windows cleartype kenarlarda renk taşması ycbcr422

[BerkeA]

Merhaba arkadaşlar, yeni aldığım 4K monitörü HDMI kablosuyla ekran kartına bağladım. 4K 60Hz ve HDR açtığımda tarayıcıdaki ve masaüstündeki siyah yazıların kenarlarında kırmızı ve camgöbeği (cyan) renk saçılmaları oluşuyor, metinler resmen bulanıklaşıp göz kanatıyor. NVIDIA Denetim Masası’na baktığımda ‘Çıkış renk formatı’ kısmının otomatik olarak YCbCr420 olduğunu gördüm. RGB veya YCbCr444 seçmek istediğimde listede çıkmıyor veya seçtiğimde ekran 30Hz’e düşüyor.

Bu renk saçılmasının sebebi nedir, yazıları netleştirmek için DisplayPort şart?

[GhostRider_99]

Kral yaşadığın durum tam olarak Chroma Subsampling (renk alt örneklemesi) kurbanı olmak. HDMI 2.0 portunun bant genişliği sınırı 18\,Gbps’tir (efektif veri transferi yaklaşık 14.4\,Gbps).

Sen 4K (3840 \times 2160) çözünürlükte 60Hz ve 10-bit HDR çalıştırmak istediğinde sıkıştırmasız tam RGB (4:4:4) sinyal için en az 20.05\,Gbps bant genişliği gerekir. Kablo ve port yetmeyince sürücü mecburen renk çözünürlüğünü yarıya ve çeyreğe indirip YCbCr 4:2:0 moduna geçer.

Yani parlaklık bilgisi (Luma – Y) tam 4K kalırken, renk bilgisi (Chroma – Cb/Cr) dikey ve yatayda çeyrek çözünürlüğe (1920 \times 1080) indirgenir. Oyunlarda ve filmlerde geniş renk geçişleri olduğu için gözün bunu kolay fark etmez, ama Windows’un ClearType alt piksel kenar yumuşatma algoritması doğrudan 1 piksellik kırmızı, yeşil ve mavi alt pikselleri kullandığı için renk matrisi çöker ve yazı kenarlarında iğrenç kırmızı-mavi fringing (saçılma) oluşur.

Çözüm: HDMI 2.0 yerine monitörün DisplayPort 1.4 portunu (veya ekran kartı ve monitörün destekliyorsa HDMI 2.1) kullanmak. DP 1.4 HBR3 (32.4\,Gbps) veya DSC (Display Stream Compression) açıldığında 4K 144Hz’de bile tam RGB 4:4:4 alırsın, yazılar jilet gibi olur.

[Berkay16]

?nsan görsel algı sistemi (HVS), parlaklık gradyanlarındaki yüksek uzamsal frekanslara (High Spatial Frequency Luminance) renkteki uzamsal detaylardan (Chroma) katbekat daha duyarlıdır. Video sıkıtırma standartları bu fizyolojik prensibi kullanarak bant geniıliıini korumak amacıyla YCbCr 4:2:0 alt örneklemesini uygular; burada krominans matrisleri U ve V hem yatay hem dikey eksende 2:1 oranında alt örneklenir.

Ancak bilgisayar kullanıcı arayüzlerinde (GUI) yüksek kontrastlı metinler tek piksel sınırlarında keskin geçiılere sahiptir. Windows ClearType yazı tipi rasterleıtiricisi, ekranın fiziksel RGB alt piksel diziliminden yararlanarak yatay çözünürlüıü sanal olarak üçe katlar.

Renk bilgisi 4:2:0 ile sıkıtırıldışında bu alt piksel hizalaması dejenere olur; harflerin kenarlarında kromatik aberasyon ve bulanıklık kaçınılmaz hale gelir. Tam 4:4:4 RGB renk alanı elde etmek için HDMI 2.1 (FRL – Fixed Rate Link, 48\,Gbps) veya DisplayPort 1.4 (HBR3 + DSC) arayüzüne geçiı yapılmalıdır.

[Yazar]

Yazılar