Neolitik Dönem İnsanları, Avrupa Ormanlarını Yok Etmedi: Yeni Bir Araştırma
POZNAŃ, POLAND – Polonya’nın batısında, Funnelbeaker kültürüne ait bir mezarlığın yakınında bulunan antik göl tortularının incelenmesiyle yapılan yeni bir araştırmaya göre, Neolitik dönemdeki çiftçiler geniş orman alanlarını yakarak yok etmedi. Araştırma, çiftçilerin genç ağaçları ve çalılıkları temizleyerek orman örtüsünde açıklıklar oluşturduğunu ve bu durumun olgun ağaçlara ulaşan güneş ışığı miktarını artırdığını gösteriyor. Bu da yüzyıllar boyunca polen üretiminde bir artışa neden oldu. Danuta Żurkiewicz (Adam Mickiewicz Üniversitesi), bu bulguları “Science in Poland” dergisine yaptığı açıklamada vurguladı. Araştırmada ayrıca, hayvan dışkısıyla ilişkili sporların ve mantarların varlığı, çiftçilerin toprak kullanımında dönemsel bir sistem uyguladığını ortaya koyuyor. Zamanla, toprak erozyonu gölün dolmasına ve bir sulak alanın oluşmasına yol açtı. Çalışma, anıt mezarların inşasından yaklaşık 100 yıl önce bile bölgede bitki örtüsünün temizlendiğini gösteriyor. Żurkiewicz ve ekibi, bu bulgularla birlikte, Orta Avrupa’daki anıt mezarların inşasının mutlaka büyük bir çevresel bozulmaya yol açmadığını belirtiyorlar. Araştırmanın ayrıntıları, “Journal of Archaeological Science” dergisinde yayınlandı (DOI: 10.1016/j.jas.2026.106624). Tarımın yayılmasıyla ilgili teoriler hakkında daha fazla bilgi edinmek için “Neolitik Neophyte’ler” başlıklı makaleye başvurabilirsiniz.
[IMAGE MEDIA_0: Earthen barrow, Sobota, Poland]
[IMAGE MEDIA_1: Land Use Practices of Neolithic Monument Builders Evaluated]
[IMAGE MEDIA_2: Roe deer antler mask]
Bu çalışma, Avrupa’daki Neolitik dönemin çevreye etkileri konusundaki tartışmalara yeni bir boyut katıyor. Benzer şekilde, MÖ 3000 civarında Anadolu’da inşa edilen Göbeklitepe gibi anıtsal yapılar da, o dönemdeki insan faaliyetlerinin çevresel etkilerini anlamamıza yardımcı oluyor. Göbeklitepe’de kullanılan taşların nereden getirildiği ve bu yapıların inşası sırasında ormanlık alanlara ne gibi etkiler verildiği hala araştırılıyor. Ancak, Polonya’daki yeni araştırmanın bulguları, anıtsal yapılarla çevresel bozulma arasında doğrudan bir ilişki olmadığına dair önemli kanıtlar sunuyor.
Kaynak: Archaeology