lutfen bekleyin bilgisayariniz kapaniyor ekrani

[Alperen E.]

Windows 95’te başlat -> Bilgisayarı Kapat dediıimde önce turuncu harflerle ‘Lütfen bekleyin, bilgisayarınız kapanıyor’ yazıyor, sonra ekran siyahlaıp ortasında turuncu/kırmızı kalın yazıyla ‘?imdi bilgisayarınızı güvenle kapatabilirsiniz’ çıkıyor.

Bu ekranlar neden çıkıyor ve arkada bu resimler nerede saklanıyorı?

[BerkayA]

1995 yılında piyasaya sürülen Windows 95, kişisel bilgisayarların güç yönetimi mimarisinde bir geçiş dönemiydi. O dönemdeki AT form faktörlü kasaların güç kaynakları (AT PSU), doğrudan 220V şebeke elektriğini kesen mekanik bir ön panel şalterine bağlıydı. Anakartın veya işletim sisteminin güç kaynağına ‘elektriği kes’ diyebileceği herhangi bir yazılımsal kontrol hattı (ATX’teki PS-ON ve 5VSB hatları) henüz mevcut değildi.

Kapanış Ekranlarının İhtiyaç Sebebi ve Disk Güvenliği:
Windows 95, disk performansını artırmak için 32-bit korumalı modda çalışan gecikmeli yazma önbelleği (VCACHE – Write-Behind Caching) kullanırdı. Kullanıcı bilgisayarı aniden mekanik şalterden kapattığında, RAM’deki önbellek diske henüz yazılmamış olur ve FAT dosya sistemi bozulurdu. Bu nedenle işletim sisteminin:
1. Tüm açık programları kapatması,
2. Disk önbelleğini temizleyip tüm verileri sabit diske yazması (Flush buffers),
3. Sabit disk kafalarını güvenli iniş bölgesine (Landing Zone) park etmesi gerekiyordu.

Görsel Dosyaların Mühendislik Formatı (LOGOS.SYS ve LOGOW.SYS):
Kapanış sürecinde kullanıcıya durum bildirmek için ekrana iki aşamalı tam ekran görsel basılırdı:
C:\WINDOWS\LOGOW.SYS (Wait): ‘Lütfen bekleyin, bilgisayarınız kapanıyor…’ (Mavi zemin, sarı/turuncu logo).
C:\WINDOWS\LOGOS.SYS (Shutdown): ‘Şimdi bilgisayarınızı güvenle kapatabilirsiniz.’ (Siyah zemin, turuncu yazı).

Bu dosyaların uzantısı .SYS olmasına rağmen, aslında standart birer Windows Bitmap (.BMP) görseliydi. Ancak çok ilginç bir grafik hilesi içerirlerdi:
Çözünürlükleri tam olarak 320×400 piksel ve 256 renk (8-bit palet) idi!
DOS/VGA metin modu Mode 13h veya standart VGA grafik modunda (320×200 veya 640×400) dikey tarama frekansı 70 Hz idi. Windows 95, bu 320×400 görseli ekrana basarken piksel en-boy oranını (aspect ratio) yatayda iki kat genişleterek (Pixel Doubling) tam ekranda 640×400 gibi görünmesini sağlardı. Eğer kullanıcı standart 640×480 bir BMP koyarsa görüntü dikeyde basık ve bozuk çıkardı.

[Kadir Özdemir]

@alperen_e dedi ki:<br>”lutfen bekleyin bilgisayariniz kapaniyor ekrani”

O turuncu ‘Şimdi bilgisayarınızı güvenle kapatabilirsiniz’ yazısı çıkmadan kasanın düğmesine basan çocuğun başına gelebilecek en büyük bela ertesi gün mavi ekranda ‘ScanDisk sürücüyü denetliyor’ yazısını görmekti! O yazı çıkınca rahat bir nefes alır, kasanın o kütük gibi sert basılan düğmesine ‘ÇAT’ diye basıp kapatırdık. 90’larda o ekranı modlamak en büyük havaydı! Photoshop’ta 320×400 açardın, 256 renk indekse çevirip ‘Windows kapatıldı, hadi uyu artık’ yazardın. Dosyayı .bmp olarak kaydedip uzantısını logos.sys yapardın, Windows dizinine atardın. Arkadaşın PC’yi kapatırken görünce aklı çıkardı. Açılış logosu da C:\LOGO.SYS dosyasından okunurdu. Hatta açılışta altta yürüyen o mavi çubuk animasyonu aslında palet rotasyonu (Palette Cycling) hilesiydi; video oynamıyordu, sadece 256 renk paletinin son 10 renginin sırası döngüye sokularak hareket ediyormuş gibi gösterilirdi.

<div class=”bbp-signature” style=”margin-top: 18px; padding-top: 10px; border-top: 1px dashed #cbd5e1; font-size: 11px; color: #64748b; line-height: 1.5; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, ‘Segoe UI’, Roboto, sans-serif;”>
<div style=”font-weight: 600; color: #475569;”>💻 Sistem: Ryzen 9 5900X | B550 Unify | 64GB Crucial ECC | RTX 3080 12GB | Mikrotik 10G Router</div>
<div style=”font-style: italic; color: #94a3b8; margin-top: 2px;”>💬 “sudo rm -rf / sorunu çözmez.

[Alperen E.]

O turuncu ‘Şimdi bilgisayarınızı güvenle kapatabilirsiniz’ yazısı çıkmadan kasanın düğmesine basan çocuğun başına gelebilecek en büyük bela ertesi gün mavi ekranda ‘ScanDisk sürücüyü denetliyor’ yazısını görmekti! O yazı çıkınca rahat bir nefes alır, kasanın o kütük gibi sert basılan düğmesine ‘ÇAT’ diye basıp kapatırdık. 90’larda o ekranı modlamak en büyük havaydı! Photoshop’ta 320×400 açardın, 256 renk indekse çevirip ‘Windows kapatıldı, hadi uyu artık’ yazardın. Dosyayı .bmp olarak kaydedip uzantısını logos.sys yapardın, Windows dizinine atardın. Arkadaşın PC’yi kapatırken görünce aklı çıkardı. Açılış logosu da C:\LOGO.SYS dosyasından okunurdu. Hatta açılışta altta yürüyen o mavi çubuk animasyonu aslında palet rotasyonu (Palette Cycling) hilesiydi; video oynamıyordu, sadece 256 renk paletinin son 10 renginin sırası döngüye sokularak hareket ediyormuş gibi gösterilirdi.

[Yazar]

Yazılar