Bilgisayarımdaki rastgele sayılar gerçekten rastgele mi? Donanımsal RNG’ler nasıl çalışıyor?

Ana sayfa › Forumlar › Dizüstü Bilgisayarlar & Mobil Bilişim › Dizüstü Donanım & Yükseltme (Upgrade) › Bilgisayarımdaki rastgele sayılar gerçekten rastgele mi? Donanımsal RNG’ler nasıl çalışıyor?

2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Yazar
    Yazılar
  • #81570
    User Avatarİbrahim Kara
    Katılımcı

    Arkadaşlar bir şey takıldı kafam, cevaplayabilirseñiz sevinirim.

    Bir süredir kriptografiye ilgileniyorum, anahtar üretimi, şifreleme vs. derken aklıma bi’ soru geldi: Bilgisayarımın üretdiği ‘rastgele’ sayılar aslında gerçekten rastgele mi, yoksa arkasında gizli bi’ formül/matik mi var? Yazılımla üretilen o meşhur PNRG’lerin periyodik olduğunu, bir tohumdan (seed) türediğini biliyorum ama donanım seviyesinde gerçekten rastgele sayı üreten bir şey var mıydı?

    Bir de ‘entropy’ yani belirsizlik kaynağı diye bir kavram geçiyor her yerde. Bu RNG’lerin içine bi’ fiziksel olay mı sokuluyor yoksa tamamen yazılımsal mı işliyor? Kimse açıklamazsa bu konuyu bir araştırıp anlatırmısınız, çok merak ediyorum.

    #81878
    User AvatarKadir Arslan
    Katılımcı

    Reis güzel konu açmış arkadaşım, bende aynı şüphecilikle başlamıştım aslında. Kısa cevap: evet, gerçekten rastgele sayı üreten donanımlar var ve bunlara TRNG (True Random Number Generator) deniyor. Fark tam olarak burada: PNRG’ler deterministik, yani aynı tohumu verirsen her seferinde aynı diziyi alırsın. Ama TRNG’ler fiziksel bir olaydan beslenir, o yüzden öngörülemez olurlar.

    İşin temeli şu fiziksel gürültü kaynaklarına dayanıyor:

    – Termal (Johnson) gürültüsü: Dirençteki elektronların rastgele hareketi. Sıfır derece dışında her zaman vardır.
    – Shot gürültüsü: Akım taşıyıcılarının diskret (parçacık gibi) doğasından kaynaklanan pürüzlülüğ.
    – Osilatör jitter’i ve metastabilite: Bir flip-flop’a kararlılığın tam sınırında bir veri verip ‘0 mı 1 mi olacağına’ bırakman. İşlemcinin kendi içindeki bu tip mekanizmalarla TRNG’ler kurar (mesela Intel’inki RDRSH talimatını yaygın kıldı).

    Burada kritik olan tam da sordğun ‘entropy’ mevzusu. Üretilen ham sinyalde gürültü olsa bile, o ham verinin ne kadar ‘gerçek’ belirsizlik taşıdığını ölçmen lazım. İşte NIST SP 800-90B tam buraya giriyor: Bir entropy kaynağının gerçek entropisini nasıl hesaplayıp raporlayacağını anlatan standard. Yani ‘sıfır risk’ diye bir şey yok, kaynağın her çıkış biti için kaç bit gerçek entropi sunduğunu (min-entropy) hesaplayıp ona göre post-processing (whitening/compression) yapman gerekiyor. Aksi halde gürültü gibi görünen ama aslında sızıntısı olan bi’ sinyal sana sahte ‘rastgele’ verir.

    Pratikte şunu yaparsın: ham analog gürütüyü önce bir kondisyonerden geçirirsin, sonra 800-90B’ye göre periyodik testler ve adversarial testlerle kaynağı validasyonundan geçirirsin. Üstüne istersen cryptographic post-processing (HMAC/counter mode) eklersin ki çıktı hem dağılım hem de öngörülemezlik açısından temiz olsun.

    Özetleyeyim: donanımsal TRNG’ler fiziksel gürütüden beslenir ve gerçekten rastgeledir ama ‘rastgele’ olmanın garantisi, kaynağın entropisini 800-90B ile doğru ölçüp hesaplamaktan geçer. Yazılımla seedlenen PNRG’lerin yerini tamamlar, yerine geçmez. Umarım işini görür, takıldığın bi’ yer olursa buradayım.

    "Kasa: Fractal North Mesh"
    "Soğutucu: Thermalright Peerless Assassin 120 SE"
    "Fanlar: Noctua A12x25"
2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.

Neyi merak ediyorsun?

En az 3 karakter yazın.

Keşfet