Yapay zeka, modern eğitimde var olan ve sohbet robotlarının ortaya çıkmasından çok önce mevcut olan zayıflıkları gözler önüne seriyor.
Yeni bir araştırmada, öğrencilerin hala değerlendirildiği birçok becerinin, örneğin bilgiyi özetleme ve temel kompozisyonlar yazma gibi yeteneklerin, artık yapay zeka araçları tarafından saniyeler içinde gerçekleştirilebileceği savunuluyor.
Öğrencilerin Neyi Öğrenmesi Gerektiğinin Yeniden Değerlendirilmesi
Kansas Üniversitesi’ndeki Profesör Zhao, uzun yıllardır okulların neden ne kadar çaba gösterilse de pek değişmediği sorusunu araştırmaktadır.
Zhao, asıl problemin öğrencilerin yapay zekayı kullanmasının değil, okulların teknolojinin kolayca kopyalayabileceği işleri değerlendirmeye devam etmesinin olduğunu savunuyor. Eğer bir yapay zeka başarılı bir şekilde görevi tamamlayabiliyorsa, belki de görevin kendisinin değişmesi gerekiyor. Bu durum, yasaklara, hile politikalarına ve yapay zeka tespit araçlarına ilişkin tartışmaları alevlendirmiştir.
Araştırma, öğrencilerin neyi öğrenmesi gerektiğinin ve bunu nasıl gösterdiğinin yeniden değerlendirilmesi için daha büyük bir fırsatı gözden kaçırabileceklerini öne sürüyor.
Yapay Zeka Eski Problemleri Ortaya Çıkarıyor
Profesör Zhao’nun yeni araştırması, çarpıcı bir iddia ile başlıyor. Yapay zekanın sınıflardaki asıl sorunun kendisi olmadığı, aksine teknolojinin ortaya çıkardığı bir sorun olduğu belirtiliyor.
Günümüzde yapay zeka araçları, öğrencilerden beklenen birçok işi başarıyla tamamlayabiliyor. Bu araçlar, okumaları özetleyebiliyor ve basit bir isteği saniyeler içinde kabul edilebilir bir kompozisyona dönüştürebiliyor. Atanan görev, bir sohbet robotunun kolayca tamamlayabileceği bir şey olduğunda, öğrencinin bu robota başvurması artık bir karakter zaafı olarak görülmeyebilir.
Eski Hedefler Hala Geçerli
Yakın tarihli bir araştırmada, neredeyse altıda biri oranında ABD’li ergenin kendi okulunda yapay zeka ile hile yapılmasının düzenli olarak yaşandığını düşündüğü ortaya çıkmıştır. Zhao için bu durum, basit bir hile sorunundan daha derin bir problemi işaret etmektedir.
Sorun, okulların hala bir makinenin üretebileceği türdeki çalışmaları ödüllendirmesidir. “Yapay zeka bu geçersizliği yaratmadı, sadece ortaya çıkardı,” diyor Zhao.
Bu durum, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde yaşanan reform çabalarını anımsatıyor. Tanzimat Fermanı gibi adımlar, imparatorluğun modernleşmesi ve Avrupa ile rekabet edebilmesi için atılmıştı. Ancak, bu reformların uygulanması sırasında, mevcut sistemin direnci ve hızlı değişimin getirdiği zorluklar nedeniyle istenilen sonuçlar tam olarak elde edilemedi. Benzer şekilde, eğitim sistemindeki yapay zeka tartışmaları da, mevcut yapıların ve alışkanlıkların değişmesinin ne kadar karmaşık olabileceğini gösteriyor.
Chatbot Kullanımının Beyin Aktivitesi Üzerindeki Etkileri
Yapılan küçük bir deneyde, chatbot kullanarak makale yazan kişilerin beyin bölgeleri arasındaki bağlantılar yazma sırasında daha zayıf seviyelerde gerçekleşti ve yazdıkları metinleri daha az hatırladıkları gözlemlendi.
Bu araştırmada, beyin aktivitesini izleyen cihazlar takılan 54 yazarın verileri incelendi. Yapay zeka araçlarını kullanan katılımcılar, diğer gruplara kıyasla en düşük seviyede zihinsel katılım gösterdi ve yazdıkları makalelere karşı daha az sahiplik duygusu hissettiler.
Değişimi Zorlaştıran Faktörler
Zhao’nun araştırması, okullardaki değişimin neden bu kadar zor olduğunu anlamaya yönelik önemli sorulara odaklanıyor. Bir asırdan uzun süredir devam eden reform çabalarına rağmen, temel yapı hala büyük ölçüde aynı kalmıştır. Dersler hala yaş gruplarına göre ayrılıyor, farklı dersler birbirinden bağımsız olarak öğretiliyor ve sınavlar ile sıralamalar hala eğitim sisteminin merkezinde yer alıyor.
Araştırmacılar bu direnci “eğitim sisteminin grameri” olarak adlandırıyor; bu, reformların etkisini azaltan derinlere kök salmış alışkanlıklar dizisidir. Bu durum, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında görülen eğitim reformlarına benzer bir direnci yansıtmaktadır. O dönemde de, modernleşme çabalarına rağmen, geleneksel öğretim yöntemleri ve sınav odaklı sistemler uzun süre devam etmiştir.
Sistemdeki Denge
Zhao’nun açıklamasına göre, bu durumun temelinde farklı beklentilere sahip gruplar arasındaki bir denge söz konusudur. Veliler, çocuklarının akademik başarılarına dair net işaretler görmek isterken, üniversiteler başvuran öğrencileri değerlendirmek için tanıdık kriterlere ihtiyaç duyar ve hükümetler karşılaştırılabilir verilere ihtiyaç vardır. Notlar, ders programları ve standart testler, bu farklı beklentileri bir arada tutarak herkesi tatmin etmeye çalışır; bu nedenle, mevcut düzeni bozabilecek herhangi bir değişiklik, başlamadan önce bile dirençle karşılaşabilir.
İyileştirme mi, Dönüşüm mü?
Profesör Zhao, mevcut sistemi daha iyi hale getirmeyi amaçlayan “iyileştirme” ile sistemin amacını sorgulayan “dönüşüm” arasındaki ayrımı yapmaktadır. Mevcut durumu iyileştirmeye çalışanlar genellikle küçük değişikliklerle yetinirken, dönüşümü savunanlar ise köklü bir değişimi hedeflemektedir.
Cesur Azınlık
Zhao’nun önerisi, tüm sistemi aynı anda değiştirmeye çalışmak yerine, gerçekçi olan noktalardan başlamaktır. Her okulda, mevcut durumdan memnun olmayan küçük bir grup öğretmen, öğrenci ve yönetici bulunur; bu “cesur azınlık”, değişimin öncüsü olabilir.
Eğitimde Yeni Yaklaşımlar
Öğretmenler genellikle çok fazla yetkiye sahip olmasalar da, kontrol ettikleri bir alana sahiptirler; bu, tek bir sınıf olabilir, küçük bir mentorluk grubu, önemli bir proje veya okul içinde bir okul.
Profesör Zhao, karmaşık sistemlerin nasıl değiştiğini tanımlayan bir teori olan “panarşi” teorisine dayanmaktadır. Bu teoriye göre, büyük sistemler genellikle yukarıdan aşağıya doğru değil, daha çok farklı alanlarda ortaya çıkan değişimlerle dönüşür.
Korunan bu küçük alanlar, denemeler yapılması için daha uygundur ve başarılı bir deneyim, yavaşça yayılabilir, destekçiler kazanabilir ve tüm sistemi yeniden şekillendirebilir. Bu durum, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde görülen merkeziyetçi yönetim anlayışına karşı, taşradaki yerel güçlerin artan etkisiyle paralellik göstermektedir. Merkezi otoritenin zayıflamasıyla birlikte, taşrada ortaya çıkan farklı fikirler ve uygulamalar, imparatorluğun geleceğini şekillendiren önemli değişimlere yol açmıştır.
Makine Tarafından Yapılamayan İşler
Uygulamada, bu durum sıradan öğretmenlerin sıradan ödevleri yeniden yapılandırması anlamına gelir. Örneğin, standart bir ikna edici kompozisyon yerine, öğrenciler gerçek bir yerel sorunu seçebilir, kendi verilerini toplayabilir ve sadece öğretmenden değil, daha geniş bir kitleye öneriler sunabilirler.
Bir matematik dersinde, öğrenciler okul çevresindeki trafik akışını inceleyebilir ve daha güvenli geçitler önerebilirler; böylece, yapay problemler çözmek yerine, gerçek dünya sorunlarına çözüm odaklı yaklaşımlar geliştirirler. Amaç, öğrencilerin makinelerin kolayca üretemeyeceği işleri yapmalarını sağlamaktır. Bu teori zaten test edilmektedir.
Profesör Zhao ve meslektaşları, farklı ülkelerdeki yaklaşık 20 okuldan oluşan bir ağ oluşturmuşlardır. Bu okullardaki öğretmenler, kendi binalarındaki küçük deneyimleri tasarlamak için düzenli olarak çevrimiçi toplantılar yapmaktadırlar. Bu deneyimler arasında öğrenci liderliğindeki öğrenme günleri, öğrenci tarafından yönetilen podcast’ler ve çocukların araştırmak istedikleri konuları seçtikleri araştırma projeleri bulunmaktadır.
Eğitimde Beklenen Değişimler
Küresel işgücü tahminlerine göre, yapay zeka 2030 yılına kadar yaklaşık 170 milyon yeni iş yaratırken, aynı zamanda yaklaşık 92 milyon işin de ortadan kalkmasına neden olacaktır. Gelecekteki işlerin çoğunun, yargı yeteneği ve başkalarıyla iyi çalışabilme becerisi gibi niteliklere sahip kişilere yönelik olacağı öngörülmektedir.
Sürekli olarak rutin çıktıları ödüllendiren bir okul, öğrencileri hızla daralan bir ekonomik alana hazırlamaktadır. Teknolojiyi daha fazla kullanmak da güvenli bir çözüm değildir.
Nüfus Araştırmalarının Bulguları
Yapılan nüfus araştırmaları, çocuklarda ve gençlerde aşırı ekran kullanımının, daha düşük bir yaşam kalitesiyle ilişkili olduğunu gösteriyor. Bu durum, öz kontrolün zayıflaması ve görevleri tamamlamakta zorlanma gibi sorunlara yol açabiliyor.
Bu eğilim, binlerce genci kapsayan geniş çaplı bir araştırmada da gözlemlenmiştir. Daha fazla dijital araç kullanmak, otomatik olarak daha iyi öğrenme anlamına gelmiyor.
Yapay Zeka ile Öğrenmenin Geleceği
Zhao’nun bu tartışmaya getirdiği önemli nokta, odak noktasının değişmesidir. Sorunun odağı artık yapay zekanın okullardan nasıl uzak tutulacağı değil, yapay zeka okul ortamında bulunduğunda öğrencilerden hangi becerilerin beklenmesi gerektiğidir.
Zhao’nun teorisine göre, gerçek değişim, yukarıdan aşağıya dayatılan büyük bir politika ile gelmeyecektir. Bu, Roma İmparatorluğu’nun çöküşü gibi, tek bir olayla açıklanamayan karmaşık süreçlerdir. İmparatorluğun uzun süren ekonomik sorunları, siyasi yolsuzluklar ve askeri zayıflıklar bir araya gelerek imparatorluğun sonunu getirmiştir.
Bunun yerine, bu değişim, birkaç kişinin zaten sahip oldukları öğrenme ortamlarında daha iyi uygulamalar geliştirmesiyle başlayacak ve buradan yayılabilir. Bu durum, 1960’ların Amerikan sivil haklar hareketine benzer bir dinamiktir. Başlangıçta küçük gruplar tarafından başlatılan protestolar, zamanla geniş kitleleri harekete geçirerek önemli sosyal ve politik değişimlere yol açmıştır.
Bu çalışma, adlı bilimsel dergide yayınlanmıştır.
Bizi , Earth.com tarafından size sunulan ücretsiz bir uygulama aracılığıyla keşfedin.
Kaynak: Earth