Diabetes Care
Diabetes Care, kan şekerinin kontrol altında tutulması, diyabetin neden olduğu komplikasyonların önlenmesi ve hastanın yaşam kalitesinin artırılmasına yönelik kapsamlı bir tıbbi yönetim sürecidir. Bu süreçte temel odak noktası; Tip 2 diyabet mellitus (eski adıyla insüline bağımlı olmayan diyabet – NIDDM) ile Tip 1 diyabet arasındaki biyolojik farkları ayırt ederek uygun tedavi protokollerini uygulamaktır.
Tip 2 diyabet, pankreastaki adacık hücrelerinin yok oluşundan kaynaklanan kesin bir insülin eksikliği içeren Tip 1 diyabetin aksine; insülin direnci ve buna bağlı gelişen insülin eksikliği bağlamında yüksek kan şekeri ile karakterize edilen metabolik bir bozukluktur. Günümüzde diyabet vakalarının %90’ı Tip 2 diyabetten oluşurken, geri kalan %10’luk kısım Tip 1 diyabet ve gestasyonel diyabeti kapsamaktadır. Özellikle genetik olarak obeziteye yatkın bireylerde, Tip 2 diyabetin ana nedeni olarak obezite kabul edilmektedir.
Diyabetin klinik seyri; aşırı susama, sık idrara çıkma ve sürekli açlık hissi gibi temel semptomlarla kendini gösterir. Diyabet prevalansında son 50 yılda obezite ile paralel olarak ciddi bir artış gözlemlenmiştir; 1985 yılında 30 milyon olan diyabet hastası sayısı, 2010 yılı itibarıyla 285 milyona ulaşmıştır.
Diyabet yönetimi ve bakımı (Diabetes Care), başlangıç aşamasında temel olarak yaşam tarzı modifikasyonlarına dayanır. Bu süreçte egzersizlerin artırılması ve diyet değişikliği öncelikli tedavi yöntemleridir. Eğer kan şekeri seviyeleri bu yöntemlerle yeterince düşürülemezse, hastanın klinik durumuna göre metformin veya insülin gibi ilaçlara başvurulur. İnsülin tedavisi alan hastaların, kan şekerlerini düzenli olarak takip etmeleri hayati önem taşır.
Kontrol altına alınmayan yüksek kan şekeri, vücutta ciddi ve kalıcı hasarlara yol açabilen çeşitli komplikasyonlara neden olur. Bu riskler arasında şunlar yer almaktadır:
- Kalp hastalıkları ve felç,
- Görme bozukluğuna sebep olan diyabetik retinopati,
- Diyaliz ihtiyacı doğurabilecek böbrek yetmezliği,
- Uzuvlarda ampütasyonlara yol açabilecek dolaşım bozuklukları.
Klinik tabloya göre; Tip 1 diyabetin karakteristik bir özelliği olan akut ketoasidoz durumu Tip 2 vakalarında yaygın görülmezken, bu tür hastalarda nonketotik hiperozmolar koma gelişebilmektedir.
Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons