Lyft’in Tarihî Ücret Hırsızlığı Uzlaşması Geçmişi Düzeltiyor, Geleceği Göz Ardı Ediyor.

Ekim başlarında California eyaleti ve belediye makamları, Uber sürücüsü Lyft ile tarihi bir uzlaşıya vardı. Eyaletin şirketi sürücülerini çalışan yerine müstakil işveren olarak sınıflandırdığı ve böylece 2016-2020 arasında kendilerine ait olması gereken ücret ve ayrıcalıklardan mahrum bıraktığı iddiası üzerine ortaya çıkan uzlaşıda, hakemin onayı halinde Lyft’in ödeyeceği tutar 272,5 milyon dolar olacak. Bu da California tarihinde daha önce görülmüş en büyük ücret saat başına ilişkin uzlaşı olma özelliğini taşıyor. Uzlaşmanın eyalet savcısı Rob Bonta ile San Francisco, San Diego ve Los Angeles belediyelerinin avukatları dahil olması bekleniyor.

Ancak tarihsel uzlaşı, gig ekonomisi işçileri için hukuki zaferin sınırlarını da gözler önüne seriyor. Lyft artık sürücülere dair geçmişteki muamelesi için yüz milyonlarca dolar ödemeye hazır olsa da, şirket tartışmanın merkezinde yer alan emek kurallarını yeniden yazmaya yardımcı oldu. 2020’de Lyft ve diğer gig şirketleri, Propozisyon 22’yi finanse etti; seçmenlerin onayıyla sürücülerin müstakil işveren olarak sınıflandırılmaya devam etmesine izin verildi. Sonuç, sürücileri iddia edilen geçmiş ihlaller için tazmin eden ancak bugün çalıştıkları koşulları pek değiştirmeyen bir uzlaşı oldu.

Sürüciler için bu acı-tatlı bir zafer. Rideshare Drivers United’ın başkanı Nicole Moore, “Sürücüler için bu tam anlamıyla bir zafer” diyor ve “Bize çaldıkları şeyi geri alma konusunda biraz adalet.” ekliyor. Ancak uzlaşmanın daha erken gelmesi gerektiğini ve tutarın çok daha yüksek olması gerektiğini savunuyor.

Lyft ise sürücülerini her zaman uygun şekilde sınıflandırdığını savunuyor. Sözcü George Flynn, açıklamasında, “Onaylanırsa bu uzlaşı, Prop 22’den önceki çok farklı bir dönemin bir bölümünü kapatıyor” dedi ve “Lyft, sürücilerin yasa altında her zaman doğru şekilde sınılandırdığına inanıyor ve bu davayı geride bırakmaktan mutlu.” ifadelerini kullandı.

Uzlaşı, gig şirketlerinin işçilerini nasıl sınıflandırdıkları konusundaki yıllar süren mücadelenin bir ürünü. 2018’de California Yüksek Mahkemesi, işçilerin müstakil işveren olarak muamele edilip edilemeyeceğini belirlemek için daha katı bir test ortaya koydu ve eyalet bunu yasaya codladı.

Binlerce sürücü yeni haklarını geri kazanmak için eyalete ücret talepleri sundu; Uber ve Lyft arasında yaklaşık 5.400 talep topladılar. Bu taleplerde sürüş saatleri ve kilometrelerinin yanı sıra araç bakım için ödedikleri tüm giderler yer aldı İki şirketin toplamda kendilerine 1,3 milyar dolar borçlu olduklarını hesapladılar. Moore’a göre yalnızca Lyft için söylenen toplam tutar 434 milyon dolardan fazla. Buna karşılık California ve birkaç belediye hükümeti 2020’de her iki şirketi de sınıflandırma uygulamaları nedeniyle dava etti ve bu ayda ulaşılan uzlaşı için zemin hazırladı.

Uber ve Lyft iş pratiklerini değiştirmediler. Bunun yerine Propozisyon 22 için 100 milyon dolar lobicilik harcadılar ve Kasım 2020’de geçti. Bu da sürücülerin 2020 sonrası herhangi bir sınıflandırma talebi sunamamaları anlamına geliyor.