Esrar Nedir?
Bu madde, sayarbilgi kavram dizini kapsamında hazırlanmış bir sözlük incelemesidir.
Esrar
Esrar, marihuana veya yaygın adıyla ot olarak da bilinen, kenevir bitkisinden elde edilen bir uyuşturucudur. Orta ve Güney Asya’ya özgü olan kenevir bitkisi, yüzyıllardır hem eğlence amaçlı hem de entojenik amaçlarla ve çeşitli geleneksel ilaçlarda kullanılmaktadır.
Bitki içerisinde bulunan 483 bilinen bileşikten biri olan Tetrahidrokannabinol (THC) esrarın ana psikoaktif bileşenidir. Ayrıca, kannabidiol (CBD) dahil olmak üzere en az 65 farklı kannabinoid bu bitki bünyesinde yer almaktadır.
Esrar; tüttürülerek, buharlaştırılarak, gıda içinde veya özüt olarak tüketilebilir. Kullanım yöntemine göre etkilerin başlangıç süresi değişkenlik gösterir; tüttürüldüğünde dakikalar içinde hissedilirken, ağızdan alınan ürünlerin sindirilmesi ve emilmesi gerektiği için 90 dakikaya kadar sürebilmektedir. Etkiler genellikle iki ila altı saat arasında devam eder.
Esrarın kullanıcı üzerinde yarattığı zihinsel ve fiziksel etkiler şunlardır:
- Öfori, değişmiş şuur halleri ve zaman algısında bozulma,
- Konsantrasyon güçlüğü ve kısa süreli hafıza kaybı,
- Vücut hareketlerinde bozulma (denge ve ince psikomotor kontrol),
- Gevşeme ve iştah artışı.
Yüksek dozlarda ise zihinsel etkiler arasında anksiyete, sanrılar (referans fikirleri dahil), halüsinasyon, panik, paranoya ve psikoz gibi durumlar görülebilir. Esrar kullanımı ile psikoz riski arasında güçlü bir ilişki olduğu kabul edilmekle birlikte, nedenselliğin yönü tartışma konusudur.
Esrar kullanımının kısa vadeli yan etkileri arasında ağız kuruluğu ve kırmızı gözler yer alırken; uzun vadeli yan etkiler arasında bağımlılık, ergenlik çağında düzenli kullanıma başlayanlarda zihinsel yeteneklerde azalma, kronik öksürük, solunum yolu enfeksiyonlarına yatkınlık ve kannabinoid hiperemezis sendromu bulunmaktadır. Hamilelik sırasında esrar kullanan annelerin çocuklarında ise kalp atış hızında artış, nefes almada zorluk, mide bulantısı ve davranış sorunları gibi fiziksel etkiler gözlemlenebilmektedir.
Kenevir bitkisi en azından M.Ö. 3. binyıldan beri yetiştirilmekte olup, Orta Asya’daki Pamir Dağları’nda M.Ö. 500 civarında psikoaktif etkileri için içildiğine dair kanıtlar mevcuttur. Esrarın yasal kısıtlamalara tabi olması 14. yüzyıldan beri devam etmektedir ve 20. yüzyıldan itibaren çoğu ülkede bulundurulması, kullanımı ve ekimi yasaklanmıştır.
Esrar çoğunlukla eğlence amaçlı veya tıbbi bir ilaç olarak kullanılmakla birlikte ruhani amaçlarla da tercih edilebilmektedir. 2013 yılı verilerine göre dünyada yaklaşık 128 ila 232 milyon kişi esrar kullanmıştır (15 ila 65 yaş arasındaki küresel nüfusun %2,7 ila %4,9’u). Zambiya, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Kanada ve Nijerya’da yetişkinler arasında en yüksek kullanım oranına sahip olan esrar, dünyada en yaygın kullanılan büyük ölçüde yasa dışı uyuşturucudur. 1970’lerden bu yana yasa dışı esrarın gücü artmış, THC seviyeleri yükselmiş ve CBD seviyeleri düşmüştür.
Modern dönemde bazı ülkeler esrarın eğlence amaçlı kullanımını yasallaştırmıştır. 2013 yılında Uruguay bu süreci başlatan ilk ülke olmuştur; bunu Kanada, Gürcistan, Almanya, Lüksemburg, Malta, Güney Afrika ve Tayland takip etmiştir. ABD’de
Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons
