Kanada’nın En Büyük Veri Merkezi Projesi Saskatchewan’da Doğuyor: Bell 50 Milyar Dolarlık Yatırımı Açıkladı

Kanada’nın en büyük veri merkezi projesi, Toronto’da düzenlenen Kanada Yatırım Zirvesi’nin ilk gününde resmen duyuruldu. Prime Minister Mark Carney, Saskatchewan Eyaleti Başbakanı Scott Moe ve Bell CEO‘su Mirko Bibic, Pazar öğleden sonra eyaletteki veri merkezi faaliyetlerini 900 megawatt kapasiteyle genişleteceklerine dair bağlayıcı olmayan bir anlaşılmaya (MOU) imza attı. Bu anlaşma, eyaletteki veri merkezi işlemini bir bütün olarak 1,2 gigawatt kapasitesine taşıyacak ve toplam sermaye yatırımı 50 milyar doları aşabilir.

50 milyar dolarlık tahmini yatırım, Saskatchewan tarihinin en büyük özel sermaye yatırımı olarak kayıtlara geçecek. Carney, sahne üzerinde bu rakamı vurgularken, projenin yalnızca bir altyapı değil aynı zamanda Kanada’nın en büyük egemen yapay zeka (sovereign AI) altyapı ağı olan Bell AI Fabric’in de temelini oluşturduğunu belirtti. Bu altyapı, Kanada sınırları içinde üretilen ve yönetilen yapay zeka işlemleri için kritik bir rol üstleniyor.

Yeni Bir Anlaşma, Eski Bir Temel Üzerine

Bu yeni taahhüt, Bell ile eyalet arasındaki bu yıl mart ayında imzalanan ilk anlaşmanın üzerine kuruluyor. O ilk anlaşma, Regina’nın hemen dışında 300 megawatt kapasiteli bir veri merkezi için bir temel oluşturmuştu. Pazar günü yapılan açıklamayla bu hedef 900 megawatt eklenerek 1,2 gigawatt seviyesine yükseltildi. Bağımsız kaynaklara göre, projenin nihai kapasitesi ve yatırım planı, eyaletin veri merkezi çerçevesi (Data Centre Framework) kapsamında onaylandı.

Veriyi yönetmenin iki yolu var. Ya veriyi başka bir yere gönderirsiniz ya da onu tam burada, Kanada topraklarında, Kanada elektriğiyle, Kanada hukukuyla üretirsiniz ve kararlı, açık bir ortak olmanın getirdiği güvenle çalışırsınız.

Prime Minister Mark Carney

Carney’nin bu ifadeleri, projenin yalnızca ekonomik bir boyutunu değil, aynı zamanda veri egemenliği (data sovereignty) meselesine de işaret ediyor. Eyalet, Bell’in genişlemesinin kendi veri merkezi çerçevesi kapsamında onaylandığını vurgulayarak, projelerin Kanada’ya ait olması, veri egemenliğini korumaları ve kendi güçlerini getirmeleri gerektiğini açıklayan kurallara uyduklarını belirtti.

Bir Yarışın Ortasında Saskatchewan

Bu genişleme, federal hükümetin ve Saskatchewan dahil bazı eyaletlerin Kanada genelinde veri merkezi geliştirmesi için belirlediği kuralların ardından gerçekleşiyor. Önceki açıklamadan önce, Alberta eyaleti Edmonton’un kuzeydoğusunda Meta ile imzaladığı, yapay zeka optimize edilmiş 1 gigawattlık veri merkezi anlaşmasıyla Kanada’nın en büyük veri merkezi geliştirme projesinin taçını elinde bulunduruyordu. Saskatchewan’ın bu açıklamayla o taçı ele geçirmesi, eyaletler arasındaki rekabetin ne kadar yoğun olduğunu gösteriyor.

Zirveye giden süreçte, katılımcılara geçen hafta dağıtılan bir sunum dosyasında birden fazla Kanada veri merkezi projesi yer alıyordu; ancak Bell’in Saskatchewan projesi bu listede yer almıyordu. Bu durum, projenin henüz bağlayıcı bir niteliğe ulaşmadığını ve sürecin devam aşamasında olduğunu işaret ediyor.

Daha önce Pazar günü, Cohere CEO’su Aidan Gomez, Kanada’nın veri merkezlerinde bir süper güce dönüşme potansiyeline sahip olduğuna dair görüşlerini Canadian Global Growth Forum’da paylaştı. Bu ifadeler, projenin yalnızca Bell’e değil, Kanada’nın teknoloji konumuna dair daha geniş bir vizyonla da örtüşüyor.

Projenin nihai kapasitesi ve yatırım planı, eyaletin veri merkezi çerçevesi kapsamında onaylandı. Bağımsız kaynaklara göre, projenin toplam sermaye yatırımı 50 milyar doları aşabilir. Bu rakam, Kanada doları bazında değerlendirildiğinde yaklaşık 2,4 trilyon liraya denk geliyor. Yatırımın tamamlanması ve projenin hayata geçmesi, eyaletteki teknoloji altyapısı ve veri egemenliği politikaları açısından önemli bir dönüm noktası olarak görülebilir.