## Dünyanın En Büyük Kumadası K’gari’nin Gözleri Kuruyor mu?
Avustralya’nın kıyısında yer alan, dünyanın en büyük kum adası olan K’gari, büyüleyici tatlı su gölleriyle ünlüdür. Ancak, Adelaide Üniversitesi’nden yapılan yeni araştırmalar, bu adadaki en büyük ve derin göllerin bile belirli iklim koşullarında yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olabileceğini gösteriyor.
Bin Yıllar Önce Kuruyan Göller: Yağmurlu Bir Dönemde Bile Yok Oldular
Araştırmanın başında bulunan Doç. Dr. John Tibby, “Araştırmalarımız, yaklaşık 7500 yıl önce, daha yüksek yağışlı bir dönemde ve son Buzul Çağı’nın sona ermesinden sonra bile K’gari’nin bazı en derin göllerinin kuruduğunu gösteriyor” diyor.
Avustralya’da uzun süreli düşük yağışlar nedeniyle su seviyelerinin dramatik şekilde düşmesi yaygın bir durumdur. Ancak, araştırmacıları şaşırtan şey, bu eski kurumaların nispeten yağışlı bir dönemde gerçekleşmiş olmasıdır. Doç. Dr. Tibby, çalışmasının Quaternary Science dergisinde yayınlanırken, “Milennium Kuraklığı sırasında yeterli yağış olmadığı için kuruyan birçok Avustralya gölü bulunmaktadır” diye ekledi.
K’gari’deki incelenen göllerin varlığı 35.000 ila 55.000 yıl öncesine dayanmaktadır, ancak tespit edilen kurumalar beklenmedik bir şekilde yoğun yağışlı bir dönemde gerçekleşmiştir. Bu durum, bu göllerin gelecekteki hayatta kalmasının sadece toplam yağış miktarına değil, aynı zamanda yağışın nereden geldiği, rüzgarların nemi nasıl taşıdığı ve suyun hangi bölgelere ulaştığının da kritik öneme sahip olduğunu gösteriyor.
Rüzgarın Yönü Yağmuru Değiştirebilir mi?
CSIRO’dan (Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation) araştırmacı Dr. Harald Hofmann, “Eski rüzgar paternlerinin, yoğun yağışların neden K’gari’deki gölleri besleyemediğini açıklayabileceğini” belirtiyor. Araştırmacılar, güney-doğu ticaret rüzgarlarının yağışı yakınlardaki Minjerribah’a yönlendirmiş olabileceğine inanıyorlar. Ticaret rüzgarları, geniş bölgelerde esen ve bulut oluşumunu ve yağışın düşeceği yerleri güçlü bir şekilde etkileyebilen sürekli rüzgarlardır.
Dr. Hofmann, “Önceki araştırmalar, bu dönemde Minjerribah’da da yoğun yağışlar yaşandığını gösteriyor, ancak güney-doğu ticaret rüzgarları nedeniyle yağış sadece Minjerribah’daki gölleri besledi, K’gari’deki gölleri değil” diye ekliyor.
Bu belirsizlik önemlidir çünkü daha şiddetli yağmur fırtınaları bile göllerin daha fazla kullanılabilir suya sahip olacağı anlamına gelmeyebilir. Şiddetli yağışlar yanlış yerlere düşebilir, çok hızlı bir şekilde akabilir veya gölleri besleyen sistemleri yeniden doldurmayabilir.
Sediment Eksikliği: Kayıp Bir Dönem
Araştırmacılar, K’gari’nin en eski göllerinden bazılarına ait sediment örneklerini inceleyerek bu eski kurumayı tespit ettiler. Zamanla, polen, kum, bitki kalıntıları ve organik madde gibi maddeler bir gölün dibinde birikerek geçmişin çevresel koşullarının katmanlı bir kaydını oluşturur. Doç. Dr. Tibby, “Bir gölün sedimenti, o gölde ve çevresinde neler olup bittiğinin kaydedildiği bir günlük gibidir” diyor.
Pollen, bitki türleri hakkında bilgi verirken, daha fazla kum miktarı ise göle ne kadar erozyonun olduğunu gösterebilir. Çalışma, K’gari’nin en eski göllerinden bazılarında 7500 ila 5500 yıl önce sediment eksikliği tespit ettiğini gösterdi. Bu durum, o dönemde göl havzalarının suyla kaplı olmadığını ve dolayısıyla göllerin mevcut olmadığını gösteriyor.
Yaklaşık 2000 yıllık bir süre boyunca sediment olmaması, suyun artık göl havzalarını kaplamadığını gösterir. Suyun olmaması nedeniyle, tipik göl sediment katmanları oluşamazdı.
K’gari’nin Kutsal Gözleri
K’gari’nin geleneksel sahipleri Butchulla halkı için, bu göllerin çevresel değerinin çok ötesinde kültürel ve manevi bir önemi vardır. Bu göllere “K’gari’nin Gözleri” denir. Çalışmanın ortak yazarı ve Butchulla halkından Conway Burns, gölleri korumanın önemini vurgularken, bu durumun gelecek nesiller için güzelliklerini, anlamlarını ve ülkeyle olan bağlarını sürdürmek için hayati olduğunu belirtiyor.
Conway Burns, “K’gari, adayı oluşturan rüya ruhunun adıdır ve gözleri sadece su değil, aynı zamanda sonsuzluğa açılan pencerelerdir” diyor.
“K’gari’nin gölleri önünde durduğunuzda, sadece gökyüzünün ve ormanın yansımalarını görmezsiniz; ülkenin ruhu size doğru bakar. Gözleri tören, anı ve Yaratıcı’nın fısıltılarını taşır. Ataların ve geçmişte olan sevdiklerinizin seslerini, rehberlik, bilgelik ve düşünceyle iletirler. Bu sular kutsaldır ve gizlidir. Onlar bizim sahip olmamız gereken bir şey değil, korumamız gereken bir şeydir. Biz onların çocukları olarak, hem yürekten gelen hem de ebedi olan bir sorumluluğa sahibiz: güzelliklerini, ruhlarını, nehirlerden geçen seslerini ve gözlerini koruyarak gelecek nesillerin aynı bağlantıyı ve saygıyı hissetmelerini sağlamak.”
Bu durum, K’gari’nin doğal mirasının korunmasının sadece bilimsel bir gereklilik değil, aynı zamanda kültürel ve manevi bir sorumluluk olduğunu da gösteriyor.
Kaynak: Sciencedaily