Yapay zeka teknolojilerinin yükselişi, beraberinde önemli çevresel sorunları da getiriyor. Bu sorunların en belirginlerinden biri ise elektrik tüketimindeki aşırı artış ve bunun doğal olarak elektrik faturalarına yansıması.
Monitoring Analytics adlı kuruluşun yayınladığı bir rapora göre, ABD’nin en büyük enerji dağıtım şirketi olan PJM’in verilerine dayanarak, veri merkezlerinin yarattığı talep nedeniyle 2028 yılına kadar müşteri fiyatlarında 23 milyar dolarlık bir artış bekleniyor. Fortune dergisi tarafından ilk olarak duyurulan bu yüksek rakam, ülkenin eski ve karmaşık elektrik altyapısının doğrudan bir sonucu. Bu durum, teknoloji endüstrisi yerine sıradan vatandaşların yükünü artırıyor.
Veri merkezleri, fabrikalar veya diğer büyük tesisler olsun, Fortune’a göre yerel düzenleyicilerin ve PJM gibi enerji şirketlerinin, yükselen enerji talebinden kimin sorumlu olduğunu belirlemesi giderek zorlaşıyor. Bir veri merkezi kampüsünden yakınlardaki bir trafo istasyonuna giden elektrik hattının faturası kolayca veri merkezine kesilirken, daha karmaşık durumlar ortaya çıkıyor. Özellikle ortak kullanılan altyapılar söz konusu olduğunda, örneğin trafo istasyonu veya uzun mesafeli iletim hatları gibi durumlarda fatura kime gönderileceği belirlenmesi zorlaşıyor.
Enerji şirketleri veri merkezlerinden kullandıkları elektrik için ücret talep etse de, Fortune’a göre yapay zeka patlamasının temelini oluşturan tesisler, “elektrik tüketimlerini dakikadan saniyeye kadar ayarlayarak” rekabet avantajı elde ediyor. Bu durum, ortalama tüketicilerin hayal edebileceği bir esneklik sunuyor.
Birçok enerji şirketi, müşterinin en yüksek enerji kullanım anını ölçerek belirlenen “tepe talebi” sistemine göre fiyatlandırma yaptığı için, veri merkezleri genellikle gridin en yoğun olduğu zamanlarda tüketimi azaltıyor. Bu durum, aslında daha az elektrik kullanmaya yönelik bir çaba olmaktan ziyade, faturanın ne kadar yüksek olacağını belirleyen kritik bir faktör.
Bu senaryo, Teksas’taki bir Bitcoin madencilik operasyonunda da yaşandı. Riot Platforms adlı şirket, sıcak yaz günlerinde elektrik tüketimini azaltmayı kabul etti ve karşılığında daha düşük bir sabit elektrik tarifesi aldı. Hatta, sorumlu enerji kullanımı teşvik eden devlet sübvansiyonlarından yararlandı.
Bu tür “talep yönetimi” uygulamaları grid için faydalı olabilse de, aynı zamanda sistemi manipüle edebilen şirketlerin sübvansiyonlar almasını sağlıyor. Bu durum, ortalama bir hanenin asla ulaşamayacağı ayrıcalıklar sunuyor. Ayrıca, şirketler sadece ne zaman elektrik tükettiklerini değiştirdiği için, toplam elektrik tüketimini azaltma konusunda etkisiz bir strateji olabilir.
Veri merkezleri günümüzün en belirgin örneği olsa da, ABD enerji piyasalarının kâr amaçlı şirketler tarafından manipüle edilmesi geçmişte de yaşanmış. Bu durum, bugün veri merkezi şirketlerini sorumlu tutmaya çalışan vatandaşlar için umutsuz bir haber olmasa da, nereden ilham alabilecekleri konusunda bir fikir verebilir.
Veri merkezleri hakkında daha fazla: New York, Yapay Zeka Veri Merkezlerini Yasaklayan İlk Eyalet Oldu
Kaynak: Futurism