Uzun Yürüyüş (Long March)
Uzun Yürüyüş (Çince: 长征; pinyin: Chángzhēng; kelime anlamı: ‘Uzun Sefer’), Çin İç Savaşı sırasında Çin Komünist Partisi (CCP) ve Çin Kızıl Ordusu’nun, Kuomintang (KMT) Ulusal Devrimci Ordusu’nun ilerleyişine karşı gerçekleştirdiği askeri bir geri çekilme hareketidir. 1934 Ekim’i ile 1935 Ekim’i arasında gerçekleşen bu stratejik çekilme, yaklaşık 100.000 askerin Jiangxi Sovyet Cumhuriyeti ve diğer üslerden Shaanxi eyaletindeki yeni merkezleri Yan’an’a ulaşmak üzere gerçekleştirdiği yaklaşık 10.000 kilometrelik (6.200 mil) zorlu bir yolculuktur. Bu uzun ve çetin süreç sonunda sadece yaklaşık 8.000 asker hayatta kalabilmiştir.
Chiang Kai-shek’in Beşinç Kuşatma Harekatı’nda Kızıl Ordunun mağlubiyetinin ardından, Çin Komünist Partisi 10 Ekim 1934 tarihinde Jiangxi Sovyet ve Ruijin merkezini terk etme kararı aldı. Yaklaşık 86.000 askerden oluşan Birinci Cephe Kızıl Ordusu, Doğu Tibet dahil Çin’in batı eyaletlerinin engebeli arazilerinden geçerek batıya doğru hareket etti. Kızıl Ordunun Chiang’ın kuşatmalarını ağır kayıplar vererek kırdığı bu süreçte, 1 Aralık tarihinde Xiang Nehri’ni geçerken geriye sadece 36.000 asker kalmıştı.
Ordunun rotası üzerine yapılan tartışmalarda; Komüntern askeri danışmanı Otto Braun ve Moskova eğitimi almış Bo Gu gibi liderler ordunun Hunan üzerinden geçmesini önerirken, Mao Zedong’un Guizhou rotasını önermesi kabul edildi. 1935 yılı Yeni Yıl gününde Kızıl Ordusu Wu Nehri’ni geçti ve bir hafta sonra kritik bir dönüm noktası olan Zunyi Konferansı düzenlendi. Bu konferans, Politbüro içindeki Sovyet etkisini azaltmış ve Mao Zedong’un fiili lider konumunu sağlamlaştırmıştır.
Mao Zedong, gerilla savaşı taktiklerini kullanarak ordunun doğrudan çatışmalardan kaçınmasını sağladı ve yerel derebeylerinin kuşatmalarından kurtulmalarına öncülük etti. Birinci Cephe Ordusu, Maogong (Sichuan) bölgesinde Zhang Guotao liderliğindeki Dördünç Cephe Ordusu ile birleşti; ancak Yan’an’a giden rota üzerinde anlaşmazlık yaşadılar ve birlikler bölündü. Birinci Cephe Ordusu 19 Ekim 1935 tarihinde yaklaşık 8.000 hayatta kalan askerle Yan’an’a ulaşarak Uzun Yürüyüş’ü tamamladı. Dördünç Cephe Ordusu büyük ölçüde yok edilmişti ve kalan parçalar He Long liderliğindeki İkinci Cephe Ordusu ile birleşerek 22 Ekim 1936’da buluştu.
Mao Zedong’un bu geri çekilme sürecindeki liderliği, parçalanmış durumdaki Komünist Partisi içinde ona büyük bir itibar ve destek kazandırdı. Bu süreç, Mao’nun Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşuna kadar uzanan uzun yükselişinin başlangıcı oldu ve kamuoyu imajında merkezi bir yer edindi.
Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons