Muhtemelen artık ChatGPT, Gemini, Claude ve diğer sohbet robotlarını çalıştıran yapay zeka modellerinin, yüz milyonlarca kitap, çevrimiçi makale, akademik çalışma ve internette bulunabilen her şeyden oluşan devasa veri tabanları üzerinde eğitildiğini biliyorsunuz. Çoğu yazarın bilgisi veya izni olmadan, bu yapay zeka araçlarının gelişimine katkıda bulundular; bu araçlar aynı zamanda geçim kaynaklarını tehdit ediyor. Bu durumun yasal olmadığı düşünülüyor, değil mi?
Gerçeklik bundan çok daha karmaşık.
Fikri mülkiyet, telif hakkı ve teknoloji konularında uzman avukat Cathy Gellis, TechCrunch’a yaptığı açıklamada, “Bu alandaki yasal düzenlemeler ve teknolojideki gelişmeler çok hızlı. Çok karmaşık bir durum var ve hem yazarları hem de yapay zeka şirketlerini etkileyen birçok farklı görüş bulunuyor” dedi.
Geçtiğimiz yıl, benzer ilk kararlardan birinde, Yargıç William Alsup, Anthropic’in, şirketin yapay zeka modellerini eğitmek için kullandığı kitapların telif hakkını ihlal eden yazarlar grubuna 1,5 milyar dolarlık bir tazminat ödemesine karar verdi. İlk bakışta bu, yazarları destekleyen önemli bir zafer gibi görünse de, Yargıç Alsup aslında Anthropic’in yapay zeka eğitiminin yasal olduğuna hükmetti. Anthropic’e ceza kesilen konu, bu kitapların yasa dışı çevrimiçi kütüphanelerden elde edilmiş olmasıydı.
“Her yazarın okumak isteyen bir yazarı olduğu gibi, Anthropic’in LLM’leri de eserleri yarışmak için değil, farklı bir şey yaratmak için kullanır” diyen Yargıç, yapay zeka modelinin kitapları nasıl ele aldığına benzeterek, “Yapay zeka, yazarın edebi eserleri incelemesi gibi bir durumdur” dedi.
Gellis’e göre bu karar yapay zeka şirketleri için daha avantajlı. 1,5 milyar dolarlık bir ceza, yıllık 200 milyar dolarlık gelir hedefi koyan bir şirket için ne kadar önemli olabilir?
“Yapay zeka eğitiminin yasal olup olmadığına dair kararın olumlu bir gelişme olduğunu düşünüyorum. Yargıç, bu durumun telif hakkı ihlaliyle ilgili olup olmadığını değerlendirdi ve bunun bir okuma eylemi gibi olduğuna karar verdi” dedi Gellis.
Telif hakkı yasası 1976’dan beri güncellenmediği için, hakimler 50 yıl önceki düzenlemeleri yorumlayarak yapay zeka endüstrisinin geleceğini şekillendirebilecek yasal sorulara yanıt arıyorlar.
IP & Media Practice hukuk bürosunun kıdemli avukatı ve kurucusu Jason Henderson, TechCrunch’a yaptığı açıklamada, “Herkes şu anda çok endişeli çünkü yasa her yerde farklı yorumlanıyor. Çünkü yapay zeka modellerinin eğitildiği birçok eser var ve bu konuda henüz bir düzenleme yapılmadı” dedi.
Bu sorular genellikle “adil kullanım” ilkesine dayanır; yani telif hakkı olan bir eserin kullanımı, izin gerektirmeyen, eleştiri, parodi, eğitim gibi amaçlarla kullanılmasına olanak tanıyan bir durumdur. Hakimler, bir şeyin adil kullanım olup olmadığını karar verirken belirli faktörleri göz önünde bulundururlar.
“Telif hakkı her zaman piyasayı korumak ve geliştirmek içindir” diyen Henderson, “Mahkemeler yapay zeka davalarında farklı gerekçeler sunuyor. Genellikle, eğer bir şirketin amacı doğrudan rekabet etmekse, bu durum hoş karşılanmıyor. Ancak, eğer amaç rekabet etmiyorsa, mahkemeler genellikle bunun sorun olmayacağına karar veriyor” dedi.
Henderson, Thomson Reuters’in, kendi yapay zeka platformunu oluşturmak için içeriğini kopyalayan Ross Intelligence adlı araştırma firmasına karşı açtığı davaya atıfta bulundu.
“Ross’un kullanımı, Thomson Reuters’inkinden ‘daha farklı bir amaç veya karakter’ taşımadığı için dönüştürücü değildir” diyen Yargıç Stephanos Bibas, geçen yıl bu kararı verdi.
Yargıç Bibas, Reuters’in içeriğinin kullanılmasıyla oluşturulan yeni bir platformun doğrudan rekabet etmesi durumunda bunun adil kullanım olmadığına karar vermişti. Yazarlar, sohbet robotlarının kendi eserlerini kullanarak yeni kitaplar oluşturduğu argümanını ileri sürebilse de, bu argüman henüz mahkemelerde kabul görmedi.
Yapay zeka ve telif hakkı arasındaki ilişkiyi değerlendiren Gellis, konuyu daha net bir şekilde tanımlamanın önemli olduğunu söylüyor. “Telif hakkının ne anlama geldiği konusunda yapay zekanın getirdiği değişiklikler, daha önce göz ardı ettiğimiz birçok soruyu yeniden gündeme getiriyor” dedi.
Bir davada, Thaler v. Perlmutter’da, mahkeme tamamen yapay zeka tarafından oluşturulan bir eserin telif hakkıyla korunmadığına karar verdi; bu da yeni sorunlara yol açtı: Bir eserin yapay zeka kullanılarak oluşturulup oluşturulmadığını nasıl kesin olarak belirleyebiliriz ve eğer öyleyse, bunun ne kadarının yapay zeka tarafından oluşturulduğunu nasıl bilebiliriz?
“Microsoft Word’de bir roman yazıp imla kontrolü yaptığımızda, Word’ün bu romanın sahibi olduğunu düşünmeyiz. Yapay zeka, daha önce göz ardı ettiğimiz birçok soruyu yeniden gündeme getiriyor” dedi Gellis.
Çoğu yapay zeka şirketi hala bu konularda devam eden davalarla karşı karşıya ve bu sorunlara kesin bir çözüm yakın zamanda bulunmayacak gibi görünüyor.
“Şu anda ilk önemli kararlar veriliyor ve bu kararların etkisi diğer mahkemelerin kararlarıyla değişebilir. Bu nedenle, yapay zeka şirketlerinin bunları göz ardı etmemesi önemlidir” dedi Gellis.
Kaynak: Techcrunch
Bu Gelişmeyi Toplulukta Değerlendirin
Haber hakkındaki düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi ve teknik sorularınızı topluluk üyeleriyle anlık olarak tartışın.
Bir yanıt yazın