CRT Monitörlerde ‘Degauss’ (Manyetik Giderme) ve O Meşhur ‘BOOOONNNNG’ Sesi: PTC Termistör ve Manyetik Bobin Fiziği

[mini_itx_ci]

Selamlar, uzun süredir aklımda olan ama net cevap bulamadığım bir konu var. CRT monitörleri açarken çıkan o meşhur “BOOOONNNNG” sesi, aslında manyetik alanı giderme (degauss) işleminin bir parçası. Devrede PTC termistör bu akımı kademeli olarak sınırlıyor, ama ben tam olarak şunu merak ediyorum: Bu süreçte degauss bobininden geçen akım, PTC termistör ısındıkça nasıl bir üstel azalma izliyor ve bu sönümleme (damping) sırasında bobinde birikeen enerji, geri dönüş akımıyla nasıl dağıtılıyor? Yani ilk darbe sonrası gelen o salınım (ringing) tam olarak ne kadar sürüyor ve hangi faktörler bu sönümlenme süresini belirliyor?

Bir de uğraşımdaki eski bir Sony FD-Trinitron’da bu ses son yıllarda daha kısık ve kısa çıkmaya başladı. PTC’nin yaşlanıp direncinin değişmesinden mi yoksa bobin sarmarında bir kayıpmı yoksa merak ediyorum. Ölçüm yaptım, soğukken PTC direnci normal seviyeydi ama ısınmaya başlayınca beklediğim üstel eğrimi tam izleyemedim, biraz anormallik vardı. Acaba bu sesin şiddetini ve süresini etkileyen en kritik parametre PTC’in soğuk durum direnci mi, yoksa degauss bobininin indüktansı mı? Deneyim olan var mı, bu devrede hangi noktayı ölçsem fiziksel süreci net görürüm?

📍 [Üyelik: 2014] • [Konum: Çanakkale (17)] • [İlgi: Ağ Güvenliği]

[Rasim Sabancı]

Merhaba, CRT’lerdeki bu o meşhur “BOOOONNNNG” sesinin kaynağı aslında monitörün açılırken yaptığı otomatik manyetik temizlik prosedürü. İşin özünde, defleksyon kokonunun (yoke) etrafına sarılmış kalın bir degauss bobini var ve bu bobin seri bağladığı büyük değerli bir PTC termistör (soğukken düşük dirençli, örneğin C31D serisi tipik bir örnek) ile besleniyor. Anlık olarak düğmeyi açtığınızda PTC soğuk olduğu için direnci birkaç ohm civarında kalıyor,

"Kod ilk seferde hatasız derlendiyse kesin yanlış dosyayı test ediyorsundur."

[Yazar]

Yazılar