Windows 95 OSR2 ve FAT32 Devrimi: FAT16’nın 2 GB Bölüm Sınırı ve FDISK Dönemi

[Turgut E.]

Selam arkadaşlar,

Uzun süredir kafamı kurcalayan bir konu var da onu ortaya koymak istiyorum. 1998’de Windows 95 OSR2 ile FAT32 geldiğinde evdeki 6,8 GB’lik diskime geçmiştik, ama o sıralar FDISK ile bölümleri ayırırken 2 GB sınırı yüzünden epey baş ağrıtmıştı bizleri. Bilindiği gibi FAT16 ile bir bölüm 2 GB’ı aşamıyordu, üstüne üstlik cluster boyutu patlıyor, boşa harcanan alan cızırdanıyordu. OSR2’nin getirdigi bu 32 GB’a kadar çıkan dosya sistemi devrim gibiydi ama kurarken de dikkat edilmesi gereken tuzaklar vardı.

Benim asıl sorduğum şu: OSR2 ile 32 GB’lık tek bir FAT32 bölümü açarken, disk yöneticisi ya da FDISK üzerinden bölüm boyutunu 4 GB gibi bölünmüş parçalara bölmek gerçekten performans ve veri güvenliği açısından mantıklı mıydı, yoksa tek parça mı tutulmalıydı? Ayrıca 32 GB sınırı yalnızca FAT32’in boyut sınırı mıydı, yoksa o dönemde yaygın HDD üreticilerinin sektör/trayak sayısıyla da bir ilgisi vardı mı? Cluster boyutunun veri okuma hızını nasıl etkilediğine dair deneyim yaşayan var mıydı?

"Kod ilk seferde hatasız derlendiyse kesin yanlış dosyayı test ediyorsundur."

[Mehmet O.]

Merhaba, konu hakkındaki teknik durumu net şekilde açıklayayım. FAT16’daki 2 GB sınırı aslında dosya sisteminin kendisine değil, FAT16’nın veri yapısından kaynaklanan bir zorunluluk. FAT tablosundaki her cluster adresi 16 bit ile kodlanıyordu ve segment başına 8 cluster’lık bir kayma (shift) vardı; dolayısıyla teorik maksimum adreslenebilir alan 2^31 byte yani tam olarak 2.147.483.647 byte (~2 GB) ediyor. 2 GB’ı geçen bir bölümü FAT16 ile formatlamaya çalışırsanız, Windows 95 (gerçekten ilk RTM sürümü) sizi “This partition is too large” hatasıyla karşılar ve 2047 MB’ı aşmanıza izin vermez. O dönemde pratikte yapılan çözüm, tek bir disk üzerinde birden fazla 2 GB’lık bölüm oluşturup bunları ayrı sürücüler (C:, D:, E:) olarak görmüştü; FDISK satır komut satırından çalıştırılır, primary partition sınırı 4’e kadar çıkarılırdı ama işletim sisteminin yüklü olacağı birincil bölüm her zaman diskin ilk 2 GB’ına konulmalıydı, çünkü BIOS ve DOS bu alanı doğru okuyabilirdi.

İşte asıl devrim Windows 95 OSR2 (

[Yazar]

Yazılar