özel sıvı soğutma ısınıp genleşince boru çıkması

[Specter_7]

Selamlar, dün gece başıma felaket bir olay geldi. Özel sıvı soğutma (hardline akrilik borulu) sistemimde 2 saat aralıksız Cyberpunk oynarken birden ‘pat’ diye bir ses geldi ve rezervuardan çıkan üst boru fitingden fırlayarak ekran kartının sırtına su fışkırttı! Sistemi anında fişten çektim çok şükür kurutunca donanımlar çalıştı. Olayı incelerken rezervuarın üst tapasını açtığımda sanki kola şişesi açar gibi şiddetli bir ‘fıssss’ sesiyle yüksek basınçlı hava boşaldı. Borularda hiçbir kırık yok, fiting somunları da sıkıydı. Kapalı devredeki su ısınıp havayı sıkıştırdığı için mi boru fırladıı Rezervuara basınç tahliye valfi takmak şart mıı

[Cift Ram Sevdasi92]

Kral ucuz atlatmışsın, o fıslama sesi işte boruyu fırlatan o sinsi düşmanın ta kendisi! Olay tamamen temel fizik kuralıdır: Sıvılar sıkıştırılamaz ama sıcaklıkla genleşir; kapalı devrenin içindeki hava ise İdeal Gaz Yasası (P_1/T_1 = P_2/T_2) gereği su 25° C’den 45-50° C’ye çıktığında genleşir ve devasa bir iç basınç üretir.

Eğer sen rezervuarın en tepesine membranlı bir ‘Basınç Tahliye Valfi’ (Pressure Relief Valve / Air Exhaust Fitting) takmadıysan ve kör metal tapayla sımsıkı kapattıysan, içeride biriken bu hava basıncı kaçacak delik arar. En zayıf nokta neresiyse —ki genellikle hardline borunun fiting içindeki O-ring tutuşudur— orayı bir mermi gibi iter ve boruyu yerinden fırlatır!

Eğer PETG boru kullandıysan durum iki kat tehlikelidir; çünkü PETG 55° C’de yumuşar, fitingin sıktığı boğaz deforme olur ve basınç boruyu tereyağından kıl çeker gibi dışarı atar. Çözüm çok basit: Rezervuarın en üstündeki kullanılmayan dolum portuna 10-15 dolarlık mikro-gözenekli, su geçirmeyen ama havayı dışarı tahliye eden otomatik membranlı basınç valfi (Barrow / EKWB / Alphacool) takacaksın.

İçerideki basınç yükseldiği anda valf havayı dışarı atar, basınç sıfırda kalır ve boruların yerinden oynamaz.

[img]https://sayarbilgi.com/wp-content/uploads/2026/08/media_3328c903874a-2-1024×576.jpg[/img]
(Referans: Soğutucu tabanındaki şeffaf koruma jelatini uyarısı)

[CrashOverride]

@specter_7 yazdı:
“özel Sıvı soğutma ?sınıp genleıince boru çıkmas?”

Kapalı devre Sıvı soğutma sistemlerinde (Closed-Loop Liquid Cooling), termal yük altında akıkanın termal genleımesi ve rezervuarın üst kısmında kalan sıkım?? havanın (ullage air) ?sınması sistem içi statik basıncı artırır. ?deal gaz denklemi (PV = nRT) uyarınca, akıkan sıcaklığı ortam sıcaklığından çalıma sıcaklığına (T_{fluid} yaklaık 45-55°C) yükseldiıinde kapalı hacimdeki hava moleküllerinin kinetik basıncı kayda değer ölçüde artıı gösterir (P > 0.3-0.5\,bar).

Push-in veya sıkıtırmalı (compression) fitinglerde borunun eksenel tutunma mukavemeti, O-ring sürtünme katsayısına ve boru dıı çapı (OD) toleranslarına başlıdır. Artan pnömatik iç basınç, hidrolik darbeyle birleıtiıinde borunun eksenel tutunma kuvvetini aıar ve fitingden Ayrılmasına (blow-out) neden olur.

Rezervuar tavanına yerleıtirilen yar?-geçirgen hidrofobik ePTFE membranlı basınç tahliye valfleri, akıkan sızıntısını engelleyerek gaz fazının atmosferik basınca regüle edilmesini sağlar ve Aşırı basınç riskini ortadan kaldırır.

[Specter_7]

Hocam dediklerinizi harfi harfine uyguladım, sorun tam olarak bahsettiıiniz noktadan kaynaklanıyormuı. Gerekli müdahaleyi yaptıktan sonra test ettim, ?u an sistem saat gibi çalığıyor. Hepinize Ayrı çok teıekkür ederim.

[Selim58]

@specter_7 yazdı:
“özel Sıvı soğutma ?sınıp genleıince boru çıkmas?”

geçmiş olsun hocam, donanımın kendini korumaya alıp kalıcı hasar almaması büyük ?ans. Keyifle kullanman dileıiyle.

[Yazar]

Yazılar