Yapay zeka çağına liderlik etmek için eski yöntemler artık işe yaramıyor: Bu 5 şeyi değiştirin.

Yapay zeka (YZ) sistemlerinin karar alma süreçlerine dahil olduğu bir dönemde, liderlerin rolünün “insanları yönetmekten” “sistemleri tasarlamaya” dönüştüğü vurgulanıyor. Microsoft‘un YZ yenilik sorumlusu Michael Jabbour ve Brillio gibi kurumsal bir yapay zeka şirketinin küresel sağlık başkan Avantika Sharma ile görüşen uzmanlara göre, artık kritik olan liderin en hızlı ya da en akıllı kişi olması değil, insan ve makinelerin birlikte nasıl düşünmesi gerektiğini tanımlaması. Bu değişim, teknolojinin kimin karar vereceğini yeniden belirlemesiyle doğrudan bağlantılı.

Liderlerin kendi deneyimlerini paylaştığı görüşmelerde ortaya çıkan ortak iz, YZ araçlarının yalnızca “neye” değil, “kime” karar verme yetkisini değiştirdiği yönünde. Bu bağlamda, liderin kendisinden beklenen becerilerin de köklü biçimde değiştiği belirtiliyor.

Karar verme yetkisi kimde?

Bir zamanlar bir yapay zeka sisteminin yaptığı öneriye katılmayan bir yönetici, bu deneyimi şöyle anlatıyor: Karmaşık bir projede kaynak tahsisiyle ilgili bir kararda model, insanın aynı anda aklında tutamayacağı değişkenleri işledi ve önerisi kendi önerisinden daha iyiydi. Yine de bir şeyin bu kararı bir modele verdirmek istemediğini hissettiği için kararı kendisinin aldığını dile getiriyor.

Bu hikayeyi Michael Jabbour’a anlatan yönetici, teknoloji yerine “otorite” konusunun konuşulacağını umuyordu. Jabbour’un asıl vurgusu, her yeni yapay zeka aracının kararlaştırılan şeyi değil, kararı kimin vereceğini değiştirdiği yönündeydi.

“Her yeni yapay zeka aracı, neye karar verildiğinden çok, kimin karar verme yetkisine sahip olduğunu değiştiriyor.”

Michael Jabbour, Microsoft YZ yenilik sorumlusu

Bu bakış açısı sonrasında, “zeka artık bir insan bedenine ihtiyaç duymuyorsa, birini gerçekten lider yapan şey tam olarak nedir?” sorusu sık sık gündeme geliyor. Uzmanlara göre cevap, zekanın kendisinde değil o zekayı nasıl kullandığımızda yatıyor.

Liderlik; insanları yönetmekten sistemleri tasarlamaya geçiyor

Jabbour ve Brillio’nun küresel sağlık bölümü başkanı Avantika Sharma dahil olmak üzere yöneticiler, teknoloji uzmanları ve araştırmacılarla yapılan görüşmelerde aynı desenin tekrarlandığı görülüyor. Liderliğin insanları yönetmekten sistemleri tasarlamaya kaydığı; bugünkü işin ise insan ve makinelerin birlikte nasıl düşünmesi gerektiğini tanımlamak olduğu belirtiliyor.

Bu durum felsefi gibi görünse de, pratikte çok spesifik liderlik tercihlerine indirgeniyor. Uzmanlara göre artık değiştirilmesi gereken beş temel alan öne çıkıyor.

“Odaydaki en akıllı kişi olmak” eski tanımdan çıktı

Kariyerinin başlarında liderliğin “odayaki en akıllı kişi olması” anlamına geldiğine inanan bir yönetici, herkesten daha sıkı hazırlandığını ve kararı başkalarından önce verdiğini anlatıyor. Ancak zeki sistemler iş akışının bir parçası olduktan sonra bu yaklaşımın işe yaramadığı vurgulanıyor.

YZ, örüntüleri ortaya çıkarıp riskleri insanlardan daha hızlı işaretlediği için liderler hızda onu yenemiyor. Buna karşılık, bu içgörülerin nasıl kullanılacağının kontrolünü elinde tutmak mümkün. Yani kritik olan artık en doğru kararı vermek değil, o kararların nasıl hayata geçirileceğini yönetmek.

Sıradaki adımlar ne olacak?

Bu dönüşüm, liderlerin kendilerini yeniden konumlandırmasını gerektiriyor. Teknolojinin sunduğu hız ve derinliği bir eksiklik olarak değil, insan yargısını tamamlayan bir araç olarak görmek; karar verme yetkisinin kimde olduğunu bilinçli biçimde tasarlamak artık yeni dönemnin temel becerileri arasında gösteriliyor.

Liderlerin dikkatini “neye” kararlaştırmaktan çok “kimin ve nasıl” kararlaştırıldığına kaydırması, yapay zeka çağında sürdürülebilir bir liderlik yaklaşımının anahtarı olarak değerlendiriliyor.