Şeker tüketimini azaltmak isteyenler için, şekersiz şekerlemeler mükemmel bir alternatif gibi görünebilir. Ancak, her güzel şeyin fazlası zarar olabilir mi? Şekersiz şekerlemelerin de aşırı tüketimi sorunlara yol açabilir mi?
Normal şekerli ürünlerdeki ek şekerler, iki temel nedenden dolayı sağlıksızdır. İlk olarak, kan şekeri seviyelerini hızla yükseltir, bu da pankreasın insülin üretmek için daha fazla çalışmasına neden olur. Bu durum yüksek tansiyon, kronik inflamasyon ve zamanla tip 2 diyabet riskini artırabilir. İkinci olarak, ek şekerler boş kalorilidir; yani, besin değeri taşımazlar ve tokluk hissi yaratmazlar, bu da obeziteye katkıda bulunurlar.
Şekersiz ürünlerde genellikle şeker yerine yapay tatlandırıcılar veya şeker alkolleri kullanılır. Soda gibi içeceklerde aspartam veya sakarin gibi tatlandırıcılar yaygınken, şekersiz şekerlemelerde sıklıkla ksilitol veya sorbitol gibi poliol adı verilen şeker alkolleri bulunur. Bu maddeler çok yavaş sindirilir ve tam olarak emilmez, bu nedenle kan şekerini normal karbonhidratlar kadar yükseltmezler.
Beslenme uzmanı ve bağırsak sağlığı konusunda uzman Dr. Emily Leeming’e göre, yetişkinlerin yaklaşık üçte dördü önerilen günlük şeker alımının üzerinde bir tüketim yapıyor. Sağlıksız şeker tüketiminin bilinen olumsuz etkileri göz önüne alındığında, aşırı tüketimi önlemek için şekersiz bir alternatif tercih etmek genellikle iyi bir yaklaşımdır.
Ancak, bazı önemli noktaların da göz önünde bulundurulması gerekir.
Şekersiz Şekerlemelerin Neden İshalet Yaptığı
Klinik yönetici Dr. Kait Brown, “Şeker alkolleri, bağırsakta osmotik bir dengesizliğe neden olur” diyor. “Bu, suyun dokulardan bağırsaklara çekilmesine yol açar. Bu durum, bağırsaktaki su miktarını artırır. Ayrıca, şeker alkolleri bağırsak bakterileri tarafından fermente edilir.”
Aşırı tüketildiğinde, bu etkiler rahatsızlıklara neden olabilir. Dr. Brown’un açıklamasına göre, “Bu durum, sindirim sistemi sorunlarına yol açabilir. Çok fazla şekersiz şekerleme yerseniz, gaz oluşumu, şişkinlik ve bağırsak hareketlerinin hızlanmasına neden olabilirsiniz. Sonuç olarak, sulu ve sıvı bir ishal ortaya çıkabilir.”
Ayrıca, uzun süreli yapay tatlandırıcı tüketiminin potansiyel riskleri hakkında da endişeler bulunmaktadır. Bazı çalışmalar, düzenli olarak yapay tatlandırıcı kullanmanın bağırsak mikrobiyotasını olumsuz etkileyebileceğini veya bazı kanser türlerinin riskini artırabileceğini öne sürmektedir. Ancak, bu tür tatlandırıcılar genellikle diyet sodalarda bulunur ve şekersiz şekerlemelerde daha az yaygındır. Ayrıca, bu konudaki araştırmalar henüz kesin sonuçlara ulaşmamıştır.
Dr. Leeming, “Bu tür etkiler üzerine yapılan çalışmaların hala erken aşamada olduğunu ve çoğu çalışmanın fareler üzerinde yapıldığını” belirtiyor. “Farelerin insanlar olmadığını unutmamak gerekir.” Ayrıca, “Bu çalışmalar genellikle çok yüksek dozlarda yapılıyor ve bu durum insan tüketim alışkanlıklarına uygun değil” diye ekliyor.
Dr. Leeming ve Dr. Brown’un ortak görüşü, şekersiz şekerlemelerin birçok kişi için şeker tüketimini azaltmak adına faydalı bir araç olabileceği ve çoğu insanın bu ürünleri aşırı miktarda tüketme olasılığının düşük olduğu yönündedir. Ancak, “Eğer sindirim sistemi hassasiyetiniz varsa, polioller (şeker alkolleri) konusunda daha dikkatli olmanız gerekir” uyarısında bulunuyorlar. Bu nedenle, sindirim sorunları yaşayan kişilerin, şekersiz ürünlerin içerik listelerini dikkatlice incelemeli ve farklı türdeki şeker alkollerine karşı kendi hassasiyetlerini belirlemelidir.
Gıda ürünlerinde olduğu gibi, ilaçlarda da genellikle bir dozun üzerinde tüketildiğinde ishal yapabileceği konusunda uyarı etiketleri bulunur. Ancak, bazı kişilerde daha düşük miktarlarda bile rahatsızlık hissi yaratabilecek hassasiyetler görülebilir. Dr. Brown, “Yiyeceklerdeki şeker alkollerinin miktarını tam olarak bilmek zordur” diyor. Örneğin, ksilitolün içerik listesinde dördüncü sırada yer alması, bu maddenin ürünün tamamında ne kadar bulunduğuna dair kesin bir bilgi sağlamaz.
Ancak, çoğu kişi için aşırıya kaçmakla ilgili endişelenmeye gerek yoktur. Dr. Brown’un önerisi: “Her zaman ölçülü tüketim yapın. Eğer karnınız ağrımaya başlıyorsa, muhtemelen çok fazla yiyorsunuz ve miktarı azaltmanız gerekiyor.”
[MEDIA_0]
Şekerli ürünler yerine şekersiz şekerlemeler tercih etmek, bazı kişiler için daha sağlıklı bir seçenek olabilir. Ancak, her güzel şeyin fazlası zarar prensibiyle hareket ederek, bu ürünleri de dengeli bir diyetin parçası olarak tüketmek önemlidir.
Kaynak: Popular Science