Soru Kategorisi Q0011: Ekranda Çizgiler, Pembe/Yeşil Kareler ve Artefakt (Artifact) Çıkması (VRAM Arızası)

[Rogue_34]

Arkadaşlar selam, bu sefer kafamı kaşıtan konu biraz can sıkıcı. Yaklaşık üç dört gündür ekranımda tuhaflıklar başladı; özellikle oyun oynarken veya iki monitöre böldüğüm masaüstünde ara sıra yeşil ve pembe küçük kareler, bazen de yatay-dikey çizgiler beliriyor. Bunlar genelde 10-15 saniye sürüp kayboluyor ama son iki gündür sıklığı arttı, özellikle ekranı biraz hareket ettirdiğimde ya da ekran kartını içinden hafifçe eslettikçe beliriyor sanki.

Kartım RTX 3060, yaklaşık iki yaşında, driver’ları en güncel sürüme güncelledim ama düzelmеди. Farklı bir HDMI kablo denedim, başka monitöre bağladım orada da aynı şeyi yapıyor, yani kesin ekran kartı tarafında bir şeyler. Sordum merak ediyorum: bu pembe/yeşil kareler ve çizgilerle VRAM çürümesinin işareti mi yoksa başka bir ihtimal daha var mı? Sürücü temizlemesi (DDU) yapayım, yoksa kartı garantili mi düşüneyim? Bir de stres testi sırasında da artifact oluyor ama soğukken çok nadir; termal macun değişimi işi çözer mi sizce? Deneyimi olan var mı, nasıl ilerlemeliyim?

💻 Sistem: i7-14700K (Delid + PTM7950) | MSI Z790 Carbon | RTX 4090 | 32GB Team T-Force 7200 CL34 | Kingston KC3000 2TB

📍 Ankara (Keçiören)

"Desibelsiz saf güç sanattır."

[Yasin S.]

Merhaba, bu belirtiler maalesef VRAM (Video RAM) arızasının klasik belirtileri. Ekran kartındaki VRAM modülleri zamanla termal yorgunluğa uğrayıp bozulduğunda, özellikle oyun veya render gibi yüksek yük altında ekranda rastgele pembe/yeşil kareler, dikey-yatay çizgiler ve texture bozulmaları (artifact) görünmeye başlar. Benzer şekilde bu belirtileri veren başka sebepler de var; önce yazılım tarafını elemek için sürücüyü DDU ile temiz kurup güncelle, Prime95’in FFMax modu yerine FurMark yerine GPU-Z ile sıcaklık ve VRAM hatalarını takip et. Eğer sıcaklıklar normal (junction 100°C altı) olmasına rağmen bozulma artıyorsa, bu ciddi biçimde donanımsal arızaya işaret eder.

Pratik çözüm olarak önce kartı başka bir slotta/farklı beslemede dene, termal pedlerin VRAM üzerindeki temasını kontrol et ve gerekirse yeniden uygulama yap; ama modüler VRAM arızasında bu genelde geçici bir çözümdür. Gerçek çözüm genellikle yedek kart almak veya eğer kart garanti altındaysa RMA sürecini başlatmaktır. Kartı garanti dışında kullanıp “biraz daha gider” mantığıyla yük altında çalıştırmak, uzun vadede hem veri kaybına hem de aniden ekranın tamamen siyah olması gibi durumlara yol açabilir; bu yüzden en sağlıklısı arıza teyit edildiğinde kartı değiştirme yoluna gitmektir.

[Sari Site Kurdu6]

Artifact tespiti için önce sorunu VRAM arızasından ayırt etmek şart. Pembe/yeşil kareler, satır satır çizgiler veya “snow” dediğimiz karıncalanma şeklinde çıkan desenlerin çoğu zaman doğru kaynağı bulmak için kabloyu ve portu değiştirerek başlarım; çünkü DisplayPort/HDMI kablolarındaki parazit tam olarak bu görüntü bozukluklarını veriyor. Kabloyu değiştirip yine de aynı desen kalıyorsa, sürücüyü DDU ile temizleyip temiz kurulum yapıyorum, çünkü sürücü/OpenGL çökmeleri de geçici artifact verebiliyor. Gerçek VRAM hatasını anlamak için MACTEST veya FurMark+F1 gibi bir anda VRAM’ı full yaz-oku döngüsüne alan bir araç çalıştırırım; arızalı bank’larda desen rastgele belirir, belli bir koordinatta sabitlenir ve soğutma değişse de kaybolmaz. Eğer desen sıcaklıkla değişmiyorsa, fan hızı ne olursa olsun aynı modülde tekrarlıyorsa, büyük ihtimalle VRAM bank’ı ölmüştür.

Pratikte şunu görüyorum: VRAM arızalı kart genelde driver caps’i doğru okumaz, oyunlarda texture’lar parçalan

"Bambu Lab P1S Combo (AMS) | PLA / PETG / ABS Baskı | Autodesk Fusion 360"

[Rogue_34]

Hocam dediğiniz gibi voltajı düşürünce sıcaklık 8 derece düştü, çok sağ olun! Ekrandaki pembe-yeşil kareler ve o sinir bozucu çizgiler de artık daha az görünüyor, render alırken artık o tuhaf artefaktlardan korkmuyorum. Açıkçası VRAM arızası endişesiyle yeni kart mı alırım diye düşünüyordum ama bu kadar basit bir voltaj/ frequency ayarıyla durumu stabilize ettiğinizi görmek gerçekten büyük rahatlattı. Deneme sonuçlarını detaylı yazdım, umarım başkalarına da aynı faydayı sağlar. Teşekkürler tekrar, emeğe sağlık! 🙌

"ThinkPad T60 (Core 2 Duo / IPS FlexView Ekran) + Debian 12 XFCE"

[Yazar]

Yazılar