Hindistan arama kimliği uygulamalarını şike raporlarını operatörlere aktarmaya zorladı; Truecaller bunu rekabeti engelleyici.

Hindistan’ın telekomünikasyon regülatörü TRAI (Telecom Regulatory Authority of India), arama kimliği ve arama yönetimi uygulamalarının kullanıcıların şike (spam) raporlarını operatörlere paylaşmasını zorunlu kilarak ticari iletişimler yönetilen kuralları değiştirdi. Değişikliğin ardından Truecaller gibi şke engelleyici uygulama üreticileri, bu düzenlemeye rekabeti engelleyici gördüklerini belirtti ve şirket için kritik öneme sahip olan Hindistan pazarındaki konumunu değerlendirdi.

Cuma günü yürürlüğe giren değişikliklerle, kullanıcıların aramaları şke veya çöp olarak işaretlemesine olanak tanıyan uygulamalardan bu tür raporları operatörlere ait blockchain tabanlı bir platforma göndermek zorunda olması öngörüldü. Platform ticari iletişimleri izliyor ve şke karşıtı kuralları uyguluyor.

Veri paylaşımı rekabet tartışması başlattı

TRAI, değişikliğin şke yapanlara yönelik mücadelede kullanılabilecek rapor havuzunu genişletmeyi amaçladığını belirtti; böylece uygulamalar tarafından toplanan raporlar, telekomünikasyon sektörünün icra altyapısıyla pratik olarak birleştiriliyor. Ancak Truecaller bu zorunluluğu “tek yönlü bir değişim” olarak niteledi ve rekabeti engelleyici olduğunu savundu; kendisi gibi yönetim uygulamlarından operatörlere ticari açıdan değerli verilerin aktarıldığını iddia etti.

Hindistan, Truecaller’ın en büyük pazarı konumunda ve şirketin küresel 500 milyondan fazla aylık aktif kullanıcısının 350 milyondan fazlasını oluşturuyor. Stockholm merkezli şirket, şke aramaları tespit etmek ve engellemek için topluluk raporlarını otomatik algılama ve diğer sinyallerle birleştiriyor.

“Verilerimiz ve kullanıcı görüşlerimiz, şkenin bu serbest geçiş nedeniyle uçurum kadar artığını açıkça gösteriyor; ancak geçen yılın sonundan beri bu kurallara uyumlu durumdayız.”

Truecaller Sözcüsü

Hindistan’da şke aramaları dev boyutta

Düzenleme, Hindistan’ın büyük ölçekteki şke ve sahte aramalarla mücadelesi sırasında hayata geçirildi. Şirketin Şubat ayında yayınladığı rapora göre, Hindistan’daki kullanıcılar 2025 yılında engellenen, etiketlenen veya görmezden gelinen aramaları da dahil ederek yaklaşık 42 milyar şke aramasıyla karşılaştı; şirket aynı yıl neredeyse 12 milyar şke amasını engelledi.

Bu, Truecaller ile Hint regülatorünün şke aramalarının nasıl ele alınması gerektiğine dair uyuşmazlığa düşmesinin ilk değil. İsveçli şirket daha önce yönetim uygulamlarının hükümet tarafından belirlenen belirli numara aralıklarından gelen aramaları otomatik olarak şke olarak etiketlemesini engelleyen kısıtlamalara itiraz etmişti; muafiyetin istenmeyen aramaların filtrelerden kaçmasına yol açabileceğini savunmuştu.

Cuma günü yapılan değişiklikler bu kısıtlamayı korurken, yönetim uygulamlarının tanımı gelmiş promosyon, hizmet ve işlem amaçlı iletişimler için kullanılan belirlenen numara serilerinden gelen aramaları toplu biçimde engellemesini, süzmesini veya şke olarak etiketlemesini de yasakladı. Bireysel kullanıcılar yine de böyle aramaları kendi cihazlarında engelleme seçeneğini koruyor; regülator bunu belirtti.

Teknik ve yetki soruları

New Delhi merkezli danışmanlık şirketi The Quantum Hub’un telekomünikasyon düzenlemesi alanında çalışan ortağı Sumeysh Srivastava, son değişikliğin iki ayrı katmanı birbirine bağladığını söyledi: Operatörller temel ağı sağlar ve blockchain tabanlı şke karşıtı sistemi işletirken, kimlik uygulamları bu ağın üzerinde çalışarak aramaları tespit eder ve süzer.

Srivastava, TechCrunch’a yaptığı görüşmede, uygulamaların uyması gereken raporlama standartları ile bu zorunluluğun kendisi telekomünikasyon operatörü olmayan şirketlere karşı nasıl icra edileceği gibi teknik ve yetki sorularının ortaya çıktığını belirtti.

Mart ayında yayınlanan taslak (PDF), bu zorunluluğu Hindistan’ın bilişim teknolojileri kanunlarını kullanarak icra etmeyi öngörüyor. Ancak Srivastava, yeni duyurunun bu icra mekanizmasının son kurallarda korunup korunmadığını belirtmediğini işaret etti.

Rapor kapsamı belirsiz

Ayrıca uygulamaların güncellenmiş düzenleme altında gerçekten ne kadar bilgi sağlaması gerektiği de net değil. New Delhi merkezli politika düşünce kuruluşu The Dialogue’nin kurucu direktörü Kazim Rizvi, bir uygulamanın kullanıcının yaptığı belirli bir şke raporunu iletmesinin, şke aramalarını tespit etmek için kullandığı daha geniş veri setlerini, itibar sinyallerini veya analiz sistemlerini paylaşmasını istemekten esaslı biçimde farklı olduğunu söyledi.

Rizvi, kuralların hangi bilginin iletilmesi gerektiğine, kullanıcıların nasıl bilgilendirildiği veya onayının alındığına ve bu verinin sonrasında nasıl saklanıp kullanılabileceğine dair netliğe ihtiyaç duyduğunu belirtti.

TRAI, uygulamaların paylaşması gereken bilgiler ve kuralın Android ve iOS gibi akıllı telefon işletim sistemleri ve arama uygulamarına gömülü şke raporlama özelliklerine de uygulanıp uygulanmayacağına dair TechCrunch’un sorularını yanıtlamadı.

Sesli yapay zeka ajanları da kapsama alındı

Düzenleme, aynı zamanda aramaları yapmak için yazılım ve sesli yapay zeka ajanlarının artan kullanımına da değiniyor. Bir kişinin doğrudan numarayi çevirmesi olmadan otomatik olarak yapılan aramalar artık TRAI’nin uygulamadan kişiye (A2P) çerçevesinin kapsamına giriyor; buna robocallar ve önceden kaydedilmiş veya yapay zeka seslerini kullanan aramalar dahil.

Srivastava, ana testin bir amanın nasıl başlatıldığına yönelik olduğunu ve yalnızca yapay zeka tarafından üretilmiş bir sesi kullanıp kullanmadığına göre olmadığını belirterek, insan girişimi içeren yapay zeka destekli aramalar etrafında bazı belirsizlikler bıraktığını söyledi.

“Yeni kurallar işletmelerin yapay zeka veya diğer otomatik arama teknolojilerini kullanmasını engellemiyor; bunun yerine kullanımını operatörlere beyan etmelerini istiyor.”

Satya N. Gupta, eski TRAI Sekreter Yardımcısı

Telekomünikasyon operatörleri ayrıca A2P aramaları için dakika başına en fazla 5 paise (yaklaşık 0,052 sent) kadar bir sonlandırma ücreti alma hakkına sahip olacak. Ancak belirli belirlenen numara aralıklarından yapılan aramalar muaf tutulacak.

Rizvi, yeni tanımlamanın aynı zamanda kişinin dahil olduğu durumlarda bile yazılım kullanılarak yapılan aramaları kapsayabileceğini TechCrunch’a söyledi; temas merkezlerinden ve tek tıkla arama hizmetlerinden gelen aramalar buna örnek gösterildi. “Bu ayrım olmadan, A2P kategorisinin amaçladığı düzenleyici zararın ötesine geçme riski taşıyor,” dedi.