Şigelloz Karşıtı Aşı Geliştirilmesinde Önemli Adım
Bilim insanları, WRSs2 adlı bir aşının küçük bir klinik denemede, katılımcıları şigellozdan koruduğu gösterilmiştir. Emory Üniversitesi’nde araştırmacı olan ve çalışmanın ortak yazarı olan Nadine Rouphael, “Bu koruma düzeyi, daha önceki şigella aşı çalışmalarıyla karşılaştırıldığında genellikle bildirilenlerden daha yüksek” diyor.
Moleküler mikrobiyolog Shangxin Yang, bu deneysel aşının “son derece umut verici sonuçlar” verdiğini belirtiyor. Ancak, aşı düzenleyici kurumların onayına kadar uzun bir yol olduğunu ve etkinliği doğrulamak için büyük bir klinik denemenin üç ila altı yıl sürebileceğini vurguluyor. Şu anda şigelloz için onaylanmış herhangi bir aşısı bulunmamaktadır.
Şigelloz, küçük miktarlarda dışkı maddesinin yiyecekleri, suyu veya yüzeyleri kirletmesiyle yayılır ve ayrıca cinsel temas yoluyla bulaşabilir. Amerika Birleşik Devletleri’nde bu bakteri, her yıl yaklaşık 450.000 enfeksiyona neden olmakta ve bunların yaklaşık 242.000’i en az bir antimikrobiyal ilaca dirençlidir. Dünya çapında ise bu bakteri yılda en az 80 milyon enfeksiyona yol açmaktadır. Belirtileri arasında ishal, ateş, mide bulantısı ve karın krampları bulunur. Özellikle 5 yaşından küçük çocuklar için tehlikelidir ve ölümcül olabilir.
Rouphael’in test ettiği aşı, zayıflatılmış bir Shigella türü olan S. sonnei’nin zayıflatılmış bir halini içermektedir. Daha önceki bir denemede elde edilen verilere göre, bu oral aşının zayıflatılmış S. sonnei ile güvenli olduğu ve iyi tolere edildiği gösterilmiştir. Rouphael’e göre, “Aşı, enfeksiyonun başladığı bağırsakta çalışmalı ve aynı zamanda çok fazla mide veya bağırsak semptomuna neden etmeden yeterince güçlü olmalıdır.”
Yeni yapılan denemede, 18 ila 49 yaşları arasında olup S. sonnei’ye karşı düşük düzeyde bağışıklığı olan 108 ABD vatandaşı yetişkin kaydedildi ve bazılarına iki doz aşı verildi. İki katılımcıda şiddetli şigelloz semptomları geliştiği için denemeye devam etmediler. Kalan katılımcıların büyük bir kısmına, önceki doza göre yarı oranında olan 500.000 zayıflatılmış S. sonnei bakterisi olmak üzere iki doz verildi ve bunlar 28 gün arayla uygulandı. Bir başka gruba ise plasebo verildi.
Yaklaşık bir ay sonra, bilim insanları aşının etkinliğini, katılımcıların yakından izlendiği bir hastane ortamında test ettiler. Bu ortamda, katılımcılara yaklaşık 1500 S. sonnei bakterisi içeren canlı ve tam dozlu bir oral ilaç verildi. İki doz aşı alan 34 kişiden sadece 3’ünde şigelloz gelişti; plasebo alanlardan ise 26 kişinin 21’inde (yaklaşık %69) benzer semptomlar görüldü. Şiddetli ateş veya aşırı ishal gibi şiddetli şigelloz belirtileri geliştiren aşılanmış kişilerin oranı sadece %3 iken, plasebo alanların oranı %69 idi.
Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health’ten epidemiyolog David Sack, “Aşının genel popülasyon için doğru oral dozunu bulmak zor olabilir, çünkü farklı gruplar farklı tepkiler verebilir” diyor. Ayrıca, aşı Amerika Birleşik Devletleri’nde baskın olan Shigella türüne karşı test edilmiştir, ancak dünya çapında baskın tür S. flexneri’dir. Aşı yetişkinler üzerinde ve daha az yaygın olan küresel bir tür üzerinde test edildiği için, bu aşının düşük gelirli ülkelerdeki en büyük hastalık yükünü taşıyan genç çocuklarda nasıl sonuç vereceği belirsizliğini koruyor.”
Sack, şigellozu %30 oranında azaltan bir intramüsküler aşı üzerinde çalışan bir ekibin üyesiydi. Diğer enjekte edilebilir aşılar da umut verici sonuçlar göstermekte ve muhtemelen daha güvenli olabilir, diye belirtiyor.
Rouphael’in ekibi, WRSs2’nin test etmeye devam edecek ve “özellikle Shigella’nın yaygın olduğu yerlerdeki genç çocuklarda” bu aşının test edilmesini istediğini ifade ediyor.
Kaynak: Science News Topics