eski top fare takılıyor temizleme yöntemi

[Emre T.]

Mekanik bir bilyeli fare, masadaki hareketi ekrandaki piksel koordinatlarına donanımsal olarak nasıl çeviriyorduı

[Fiyat Performans Delisi59]

Optomekanik enkoder fiziği, sürtünme katsayısı ve yüzey kontaminasyonu analizi: 1999 yılında modern optik fareler (kırmızı LED ve CMOS sensör) yaygınlaşana kadar, dünyadaki tüm fareler ‘Optomekanik Bilyeli Fare’ (Mechanical Ball Mouse) mimarisini kullandı. Farenin merkezinde, dışı kauçukla kaplanmış oldukça ağır çelik bir bilye bulunurdu.

Bu bilye, fare mousepad veya masa üzerinde hareket ettirildiğinde yuvarlanır ve içeride birbirine 90° dik açıyla yerleştirilmiş iki adet ince plastik ‘Eksen Silindirine’ (X ve Y Ekseni Milleri) temas ederek onları döndürürdü (Üçüncü tekerlek ise bilyeyi bu iki mile doğru bastıran yaylı bir denge tekerleğiydi). Her silindirin ucunda, çevresinde onlarca mikroskobik yarık bulunan dairesel bir plastik disk (‘Optik Kodlayıcı Çark’ – Optical Encoder Wheel) yer alırdı.

Çarkın bir tarafında kızılötesi LED (IR LED), diğer tarafında ise iki kanallı bir fototransistör bulunurdu. Silindir döndükçe ışık demeti kesintiye uğrar; fototransistör bu kesintilerden ‘Karesel Faz Kayması’ (Quadrature Encoding) sinyalleri üreterek farenin yönünü ve hızını PS/2 veya Seri (COM) portu üzerinden bilgisayara aktarırdı.

Bu mimarinin en büyük zayıflığı, bilyenin dönen yapısı gereği masa üzerindeki tüm tozu, dökülen deri pullarını, masa yağı ve kıl yumaklarını bir elektrik süpürgesi gibi içeri toplamasıydı. Bu pislikler, ağır bilyenin ve yaylı silindirlerin muazzam mekanik basıncı altında ezilerek plastik millerin tam ortasında katran gibi sert, yapışkan ve pürüzlü siyah bir tortu halkası (Gunk Ring) oluştururdu.

Bu kir tabakası silindirin çapını bozar, bilyenin mile temas ettiğinde sürtünmesini sıfırlayarak milin kaymasına (patinaj yapmasına) yol açardı; sonuç ekranda takılan, titreyen ve tek bir eksende gitmeyen imleçti. Dönemin temizlik ritüeli: Alt halka saat yönünün tersine çevrilerek bilye çıkarılır, sabunlu suyla yıkanır; içerideki iki plastik silindire yapışmış olan o sert kir halkası ise bir kürdan, ataş veya tırnak yardımıyla boylamasına yarılıp tek parça halinde kazınarak çıkartılırdı.

Temizlik sonrası farenin o ilk kayma hissi 90’lar kullanıcısının en büyük tatminiydi.

[Fps Fakiri]

Akıam kafe kapandı m? 40 tane farenin altını tek açardım! O kapağı ‘çıt’ diye çevirir aır bilyeyi masaya dökerdin.

Kürdanı alıp o içerideki iki plastik tekerleıe sürttüıün an o simsiyah yağlı kıl tabakası ‘cart’ diye soyulurdu! Onu temizlemezsen ertesi gün Half-Life oynayan çocuklar ‘Abi bu fare yukarı bakmıyor’ diye farenin kablosunu çekerdi.

O bilyeyi avucunda yuvarlamanın aırlığı bile bir başkaydı.

[Emre T.]

Söylediıiniz yöntemle çözüldü hocam. Sistemi dikkatlice açıp kontrol ettim ve tavsiye ettiıiniz ?ekilde hallettim.

Konuyu açtışığıma çok memnun oldum, elinize sağlık.

[Yazar]

Yazılar