Firn tabakaları Nedir?
Bu madde, sayarbilgi kavram dizini kapsamında hazırlanmış bir sözlük incelemesidir.
Firn Tabakaları
Firn, İsviçre Almancasında “geçen yılki” anlamına gelen bir kökenden türetilen, kısmen sıkışmış névé türü bir kar formudur. Geçmiş mevsimlerden kalan ve kristalleşme süreciyle névé’den daha yoğun bir maddeye dönüşmüş bu yapı, fiziksel özellikleri bakımından kar ile buzul buzunun (glacial ice) arasında orta bir aşamada yer alır.
Firn tabakaları, dış görünüşü itibarıyla ıslak şeker benzeri bir yapıya sahiptir; ancak sahip olduğu yoğunluk ve kristal yapısı nedeniyle küreklenmeye karşı oldukça dirençlidir. Bu maddelerin yoğunluğu genellikle 0,35 g/cm³ ile 0,9 g/cm³ arasında değişmektedir. Firn tabakaları, genellikle bir buzulun baş kısmında biriken karın altında tespit edilir.
Firn oluşumu, üzerindeki kar kütlesinin ağırlığı altında kalan kar tanelerinin sıkışmasıyla gerçekleşen bir metamorfoz sürecidir. Erime noktasına yakın olan tekil kristaller yarı sıvı ve kaygan bir hal alarak diğer kristal düzlemleri üzerinde hareket eder ve aradaki boşlukları doldurur. Bu süreçte kristaller birbirine bağlanırken, aralarındaki hava dışarıya veya baloncuklara doğru itilir. Yaz aylarında, kristaller arasındaki su süzülmesi (perkolasyon) nedeniyle bu dönüşüm süreci hızlanarak yıl sonunda firn yapısını oluşturur.
Bir buzul üzerinde firn birikiminin gerçekleştiği minimum yükseklik; firn sınırı, firn çizgisi veya kar çizgisi (snowline) olarak adlandırılır.
Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons
