X86 topolojisi Nedir?
Bu madde, sayarbilgi kavram dizini kapsamında hazırlanmış bir sözlük incelemesidir.
x86 Topolojisi
x86 (alternatif olarak 80×86 veya 8086 ailesi olarak da adlandırılır), Intel tarafından geliştirilen ve karmaşık komut seti CISC (Complex Instruction Set Computer) mimarisine dayanan bir işlemci mimarisidir. Bu mimari, temelini 1978 yılında piyasaya sürülen 8086 mikroişlemcisi ve bu işlemcinin 8 bitlik dış veri yolu varyantı olan 8088 modelinden alır. 8086, Intel’in 8 bitlik 8080 mikroişlemcisinin tam bir 16 bitlik genişletmesi olarak tasarlanmıştır. Bu tasarımın en kritik özelliklerinden biri, düz bir 16 bitli adresleme ile kapsanamayacak kadar büyük bellek miktilerinin yönetilebilmesi için geliştirilen bellek bölümlendirme (memory segmentation) yöntemidir.
Terminolojik olarak “x86” ifadesinin literatüre girmesi, Intel’in 8086 işlemcisinden sonra gelen ve isimleri “86” ile biten bir dizi halefin (80186, 80286, 80386 ve 80486) yaygınlaşmasıyla gerçekleşmiştir. Bu işlemciler halk arasında sırasıyla “186”, “286”, “386” ve “486” olarak anılmış; bu isimlerin ortak paydası olan mimari yapı, bugün modern bilgisayar dünyasında x86 olarak tanımlanmaktadır.
Önemli bir teknik ayrım olarak, x86 terimi doğrudan “IBM PC uyumluluğu” ile eş anlamlı değildir. IBM PC uyumluluğu; işlemci mimarisinin ötesinde çok çeşitli donanım bileşenlerini ve standartlarını kapsayan geniş bir kavramdır. x86 mimarisi, aslında IBM PC pazarı henüz başlamadan önce de gömülü sistemlerde ve genel amaçlı bilgisayarlarda kullanılmaktaydı; bu durum, mimarinin sadece kişisel bilgisayar (PC) dünyasına özgü olmadığını kanıtlamaktadır.
Günümüzde x86 topolojisi, teknolojik ekosistemde kritik bir konumda yer almaktadır. Mevcut pazar verilerine göre:
- Masaüstü ve Dizüstü Bilgisayarlar: Satışa sunulan cihazların büyük çoğunluğu hala x86 mimarisine dayanmaktadır.
- Mobil Cihazlar: Akıllı telefonlar ve tabletler gibi mobil kategoriler ağırlıklı olarak ARM mimarisi tarafından domine edilmektedir.
- Yüksek Performanslı Hesaplama: İşlem gücü yoğunluğu yüksek iş istasyonları (workstations) ve bulut bilişim segmentlerinde x86 mimarisi hakimiyetini sürdürmektedir.
Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons
