Trefi yükseltince oyun çöküyor silent data corruption

[Sinan D.]

Selamlar, DDR5 hız aşırtma rehberlerinde herkes ‘tREFI zamanlamasını maksimum değer olan 262143 veya 131071 yapın, bellek gecikmesini 3-4ns düşürür ve bant genişliğini uçurur’ diyor. Ben de BIOS’tan tREFI değerini 262143’e kökledim. AIDA64’te gecikme gerçekten 62ns’den 58ns’ye düştü, ilk 10 dakika her şey harikaydı. Fakat ekran kartını %100 yükleyen ağır bir oyuna (Cyberpunk 2077) girdikten yaklaşık 25-30 dakika sonra oyun hiçbir hata vermeden aniden masaüstüne kapandı. Tekrar denedim, bu sefer Windows mavi ekran verdi (MEMORY_MANAGEMENT). HWiNFO’ya baktığımda ekran kartının egzoz sıcaklığıyla RAM’lerin 56-58 dereceye ulaştığını gördüm. tREFI yüksekken RAM ısınınca neden anında çöküyor ve veriler bozuluyor?

💻 Sistem: i7-14700K (Delid + PTM7950) | MSI Z790 Carbon | RTX 4090 | 32GB Team T-Force 7200 CL34 | Kingston KC3000 2TB

📍 Kayseri (Kocasinan)

"B-Die CL14 1:1 FCLK olmadan sistem toplamam."

[Batuhan Duran]

Hocam tebrikler, bellek hız aşırtmacılarının ‘yazın patlayan profiller’ kulübüne hoş geldin! Olayın temelinde saf fizik ve termodinamik yatar.

Nitekim Buildzoid’in (Actually Hardcore Overclocking) AM5 Hynix rehberinde ve r/overclocking testlerinde vurgulandığı gibi, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. DRAM hücreleri veriyi minik mikroskobik kondansatörlerde depolar.

Kondansatör dediğin şey elektrik yükünü sonsuza kadar tutamaz; dielektrik sızıntısı yüzünden içindeki voltaj zamanla boşalır. Bellek bu yükü kaybetmesin diye bellek kontrolcüsü periyodik olarak okuma-yazmayı durdurup tüm hücreleri yeniden şarj eder; buna ‘Refresh’ (Yenileme) denir.

tREFI (Refresh Interval), iki yenileme arasındaki bekleme süresidir. JEDEC standardında bu değer güvenli olsun diye 65535 veya daha düşüktür.

Sen tREFI’yi 262143’e fırlattığında bellek kontrolcüsüne ‘hücreleri 4 kat daha seyrek yenile, durmadan veri aktar’ dersin. Evet, yenileme molası verilmediği için gecikme düşer ve hız tavan yapar.

ANCAK yarı iletkenlerde kondansatörün kaçak akımı sıcaklıkla katlanarak artar (I_{leak} \propto e^{T})! Bellek 35-40°C’deyken yükünü 262143 döngü boyunca tutabilir.

Ama ekran kartının 300W sıcak havası RAM’leri 55°C’nin üzerine çıkardığı anda hücredeki yük yenileme komutu gelmeden önce sıfırlanır! 1 olan bit 0’a düşer.

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 04:35’te (GPU stress test with ASRock boards) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.com/watch?

💻 Sistem: Ryzen 5 3600 | A320M | GTX 1650 4GB | 16GB Crucial Ballistix | 240GB SSD + 1TB HDD

📍 Bursa (Osmangazi)

"60 Hz monitörden 144 Hz’e geçince dünya varmış dedim."

[Buğra K.]

Hocam çok sağ olun, macun yenilemesini ve montajı dediğiniz gibi tekrarladım. İlk başta donanım kalıcı hasar gördü diye çok tedirgin olmuştum ama sistemi teste soktuğumda sorunsuz çalıştı.

Kapanma veya kilitlenme tamamen ortadan kalktı, yardımlarınız için gerçekten çok teşekkür ederim.

💻 Sistem: i5-13400F | B760 Gaming X | RTX 4060 8GB | 32GB Kingston Fury 5600 | Kingston KC3000 1TB

📍 İstanbul (Maltepe)

"Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."

[Sinan D.]

Söylediğiniz yöntemle çözüldü hocam. Sistemi dikkatlice açıp kontrol ettim ve tavsiye ettiğiniz şekilde hallettim.

Konuyu açtığıma çok memnun oldum, elinize sağlık.

💻 Sistem: i7-14700K (Delid + PTM7950) | MSI Z790 Carbon | RTX 4090 | 32GB Team T-Force 7200 CL34 | Kingston KC3000 2TB

📍 Kayseri (Kocasinan)

"B-Die CL14 1:1 FCLK olmadan sistem toplamam."

[İsmail Yıldırım]

Geçmiş olsun hocam, donanımın kendini korumaya alıp kalıcı hasar almaması büyük şans. Keyifle kullanman dileğiyle.

💻 Sistem: Ryzen 7 5700X | X570 Gaming Plus | RTX 4060 Ti 16GB | 32GB G.Skill | Corsair MP600 1TB

📍 Malatya (Battalgazi)

"İkinci el alırken 15 dk FurMark şart."

[Yazar]

Yazılar