- Ronald Sanabria, sürdürülebilir turizmi sadece iyi niyetlerden oluşan bir kavramdan, standartları, eğitimi, sertifikasyonu ve pazar erişimini içeren somut bir disipline dönüştürmede önemli rol oynadı.
- Rainforest Alliance’daki çalışmaları, özellikle küçük işletmelerin ve topluluk temelli girişimlerin yararlanabileceği şekilde turizmin yerel ekonomilere katkı sağlamasına odaklandı.
- Sanabria, otellerin, tur operatörlerinin, hükümetlerin ve alıcıların çalışma yöntemlerini değiştirmedikçe, turizmin ormanları koruyamayacağını ve yerel geçim kaynaklarını destekleyemeyeceğini biliyordu.
- Etkisi, kamuoyundaki tanınırlıktan ziyade, inşa etmeye yardımcı olduğu kurumlar ve sürdürülebilirliği uygulanabilir hale getirmesine yardımcı olduğu sayısız insan aracılığıyla daha çok devam etti.
Turizm genellikle büyük vaatlerle küçük yerlere ulaşır. Ormanlara, plajlara, köylere, parklara ve eski şehirlere para getirebilir. Bir aile pansiyonu hayata geçirilebilir. Genç birinin kalma nedenleri olabilir. Hükümeti, ormanın ayakta bırakıldığında değer taşıdığı konusunda ikna etmeye yardımcı olabilir. Aynı sektör aynı zamanda kendi tanıtımını yaptığı yerlere zarar verebilir. Birçok yerde yollar, kurallardan önce gelir. Oteller en iyi arazileri ele geçirir. Su ve atık yönetimi ise para akmaya başladıktan sonra düşünülür. Vahşi yaşam, ücretler ve kültür daha sonra işin içine dahil edilir; eğer hiç dahil edilirse. Seyahat eden kişi fotoğraflarla ayrılırken, topluluk sonuçlarla baş başa kalır.
Ronald Sanabria kariyerinin büyük bir bölümünü turizmin söyleyebileceği şey ile gerçekte yapabildiği şeyler arasındaki boşluğu doldurmaya çalışarak geçirdi. Ona göre sürdürülebilir turizm, güvenilir standartları, eğitimi, sertifikasyonu, satın alma kararlarını, yerel kapasiteyi ve istikrarlı bir ikna sürecini gerektiren somut bir çalışma anlamına geliyordu. Turizmin karmaşık yapısı nedeniyle basit çözümlerin mümkün olmadığını biliyordu. Aynı seyahat, bir oteli, bir rehberi, bir tur operatörünü, bir rezervasyon platformunu, bir ulaşım şirketini ve bir köy derneğini içerebilir. Sürdürülebilirliğin gerçek anlamda sağlanabilmesi için bu farklı aktörler arasındaki ilişkilerin de iyileştirilmesi gerekiyordu.
Bu yaklaşımı, 19. yüzyılın sonlarında ABD’de ortaya çıkan ve doğal güzellikleri koruma amacıyla kurulan milli parklar hareketine benzer bir şekilde, turizmin potansiyel faydalarını en üst düzeye çıkarırken olumsuz etkilerini en aza indirmeyi amaçlıyordu. Tıpkı Yellowstone Milli Parkı’nın kuruluşunda olduğu gibi, sürdürülebilir turizm de dikkatli planlama ve işbirliği gerektiriyordu.
Sürdürülebilir Turizm Vizyoneri Veda Etti
Sanabria, 1 Temmuz’da hayatını kaybeden ve 57 yaşında olan Kosta Rika’lı bir mühendisti. Latin Amerika ve ötesinde sürdürülebilir turizm alanında önemli bir figürdü. 1998 yılında Rainforest Alliance‘a katıldı, başlangıçta sürdürülebilir tarım üzerine çalıştı. İki yıl sonra, sürdürülebilir turizm programını kurmaya başladı. Sonraki iki on yılda, bölgedeki oteller, tur operatörleri, yerel işletmeler, hükümetler, sivil toplum kuruluşları ve sertifikasyon kurumlarıyla birlikte çalıştı. Amacı basitti: işletmelerin atıklarını azaltmalarına, kaliteyi iyileştirmelerine, doğayı korumalarına, yerel geçim kaynaklarını desteklemelerine ve bu değerlere önem veren pazarlara ulaşmalarına yardımcı olmak.
Kariyerinin kökleri, çocukluğuna dayanıyordu. Babasının çalıştığı kahve üretim bölgelerinde büyüdü ve kariyer seçimlerini bu deneyimlere ve Kosta Rika’ya borçlu olduğunu belirtti. Ülkenin milli parkları, ordusunun olmaması, eğitime yapılan yatırımlar ve kalkınma yaklaşımı, onun hırslarını şekillendirdi. Kosta Rika Üniversitesi’nde, Rio zirvesi sonrasında endüstri mühendisliği eğitimi aldı; bu dönemde sürdürülebilir kalkınmanın dili sınıflara ve işletmelere girmeye başlamıştı. Bir fabrika kariyeri istemiyordu. Lisans tezinde, Kosta Rika’nın Karayip kıyısındaki bir koruma alanında mühendislik araçlarını kullanarak doğal kaynakların korunması üzerine bir çalışma yaptı. Bu yaklaşımı, daha sonra turizm sektörüne taşıdı.
Turizmde de bu düşünce yapısını benimsedi. Teknik jargonun, harekete geçmesi beklenen insanları dışladığını düşünüyordu. Küçük ve mikro işletmelerle çalışırken, ilk görevin sürdürülebilirliği basitleştirmek, uzman terminolojisinden kaçınmak ve en iyi uygulamaları ortak mantığa indirgemek olduğunu vurguladı. Özellikle aile işletmeleri veya topluluk temelli işletmelerin çoğu zaten bazı çalışmaları yapıyordu. Onların ihtiyacı, tanınma, daha iyi yönetim, akran öğrenimi ve alıcılarla bağlantıydı. Bir tavsiyenin, aynı baskılarla karşı karşıya olan başka bir işletmeden geldiğinde genellikle daha etkili olduğuna inanıyordu. Bu yaklaşım, aslında 1950’lerde İtalya’da ortaya çıkan “agriturismo” hareketinin temel prensiplerini de yansıtıyordu; burada kırsal bölgelerin kalkınması ve doğal kaynakların korunması için turizm kullanılıyordu.
Turizm Sektöründe Sürdürülebilirlik Arayışları ve Ronald Sanabria’nın Mirası
Ronald Sanabria, turizm sektörünün sürdürülebilirliği konusunda önemli çalışmalar yürüttü ve bu alandaki iyi niyetlerin sınırlarını da göz önünde bulundurdu. Turizmde sıklıkla karşılaşılan “yeşil” iddiaların bazıları gerçek çalışmalara dayanırken, bazılarının ise sadece birer pazarlama stratejisi olduğunu fark etti. Bu bağlamda, Sustainable Tourism Certification Network of the Americas‘ın kuruluşunda ve daha sonra Global Sustainable Tourism Council‘in oluşturulmasında önemli rol oynadı. Bu çabalar, sektördeki rekabetçi etiketlerin karmaşasına karşı ortak prensipler belirlemeyi amaçlıyordu. Sanabria, tek bir sertifikasyonun turizmde baskın hale gelmesini beklemiyordu; çünkü sektörün çeşitliliği bunu engelliyordu. Onun önemsediği şey, güvenilirliğin sağlanması ve sertifikasyonların, tüketici talebini şekillendiren şirketlerle ilişkilendirilmesiydi.
Sanabria’nın çalışmaları çeşitli ödüllerle taçlandırıldı; ancak bu çalışmaların çoğu daha az görünür alanlarda etkisini gösterdi. Bir tur operatörünün farklı tedarikçileri tercih etmesi, bir öğretmenin sürdürülebilirliği derslerine dahil etmesi, bir yerel işletmenin piyasayla entegre olurken kendi değerlerini korumayı öğrenmesi veya bir hükümetin turizmi, bir bölgeyi koruma nedeni olarak görmesi gibi örnekler, bu çalışmaların somut sonuçlarıydı. Çalışma arkadaşları, Sanabria’yı büyük fikirleri uygulanabilir hale getirme becerisiyle saygı duyuyorlardı.
Ronald Sanabria, personel olarak görev yapmadığı dönemlerde bile Rainforest Alliance ile bağlarını koparmadı; çünkü burayı kendi profesyonel hedefleri için doğru bir yer olarak görüyordu. O, doğa koruma ve geçim kaynakları arasında bir denge kurmanın kolay olmadığını biliyordu ve bu çabaları sürdürdü. Onun mirası, standartlarda, kurumlarda, çalışma arkadaşlarında ve turizmin genellikle sonradan soru sormaya başladığı yerlerde alınan küçük ama önemli kararlarda yaşamaya devam ediyor. Bu yaklaşım, aslında “Yaban Hayatı Koruma” filminin temel felsefesini de yansıtıyor; çünkü film de insan faaliyetlerinin doğa üzerindeki etkilerini gözler önüne seriyor ve sürdürülebilir bir gelecek için farkındalık yaratmayı amaçlıyor.
Başlık fotoğrafı: Ronald Sanabria. Fotoğraf, IDH aracılığıyla sağlanmıştır.
Bu makaleye atıfta bulunmak için:
Rhett Ayers Butler (2026). Ronald Sanabria, turizmi daha sürdürülebilir hale getirmeye çalıştı. Mongabay Çevre Haberleri. DOI: https://doi.org/10.66709/news-323354
Katkıda Bulunanlar
Kaynak: Mongabay