Termosfer Nedir?
Bu madde, sayarbilgi kavram dizini kapsamında hazırlanmış bir sözlük incelemesidir.
Termosfer
Termosfer, Dünya atmosferinin önemli bir tabakasıdır. Adını Yunanca ısı anlamına gelen thermos ve küre anlamına gelen sphera kelimelerinden almaktadır. Bu katman, atmosfer yapısında doğrudan mezosferin üzerinde ve ekzosferin altında konumlanır.
Deniz seviyesinden yaklaşık 80 km yükseklikte başlayan termosferde, atmosferik gazlar moleküler kütlelerine göre tabakalara ayrılır. Yüksek enerjili güneş radyasyonunun soğurulması nedeniyle bu bölgedeki sıcaklıklar yükseldikçe artış gösterir ve güneş aktivitesine bağlı olarak 1.700 °C’ye kadar yükselebilir. Bu katmandaki atmosfer parçacıklarının yüksek enerjiyle elektrik yüklü hale gelmesi, radyo dalgalarının kırılmasına ve böylece ufkun ötesine alınmasına olanak sağlar.
Termosferin fiziksel özellikleri hakkında dikkat çekici bir durum söz konusudur: Gazın aşırı düşük yoğunluğu (pratik olarak sert bir vakum), moleküllerin ısıyı iletmesini zorlaştırır. Bu nedenle, çok yüksek sıcaklıklara rağmen bu bölgedeki bir gözlemci veya nesne soğuk koşullar yaşar; zira termal radyasyonla kaybedilen enerji, doğrudan temasla atmosferik gazdan elde edilen enerjiyi aşar. Normal bir termometre, özellikle geceleri 0 °C’nin önemli ölçüde altında değerler gösterebilir.
Termosferin dinamikleri ve fiziksel sınırları şu özelliklerle tanımlanır:
- Akustik Sınır: 160 kilometrenin üzerindeki bölgede yoğunluk o kadar düşüktür ki, moleküler etkileşimler sesin iletilmesine izin vermeyecek kadar seyrektir.
- Atmosferik Gelgitler: Katmanın dinamikleri, ağırlıklı olarak günlük ısınma ile yönlendirilen atmosferik gelgitler tarafından yönetilir.
- Dalga Dağılımı: Atmosferik dalgalar, nötr gaz ve iyonosferik plazma arasındaki çarpışmalar nedeniyle bu seviyenin üzerinde dağılır.
Termosfer, Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) haricinde büyük ölçüde ıssızdır. ISS, 408 ila 410 kilometre arasında, termosferin ortasında Dünya’nın etrafında dönmektedir.
Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons
