Vektör
Matematik, fizik ve mühendislik disiplinlerinin temel taşlarından biri olan vektör (Öklid vektörü, konumsal vektör veya *yöney*), hem sayısal bir büyüklüğe (uzunluk veya şiddet) hem de belirli bir yöne sahip olan geometrik bir objedir. Vektörler, fiziksel dünyadaki kuvvetlerin, hareketlerin ve diğer yön bağımlı niceliklerin modellenmesinde kritik birer araç olarak kullanılır.
Geometrik olarak bir vektör, genellikle bir doğru parçası ile özdeşleştirilir. Başlangıç noktası A ve uç noktası B olan bir ok şeklinde görselleştirilen bu yapı, $\overrightarrow{AB}$ sembolü ile ifade edilir. Bu gösterim, objenin sadece büyüklüğünü değil, aynı zamanda uzaydaki yönelimini de tanımlar.
Fiziksel ve mühendislik hesaplamalarında sıkça karşımıza çıkan temel vektörel nicelikler şunlardır:
- Hız
- Kuvvet
- İvme
- Ağırlık
Vektörlerin matematiksel işlemlerdeki konumu oldukça esnektir; bir vektör, bir skaler (sayı) ile veya başka bir vektörle çarpılabilir ve bölünebilir. Vektörleri “yönlü doğru parçalarından” ayıran temel fark ise ötelenebilme özellikleridir. Yönlü doğru parçalarının koordinat sistemindeki konumları sabitken, vektörlerin yönü değiştirilmediği sürece uzayda herhangi bir noktaya ötelenmesi mümkündür; bu durum, vektörün sadece büyüklük ve yön bilgisini taşıyan temel birer matematiksel araç olduğunu gösterir.
Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons