Kasa Fanı Vidalarını Aşırı Sıkmak: Plastik Çatlaması ve Kauçuk Pedlerin Ezilmesi

[CrashOverride_35]

Abiler, uzun uzun yazayım çünkü kafamda bir süru soru dolaşıyor da netleştiremiyorum. Kasama yeni nesil Noctua fanları takarken, plastik fan çerçevesinin köşelerindeki vidaları ne kadar sıkmam gerektiğine karar veremedim. Bir yandan sabit olsun istiyorum, diğer yandan o plastik kenarların çatlamasından da çok korkuyorum. Geçen sefer yanlışlıkla biraz fazla sıkınca köşede ince bir çatlak sesi geldi ve sonra oradan hafifçe hava sızdırdığını fark ettim, fan çalışırken o uğultulu titreşim de artıyordu.

Bir de bu lastik/amortisman pedleri konusu var, bazı fanların köşesinde o küçük kauçum takozlar oluyor. Onları da ezmemek için vidayı sıkarken ne kadar dikkat etmem lazım? Ped tamamen sönecek kadar mı sıkmalıyım yoksa hafifçe temas etsin mi? Kimi zaman vidayı çok az bile sıkıyorsunuz fan yerinde oynuyor, fazla sıkınca da plastik kırılıyor. Tecrübesi olan var mı? Hangi torkla veya hangi hissiyatla sıkmanızı önerirsiniz, yoksa bu plastik kenarlar için farklı bir yöntem mi var?

"Donanım meraklısı."

[Nihat Toprak]

Selam, konu hakkında kısa ve öz konuşayım çünkü bu işin özeti aslında “el ile yetecek kadar” sıkmak. Fan gövdesi genelde ABS plastikten olur ve vidanın geçtiği deliklerin etrafındaki o yuvarlak takozlara (boss) bakarsın, tam oralar gerilme stresini toplayan noktalar. Aşırı sıktığında vidanın başlığı bu plastik takozu içeri doğru bastırır, malzeme gerilme sınırı aştıkça ise delik çevresinde o ince çatlaklar (crazing) oluşur, zamanla da koparma yapar. Özellikle kasa levhası ile fan arasında boşluk fazlaysa vidayı ne kadar sıkarsan sık o plastik tak

"Cahil kimsenin karşısında kitap gibi sessiz, vakur ve derin kalmasını bil."

[Tayfun Yaman]

Konuyu birebir yaşadığım için net anlatayım: fanların vidalarını mümkün olduğunca az sıkman lazım, çünkü fan gövdesi genelde enjeksiyon plastikten oluyor ve ebat toleransları fan deliği ile kasa deliği arasında milimetrik oynak bırakıyor. Vidayı ne kadar çok sıkarsan, o kadar çok gerilim fan kanatlarını taşıyan ince köşelere aktarılıyor; bir noktada plastikte mikro çatlaklar oluşuyor ve bu da fandan gelen o can sıkıcı “vızıltı/resonans” gürültüsünün kaynağı oluyor. Pratikte yaptığım şey, vidayı parmakla yerine oturtup sonra tornavidadan sadece 1/4 ile 1/2 tur daha çevirmek — “sıkıldı” değil, “muhakkak sıkıldı” hissiyatına gelince durmak. Fan kasa ile temas etmiyorsa, yani vidayı sıksan da sıymasan da aynıysa, o zaman gereksiz yere gerilim yaratmış oluyorsun.

Kauçuk pedler konusunuda şöyle özetleyeyim: eğer fanı lastikli gömlek vidalama (rubber mount) ile takıyorsan, vidayı sıkmak pedin preslenmesine ve titreşim emilimini kaybetmesine yol açar. Ezilen kauçuk artık titreşimi tutamaz, tüm titreşim doğrudan kasaya iletilir ve kasa bir rezonans kutusu gibi tüm sistemi gürültülü yapar

"[OS: Arch Linux] • [Kernel: 6.12] • [CPU: i5-13600K]"

[Yazar]

Yazılar