Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) Yeni Mürettebat Başarıyla Yerleşti
Kazakistan’daki Baikonur Cosmodrome’undaki 31/6 numaralı fırlatma rampasından, Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) yönelik bir sonraki mürettebat görevi, 14 Temmuz Salı günü saat 14:47 UTC’de gerçekleşti. Soyuz MS-29 uzay aracı, üç kişiden oluşan bir mürettebatı taşıyordu ve Soyuz 2.1a roketinin itmesiyle başarıyla fırlatıldıktan sonra, düşük Dünya yörüngesine doğru kuzeydoğu yönünde ilerledi.
Soyuz MS-29, diğer görevlerdeki altı veya hatta 48 saatlik yolculukların aksine, sadece üç saat dört dakika içinde ISS ile başarıyla kenetlendi. Bu hızlı kenetlenme yeteneği, her fırlatma fırsatında mevcut değil.
Bu görevin komutasını Roscosmos’tan Pyotr Dubrov yürütüyor. Yanında, aynı kurumdan Anna Kikina ve NASA’dan Anil Menon görev arkadaşları olarak bulunuyor. Dubrov ve Kikina, ISS’ye yaptıkları ikinci yolculuklarını gerçekleştirirken, Polaris Dawn mürettebatının üyesi ve astronot adayı Anna Menon’un eşi olan Anil Menon ise uzaya yaptığı ilk uçuşu yaşıyor. Bu durum, 1961’de Yuri Gagarin’in tarihi uçuşunda olduğu gibi, bir uzay görevinde yer alan kişilerin aile bağlarının önemini de hatırlatıyor.
Soyuz MS-29’un, Rus segmentinin Prichal modülüne kenetlenmesinin yaklaşık iki saati sonra, uzay aracının kapağı açılacak. Mürettebat, önümüzdeki 12 gün boyunca Soyuz MS-28 mürettebatıyla görev devri yapacak ve ardından bu uzay aracı İstasyon’dan ayrılacak.
Soyuz MS-28 komutanı Sergey Kud-Sverchkov, Roscosmos uçuş mühendisi Sergey Mikayev ve NASA’dan Chris Williams, 26 Temmuz’da Rassvet modülünden ayrılarak Dünya’ya dönecekler. Ayrılmadan önce, görevini devretmek üzere, mevcut ISS komutanı Jessica Meir’e sembolik olarak “bayrağı” teslim edecek. Jessica Meir, Crew-12 İstasyon’dan ayrılana kadar bu görevi yürütecek.
Soyuz MS-28’in ayrılarak Dünya’ya dönmesinin ardından, Expedition 42’nin sona ermesiyle birlikte, Expedition 60 resmen başlayacak. Uzay aracı, sekiz ay boyunca yörüngede kaldıktan sonra, birkaç saat içinde Kazakistan bozkırlarına inecek.
Soyuz MS-29 Görevinin Detayları ve Ekip Bilgileri
Soyuz MS-29 görevinin ana ekibi olan Dubrov, Kikina ve Menon, aslında Soyuz MS-28 görevi için yedek mürettebat olarak görevlendirilmişti. Genellikle, bir Soyuz ISS görevinin yedek mürettebatı, sonraki görev için ana mürettebat olarak atanır; ancak bu kurala istisnalar da olmuştur. Soyuz MS-29’un yedek mürettebatını Roscosmos’tan Dmitry Petelin ve Konstantin Borisov ile NASA astronotu Deniz Burnham oluşturuyor ve bu isimlerin Soyuz MS-30 görevinin ana ekibi olması bekleniyor.
NASA ve Roscosmos, her iki ajansın da astronotlarının veya kozmonotlarının diğer ajansın mürettebatlı uzay araçlarında görev yapmasını sağlayarak, herhangi bir sorun nedeniyle bir aracın uçuşunun durdurulması durumunda İstasyon’a erişimin devamlılığını sağlamayı amaçlamaktadır. NASA ve Roscosmos arasındaki bu karşılıklı anlaşma en az 2027 yılına kadar uzatılmış olup, Soyuz görevlerinin süresi de Roscosmos’un bütçe kısıtlamaları nedeniyle altı ay yerine sekiz aya çıkarılmıştır.
Soyuz MS-29 görevinin komutanı Pyotr Dubrov, 30 Ocak 1978 tarihinde Sovyetler Birliği’nin (şimdiki Rusya) doğu kesimindeki Khabarovsk şehrinde dünyaya gelmiştir. Dubrov, Khabarovsk Devlet Teknik Üniversitesi’nden Bilgisayar Mühendisliği ve Otomasyon Sistemleri alanında lisans derecesi almıştır ve 2012 yılında Roscosmos kozmonotu olarak göreve başlamıştır.
Soyuz MS-18, 9 Nisan 2021 tarihinde fırlatılmış olup, Dubrov’un ilk uzay görevini temsil etmiştir. Bu görevde uçuş mühendisi olarak görev yapan Dubrov, görevin komutanı Oleg Novitsky ile birlikte Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) gitmiş ve Expedition 64 ve 65 mürettebatlarının bir parçası olmuştur. Görevi sırasında Dubrov, ISS’nin Rus segmentinde dört adet uzay yürüyüşü gerçekleştirmiştir.
Dubrov ve NASA’dan Mark Vande Hei ayrıca Expedition 66 mürettebatının da üyeleri olmuşlardır. Bu ekip, Soyuz MS-19 ile yaklaşık 355 gün uzayda kaldıktan sonra 30 Mart 2022 tarihinde Dünya’ya geri dönmüştür. Oleg Novitsky ise film yönetmeni Klim Shipenko ve oyuncu Yulia Peresild ile birlikte Soyuz MS-19 ile ISS’ye gitmiş ve Anton Shkaplerov komutasında Dünya’ya dönmüştür.
Soyuz MS-29 Görev Mühendisi Anna Kikina’nın Hikayesi
Anna Kikina, 27 Ağustos 1984 tarihinde, o zaman Sovyetler Birliği’nin bir parçası olan ve şu anda Rusya’nın Sibirya Federal Bölgesi’nin yönetim merkezi olan Novosibirsk şehrinde doğdu. Kikina, şu anda Roscosmos’un astronot kadrosundaki tek kadın üyesi olarak, aynı zamanda bir mühendis olup Novosibirsk Devlet Su Ulaştırma Mühendisliği Akademisi’nden mezundur.
Pyotr Dubrov gibi, Kikina de 2012 yılında Roscosmos astronotu oldu. Kikina, SpaceX Crew-5 göreviyle Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) bir Roscosmos görev ekibi üyesi olarak gitti. Soyuz MS-29, Kikina’nın ilk kez bir Soyuz uzay aracıyla yaptığı uçuştu.
NASA’dan Nicole Mann’ın komuta ettiği Crew-5 görevi, 5 Ekim 2022 tarihinde Crew Dragon Endurance ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) gönderildi. Mann, Kikina, NASA’dan Josh Cassada ve Japonya’dan Koichi Wakata, Expedition 68 ekibinin üyeleri oldular ve yörüngede 157 günden fazla geçirdikten sonra 12 Mart 2023 tarihinde Florida kıyısı açıklarında okyanusa iniş yaptılar. Bu görev, uzay yolculuğunun insanlık için ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi; tıpkı 1903’te Wilbur ve Orville kardeşlerin ilk motorlu uçuşuyla havacılığın kapılarının açıldığı gibi.
Nikolai Budarin’in 2002 yılında Space Shuttle Endeavour ile gerçekleştirdiği uçuşun ardından, bir Rus uzay ajansı görevlisinin Amerika Birleşik Devletleri’nden fırlatılan bir roketle uzaya gitmesi olayı nadirdir. Kikina ve Dubrov aynı zamanda “Rusya Federasyonu Kahramanı” unvanına layık görülmüşlerdir. Bu unvan, sadece en büyük fedakarlıkları yapmış veya olağanüstü başarılar elde etmiş kişilere verilir.
Anil Menon, 15 Ekim 1976 tarihinde Minnesota eyaletinin Minneapolis şehrinde doğdu. Harvard Üniversitesi’nden nörobiyoloji alanında lisans derecesi aldı ve Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri’nde yüzbaşı rütbesine yükseldi. Ayrıca Teksas Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde havacılık tıbbı uzmanlığı eğitimi gördü ve ticari uzay uçuşları için kullanılacak medikal kitler üzerine tez çalışması yaptı. Bu çalışma, gelecekteki ticari uzay yolculuklarının güvenliğini artırmak için önemli bir adım oldu.
Hava Kuvvetleri kariyeri boyunca Menon, F-15 savaş uçağıyla 100’den fazla göreve katıldı ve 173. Muharebe Kanadı’nda uçuş doktoru olarak görev yaptı. Ayrıca 45. Uzay Kanadı’na destek sağladı ve 2010 yılında Haiti depremi, 2015 yılında Nepal depremi ve 2011 yılında Nevada eyaletindeki hava yarışı kazası gibi olaylarda ilk müdahale ekiplerinde yer aldı. Menon, NASA’da uçuş doktoru olarak görev yaptıktan sonra 2018 yılında SpaceX’e katılarak şirketin ilk uçuş doktoru oldu.
Uzay Yolculuğuna Çıkmaya Hazır: Anil Menon’un ISS’deki Görevi
Anil Menon, daha önce çeşitli Crew Dragon görevlerinde destekleyici rollerde bulunmuştu. Aralık 2021’de NASA tarafından “The Flies” olarak anılan 23. Astronot Grubuna dahil edildi ve şimdi bu grubun dördüncü üyesi olarak uzaya gidecek. Bu grup, NASA’nın geleceğin astronotlarını yetiştirme programının önemli bir parçası.
Anil Menon ve eşi Anna Menon, iki çocuk sahibi olan bir aile. Eşinin daha önce uzay yolculuğu yapmış olmasıyla birlikte, şimdi de Anil’in uzaya gitmesiyle birlikte ailede ikinci bir astronot bulunuyor. Anil, aynı zamanda aktif olarak görev yapan bir doktor. ISS’deki sekiz aylık görevi sırasında, uzayda kan akışı üzerine çeşitli deneyler yapacak, mikrogravitasyonda biyo baskı teknolojisi kullanarak damar yapıları oluşturulmasına katkıda bulunacak ve artırılmış gerçeklik destekli ultrason görüntüleme tekniklerini geliştirecek. Bu çalışmalar, tıbbi araştırmalar için önemli bir adım olabilir; tıpkı 1970’lerin başında uzayda yapılan ilk insan fizyolojisi deneylerinin modern tıp alanındaki etkileri gibi.
Soyuz MS-29, bu yıl Baikonur Uzay Üssü’nden yapılacak tek planlı insansız göreviydi. Soyuz MS-30 ve MS-31 görevlerinin ise 2027 yılında gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu uçuş, 2026 yılındaki beş insansız uzay görevinden biri ve dördüncü yörüngede gerçekleşen insansız görevdi.
(Başlık fotoğrafı: Soyuz MS-29, 14 Temmuz 2026’da ISS’ye doğru Baikonur’dan fırlatıldı. Kaynak: NASA)
Kaynak: Nasaspaceflight