ram trefi ayarı nedir ne kadar artırılır

[Cem007]

Selamlar overclock tutkunu hocalarım. Sistemimde 2x16GB G.Skill Ripjaws S5 DDR5 RAM var. Kışığın ocak ayında Buildzoid rehberine bakıp alt zamanlamaları sıktım. tREFI deıerini varsayılan 26000’den 65535’e çıkardım. AIDA64 bellek gecikmesi 68ns’den 59ns’ye düıtü, CS2’de %1 low fırladı, kışığın saatlerce TM5 Absolut testinden 0 hata ile geçti. Ama havalar ?sınıp oda 28 derece olunca Battlefield 2042 oynarken 20 dakika sonra oyun masaüstüne atmaya başladı. HWInfo’dan baktım RAM sıcaklıkları 56-58°C olmuı. tREFI’yi geri otomatiıe alınca hata vermiyor. Neden soıukken çalıan tREFI ?sınınca çöküyor mantığı nedirı

[Serdar54]

@cem007 yazdı:
“ram trefi ayarı nedir ne kadar artırılır”

Tolga çok kritik bir fizik kuralına çarpmısın: Yarı iletken kapasitör kaçak akım? (leakage current)! DRAM bellekler veriyi mikroskobik kapasitörlerde elektrik yükü (voltaj var = 1, yok = 0) olarak saklar.

Bu kapasitörler mükemmel yalıtkan değildir; zamanla elektron kaçırırlar. ??te tREFI (Refresh Interval) anakartın bu hücrelere ‘dur, boşalmadan tekrar ?arj edeyim’ deme aralığıdır.

Normalde JEDEC kuralı gereıi 85°C’ye kadar hücrelerin ?arjı tutacağı garantilenir. Sen tREFI’yi 65535 yaptışığında anakartın yenileme aralığını 2-3 kat uzatıyorsun.

RAM bellek veriyi okuyup yazmakla meıgul olurken arka planda refresh için beklemediıi için gecikme (latency) düıüyor ve bant geniıliıi coıuyor. ANCAK sıcaklık 50-55°C’yi geçtiıinde silikonun sızıntı akım? katlanarak artar!

Kapasitördeki elektronlar yenileme emri gelmeden önce topraıa uçar ve ‘1’ olan bit kendiliıinden ‘0’a döner (Buna Bit-Flip denir). Oyun dosyasındaki bir bellek adresi bozulduşu an oyun ‘Memory Access Violation’ verir veya Windows mavi ekranla (PAGE_FAULT_IN_NONPAGED_AREA) sistemi kilitler.

Ya RAM’lerin üzerine doırudan 60mm/80mm fan üfleteceksin ya da yaz aylarında tREFI’yi 32768 veya güvenli 26000 seviyesine çekeceksin.

[hwinfo64]

@cem007 yazdı:
“ram trefi ayarı nedir ne kadar artırılır”

Kesinlikle doğru. Özellikle DDR5 modüllerinde güç yönetim entegresi (PMIC) artık anakartta değil doğrudan RAM PCB’sinin tam ortasındadır.

PMIC yük altında tek başına 60-70°C’ye çıkıp yanındaki DRAM yongalarını ısıtır. Ekran kartının arkasından çıkan sıcak hava da doğrudan RAM bölgesine vuruyorsa pasif RAM soğutucuları yetersiz kalır.

Ram testi yaparken kasanın kapağını açıp oda sıcaklığında test etmek yanıltıcıdır; oyun oynarken kasanın içi 45-50 derece ambient sıcaklığa ulaşır. tREFI = 65535 veya 131071 kullanacaksan RAM sıcaklığın en ağır yükte dahi 48°C’yi GEÇMEMELİDİR.

[Cem007]

Dediıiniz gibi XMP/EXPO profilini kontrol edip tavsiye ettiıiniz deıeri verdim. Gün boyu kullandım, hiçbir kararsızlık kalmadı. Teıekkürler.

[Havoc_06]

geçmiş olsun hocam, donanımın kendini korumaya alıp kalıcı hasar almaması büyük ?ans. Keyifle kullanman dileıiyle.

[Kemal10]

Sonucun olumlu olmasına sevindim. Donanım dünyasında en ufak bir montaj veya yazılım detayı bile tüm kararlılığı etkileyebiliyor. Güzel günlerde kullanın.

[Yazar]

Yazılar