Fotogrametri Nedir?
Bu madde, sayarbilgi kavram dizini kapsamında hazırlanmış bir sözlük incelemesidir.
Fotogrametri
Fotogrametri, fotoğrafik görüntüleri ve elektromanyetik radyant görüntü ve diğer fenomenlerin desenlerini kaydetme, ölçme ve yorumlama sürecinde fiziksel nesneler ve çevre hakkında güvenilir bilgi edinme bilim ve teknolojisidir.
Fotogrametri, 19. yüzyılın ortalarında fotoğrafçılıkla neredeyse eş zamanlı olarak ortaya çıkmıştır. Topografik haritalar oluşturmak için fotoğrafların kullanılması ilk kez 1840 yılında Fransız sörveyör Dominique F. Arago tarafından önerilmiştir. “Fotogrametri” terimi ise 1867 tarihli “Die Photometrographie” adlı makalesini yayınlayan Prusyalı mimar Albrecht Meydenbauer tarafından literatüre kazandırılmıştır.
Fotogrametrinin geniş bir uygulama ve yöntem yelpazesi bulunmaktadır. Bu kapsamda, iki boyutlu verilerden (yani görüntüler) üç boyutlu ölçümlerin çıkarılması temel süreçlerden biridir; örneğin, görüntü ölçeği bilindiğinde, görüntü üzerindeki mesafeler ölçülerek belirlenebilir. Ayrıca, malzeme özelliklerini temsil eden albedo, speküler yansıma, metallicity veya ortam oklüzyon gibi değerlerin fotolardan çıkarılması, fiziksel tabanlı render amaçlı çalışmalar için kritik veriler sağlar.
Yakın mesafeli fotogrametri, geleneksel hava (veya orbital) fotogrametrisinden daha kısa bir mesafeden alınan fotoğraf koleksiyonlarını ifade eder. Bu alanda yüksek hızlı fotoğraf ve uzaktan algılama teknikleri kullanılarak gerçek, 3B göreli hareketler; karmaşık 2D ve 3D hareket alanları tespit edilip ölçülebilir ve kaydedilebilir. Fotogrametri, topografik haritalarda kontur çizgileri çizmek için kullanılan stereoplotlar ile sonar, radar ve lidar gibi çok geniş bir kullanım yelpazesine sahiptir.
Optik ve projektif geometri dahil olmak üzere birçok disiplinin yöntemlerinden faydalanan fotogrametri; dijital görüntü yakalama ve fotogrametrik işleme aşamalarını içerir. Bu süreçler, nesnenin nihai ürün olarak 2D veya 3D dijital modellerinin oluşturulmasına olanak tanır. Fotogrametrik yöntemlerde kullanılan temel veri bileşenleri şunlardır:
- 3B Koordinatlar: 3B boşluktaki nesne noktalarının konumlarını tanımlar.
- Görüntü Koordinatları: Nesne noktalarının görüntülerin film veya elektronik görüntüleme cihazındaki konumlarını tanımlar.
- Kameranın Dış Yönü: Bir kameranın uzaydaki yerini ve görüş yönünü tanımlar.
- İç Yön: Görüntüleme işleminin geometrik parametrelerini (lensin odak uzaklığı ve mercek bozulmaları gibi) tanımlar.
Ölçüm birimlerine bağlantı kurmak için ölçek çubukları veya bilinen düzeltme noktaları gibi ek gözlemler kritik rol oynamaktadır. Fotogrametri algoritmaları tipik olarak, referans noktalarının koordinatları ve bağıl yer değiştirmeleri üzerindeki hata karelerinin toplamını en aza indirmeye çalışır. Bu minimizasyon süreci demet ayarı (bundle adjustment) olarak bilinir ve genellikle Levenberg-Marquardt algoritması kullanılarak gerçekleştirilir.
Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons
