Regina Barzilay ve Jim Collins, AI Destekli Antibiyotik Keşifindeki Başarılarıyla Pritzker Ödülüne Layık Görüldü.

MIT’li profesörler, yapay zekâ ile keşfedilen ilk antibiyotiği belirleyerek, yapay zekâ destekli ilaç keşifinde bir dönüm noktası olarak geniş çezde tanınan bilimsel bir başarıya imza attı.

Alex Ouyang

|

Makine Öğrenimi ile Sağlık için Abdul Latif Jameel Kliniği

Yayın Tarihi

Basın İletişimi:

Alex

Ouyang

E-posta:

Makine Öğrenimi ile Sağlık için Abdul Latif Jameel Kliniği

Başlık

Regina Barzilay (sol) ve James Collins, bu yılın 2026 Pritzker AI Bilimsel Araştırma Mükemmelliği Ödülü’nün sahipleri; ödül, Chicago Üniversitesi ile Caltech tarafından ortaklaşa veriliyor.

Fotoğraflar: Max Rousseau (Barzilay) ve M. Scott Brauer (Collins)

Regina Barzilay, MIT Mühendislik Fakültesi’nde Yapay Zekâ ve Sağlık Alanında Dekan Profesörü; James Collins ise MIT Termeer Tıp Mühendisliği ve Bilimi Profesörü olarak 2026 Pritzker AI Bilimsel Araştırma Mukemmelliği Ödülü’nün sahipleri.

Ödül, “derin öğrenmeyi, biyomühendisliği ve deneysel doğrulamayı birleştirerek ilaç direnci gösteren patojenlere karşı yeni antibakteriyel adayları belirlemek için yapay zekâ ile desteklenen antibiyotik keşfinde öncü çalışmalar” yürütmelerinden dolayı verildi.

2024’te Chicago Üniversitesi’nin Caltech ile ortaklığıyla kurulan Pritzker AI Bilimsel Araştırma Mucemmelliği Ödülü, yapay zekâ ile doğal bilimler veya mühendisliği birlikte ilerleten katkıları tanıyor.

Abdul Latif Jameel Kliniği’nin (Jameel Kliniği) makine öğrenimi alanındaki fakülte ortak liderleri olan ve MIT Schwarzman Mühendislik Fakültesi ile MIT Mühendislik Fakültesi’ne bağlı olan Barzilay ve Collins, ilk başarılarını 2020’de o dönemki MIT doktora sonrası araştırmacısı ve birinci yazar Jonathan Stokes ile birlikte Cell dergisinde yayımladı (Stokes, 2017 ile 2021 arasında Collins laboratuvarında çalıştı). Makale, Stanley Kubrick’in 1968 yapımı 2001: Uzay Yolculuğu filmindeki kurgusal yapay zekâ sistemi HAL 9000’den esinlenen ve “halicin” olarak adlandırılan ilk yapay zekâ ile keşfedilen antibiyotiği tanıttı.

İlk başta potansiyel bir diyabet ilacı olarak incelenen geniş spektrumlu bir antibiyotik olan halicin, 2.500 molekül üzerinde eğitilen bir derin öğrenme modeliyle tespit edildi. Yapılan testlerde, araştırma ekibinin halicin’in Clostridium difficile, Acinetobacter baumannii ve Mycobacterium tuberculosis gibi antibiyotiklere dirençli bakterileri (yani “süper bakterileri”) öldürebildiğini görmesiyle, yıllar alan bir keşif süreci yalnızca birkaç hafta içinde tamamlandı. Küresel antimikrobiyal direnç krizi etrafında artan endişe ortamında sonuçlar, yapay zekânın yeni ve etkili antibiyotikleri hızlı biçimde tespit etmede etkili bir araç olabileceğini gösterdi.

Halicin’in ardından Barzilay ve Collins, artık McMaster Üniversitesi’nde yardımcı profesör olan Stokes ile iş birliği yaparak 2023 yılında machine learning kullanarak abaucin’i belirledi; bu dar spektrumlu antibiyotik, hastane kapı kollarında ve Irak ve Afganistan’da görev yapan ABD askerlerinin yaralarında yaygın olarak bulunan antibiyotiklere dirençli bir bakteri olan A. baumannii‘ye karşı etkinlik gösteriyor. Dikkat çeken yönüyle abaucin’in tek bir tedaviye dirençli tür karşı “dar spektrumlu” etkinliği, bakterilerin direnç geliştirmesinin ve bağırsaktaki yararlı bakterilere zarar vermesinin olasılığını en aza indiren başlıca avantajıdır.

“Tarihsel olarak antibiyotik keşfi, emek isteyen, deneme-yanılma stratejilerine dayanıyordu,” diyor Collins. “Bu süreç yavaş, maliyetli ve öngörülemez; çoğu zaman yalnızca birkaç hayatta kalabilir antibiyotik adayı ortaya çıkarıyor. Jeneratif yapay zekâ ile artık keşif için kullanılan bir araçtan, tasarım aracı olarak kullanılan bir yapay zekâya geçiş görüyoruz. Bu geçiş, bizleri bir sonraki nesil hayat kuran ilaçlara ulaştırabilecek antibiyotik keşfinde yeni alanlar açıyor.”

Barzilay’a göre ise “moleküler modellemede kaydedilen ilerlemeye rağmen, ilaç keşfinin hâlâ erken aşamalarındaız. Yapay zekâ ile boru hattının yalnızca bir kısmını otomatikleştirebiliyoruz; keşif sürecini tamamen dönüştüremeyoruz. Bunu başarmak için insan biyolojisinin gerçekçi yapay zekâ modellerini kurmak üzere gerçekten sıkı çalışmamız gerekiyor.”

Paylaş:

• X
• B

İlgili Bağlantılar

• Duyuru: “Chicago Üniversitesi, Bilim Araştırmalarında Yapay Zekâ Mükemmelliği Pritzker Ödülü’nün 2026 Seçicilerini Açıkladı”
• Jameel Kliniği
• Mühendislik Fakültesi
• MIT Schwarzman Hesaplama Fakültesi

• Ödüller, onurlandırmalar ve burslar
• Fakülteler
• İşbirliği
• Bakteriler
• Mikroplar
• Antibiyotikler
• Hastalık
• İlaç keşfi
• Yapay zekâ
• Sağlık bilimleri ve teknolojisi
• Tıp
• Biyolojik mühendislik
• Bilgisayar bilimi ve teknolojisi
• Elektrik mühendisliği ve bilgisayar bilimi (EECS)
• Koch Enstitüsü
• Jameel Kliniği
• Harvard-MIT Sağlık Bilimleri ve Teknolojisi
• Tıp Mühendisliği ve Bilimsi Enstitüsü (IMES)
• Bilgisayar Bilimi ve Yapay Zekâ Laboratuvarı (CSAIL)
• Mühendislik Fakültesi
• MIT Schwarzman Hesaplama Fakültesi