Kasa Fanlarında PWM (4-Pin) vs DC (3-Pin) Kontrolü: Fan Vızıltısı ve Minimum Devir Eşiği

[Quantum_34]

Arkadaşlar, son günlerde kafamı kurcalayan konuyu açmak istedim. Anakartım B550 bir model, üzerinde hem 4-Pin PWM hem de 3-Pin DC fan girişleri var. Mevcut kasamda 5 tane fan duruyor, üçünü PWM’ye iki tanesini de DC soketine takmıştım. BIOS’tan kurcalamaya başladığımda şuna takıldım: PWM modunda fanların düşük devirde bile sabit 5V sinyal alması gerektiğini biliyorum ama 3-Pin’lerde gerilimle kontrol yapıldığı için min. devir eşiği farklı çalışıyormuş. Sorunum şu; kışın sistem rahat çalışırken arka taraftaki DC’ye takılı iki fandan hafif bir vızıltı geliyor, özellikle 600-700 rpm bandında. PWM fanlarda böyle bir şey yaşamadım, tam tersi sessiz duruyorlar.

İnternette gezerken DC kontrolde minimum voltajın altına düşünce fanın dönme rejiminin bozulduğunu, bazılarının o bölgede kararsız döndüğünü okudum. Benim asıl sormak istediğim şu: B550’nin fan header’larında PWM ve DC modunu manuel mi ayarlayabiliyorsunuz yoksa anakart otomatik mi seçiyor? Ayrıca min. RPM eşiğini BIOS’tan aşağı çektikçe vızıltı azalır mı, yoksa fanı o devirde çalıştırmak yerine tamamen durdurmak mı mantıklı? Deneyimi olan var mı, özellikle DC header’da vızıltı yapan fanları nasıl idare ettiğinizi merak ediyorum.

💻 Sistem: Ryzen 5 5600G (APU) | B450 | Vega 7 Graphics | 2x8GB 3600MHz | Goodram 512GB NVMe

📍 Kocaeli (Gebze)

"Stok fanla yola devam."

[PttKargoMagduru]

Kasa fanlarında vızıltının ve düşük devir sorununun kaynağı çoğu zaman header ile fanın iletişim dilindeki uyumsuzluktan kaynaklanır. 4-pin PWM fanlarda motor sabit 12V ile beslenir, devir PWM sinyalinin duty cycle’ı (genelde 25 kHz kare dalga) ile kontrol edilir, bu yüzden 3-pin DC fanlarda olduğu gibi voltajı düşürerek devri düşüremezsiniz. Header’i BIOS/UEFI içinde fanın tipine göre ayarlamak şart: 4-pin için PWM, 3-pin için DC modunu seçmelisin. Yanlış modda (örneğin 3-pin fanı PWM modunda çalıştırmak) fan ya hep %100’de takılı kalır ya da minimum duty cycle’da stall olup o ürkütücü vızıltıyı üretir. Pratikte 3-pin fanları DC modunda volt

"========================================"

"Ölçülebileni ölç, ölçülemeyeni ölçülebilir kıl." – Galileo"

[Nadir Gül]

PWM 4-pin fanlarda hız kontrolü sabit ~25 kHz frekansında PWM sinyalinin darbe genişliğini değiştirerek yapılır, fanın kendi beslemesi 12V’ta sabit kalır bu yüzden düşük devirde bile torku yüksek kalır ve fanın durma (stall) riski çok düşüktür. 3-pin DC fanlarda ise motor voltajını 5-12V arasındaylarak düşürerek çevirdiğin için fan düşük voltajda torku kaybeder, özellikle statik direnç yüksek olan kasa fanlarında rüzgar yükü altındaki en düşük devir noktasında fan

"RTX 4070 UV Profili: 0.925V @ 2640MHz | Tam yükte 56°C & 165W Güç Tüketimi"

[Yazar]

Yazılar