[Alperen01]

@kutay16 yazdı:
“ntc termistör bypass rölesi nasıl çalışır”

Reis derin bir nefes al ve arkana yaslan: O duyduğun ‘TIK’ sesi bir arıza değil, aksine elinde DÜNYA STANDARTLARINDA ÜST SEVİYE bir güç kaynağı olduğunun en büyük kanıtıdır! Kral olayın arkasındaki büyüleyici güç elektroniği şudur: Bilgisayarı ilk açtığında prizden gelen devasa kalkış akımını (Inrush Current) frenlemek için girişte bir NTC Termistör bulunur.

Gamers Nexus ve teknik forumlardaki test verilerinde vurgulandığı gibi, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. NTC termistör soğukken yüksek direnç gösterir ve elektriği yavaşça geçirerek kondansatörlerin patlamasını ve ev sigortasının atmasını engeller.

Ancak kondansatörler dolduktan sonra NTC devrede kalırsa sürekli ısınır ve boş yere 3-5 Watt elektrik harcayarak güç kaynağının verimliliğini düşürür! Hocam işte kaliteli üreticiler (Seasonic, Corsair, FSP, be quiet!

vb.) bu sorunu çözmek için NTC’nin yanına Mekanik bir By-pass Rölesi (Electromechanical Relay) koyarlar! Kondansatörler dolduğu milisaniyede bu röle devreye girer (ilk tık sesi), NTC’yi devreden çıkarır ve akımı sıfır dirençli ana hatta verir.

Bilgisayarı kapattığında ise anakarttan gelen sinyalle röle bobininin enerjisi kesilir; rölenin içindeki yaylı metal kontak ‘ÇIT/TIK’ diye boşa düşer!

💻 Sistem: Ryzen 5 3600 | A320M | GTX 1650 4GB | 16GB Crucial Ballistix | 240GB SSD + 1TB HDD

💬 "Öğrenci işi F/P canavarı."

📍 Ankara (Keçiören)

[Alperen01]

Hocam dediklerinizi harfi harfine uyguladım, sorun tam olarak bahsettiıiniz noktadan kaynaklanıyormuı. Gerekli müdahaleyi yaptıktan sonra test ettim, ?u an sistem saat gibi çalığıyor. Hepinize Ayrı çok teıekkür ederim.

[Alperen01]

Kasa içindeki aerodinamik faciayı gözünün önünde canlandıralım: 1) İdeal Hava Koridoru Nasıl Olmalıdırı Kasanın ön panelindeki o 3 intake fanı odadaki 22 derecelik serin havayı içeri basar.

Bu temiz serin hava düz bir koridor halinde arkaya doğru ilerlemeli, RAM’leri yalayıp geçmeli, kule tipi soğutucunun yapraklarından geçip işlemciyi soğutmalı ve kasanın arka egzoz fanından dışarı atılmalıdır. 2) TAVANIN EN ÖNÜNDEKİ FAN NE YAPIYORı

Sen kasanın üst tavanına, tam ön intake fanlarının hemen 5 santim tepesine bir egzoz fanı taktın! Bu fan yukarı doğru güçlü bir vakum uygular.

Ön panelin en üst fanından kasaya giren o buz gibi temiz oda havası, daha işlemci soğutucusuna doğru 5 santim bile ilerleyemeden; tavanın en önündeki o egzoz fanı tarafından anında yukarı doğru vakumlanıp KASADAN DIŞARI ATILIR! Taze hava işlemcinin yüzünü bile göremeden kasayı terk eder!

Akışkanlar mekaniğinde buna ‘Kısa Devre’ denir. Soğutucu blok taze oda havası yerine kasanın içinde kalan ılık girdap havasıyla soğumak zorunda kalır!

3) O FANI SÖKTÜĞÜNDE NE OLDUı O hırsız fanı söktüğün an, ön panelden giren o taze hava artık yukarı kaçamadı!

Dosdoğru kule tipi soğutucunun içine hücum etti ve işlemcin anında 4°C daha serin çalışmaya başladı!

[Alperen01]

Hocam hemen derin bir nefes al: Sıvı soğutmanın suyu bitmedi, gazı da kaçmadı, pompası da sapa sağlam! Yaşadığın durum sıvı soğutma dünyasında ‘Görünmeyen Toz Battaniyesi’ (The Invisible Dust Blanket / Toz Keçesi) olarak bilinir. Kral olayın gizemi şudur: Sen kasanın dışından baktığında fanların dönen yüzeyini görürsün ve ‘oh ne güzel fanlarım tertemiz’ sanırsın. ANCAK fanlar havayı radyatöre doğru üflerken (Push modunda) havadaki tüm mikroskobik tozları, evcil hayvan tüylerini ve kumaş liflerini alır ve radyatörün o 0.1 mm’lik sıkışık alüminyum kanatçıklarına (FPI) presler! Aylar geçtikçe fan ile radyatör arasında bildiğin 3 milimetre kalınlığında, hava ve ışık geçirmeyen gri bir keçe kumaş tabakası oluşur! Hocam ne olurı Fanlar 2000 devirde son hızda bağırır ama o keçe tabakası kurşun geçirmez bir yelek gibi havayı tamamen bloke eder! Hava radyatör peteklerinin içinden GEÇEMEZ, kanatların kenarlarından geri teper. Su soğuyamaz ve işlemci sıcaklığın 15°C ile 20°C birden fırlar! Çözüm için: Öncelikle Sistemi kapat. Fanları radyatöre bağlayan o uzun vidaları sök ve fanları kenara al. İkinci olarak O radyatör peteklerinin ağzındaki halı gibi olmuş toz tabakasını elektrik süpürgesiyle veya cımbızla bir kumaş gibi soyup al! Üçüncü olarak Kalan kılcal tozları bir kutu Basınçlı Hava Spreyi (Compressed Air) ile radyatörün arkasından önüne doğru sıkarak tahliye et (asla sert fırça veya tel sokma, alüminyum petekleri eğersin). Fanları geri vidalayıp sistemi açtığında işlemcinin tekrar o ilk günkü 68 derecelik buz gibi performansına döndüğünü göreceksin!

[Alperen01]

Grup Regülasyonlu (Group Regulated) güç kaynaklarında +12V ve +5V ikincil rayları Aynı manyetik çekirdeği (coupled inductor) paylaır ve geribildirim döngüsü genellikle aırlıklı ortalama ile kontrol edilir. Modern asimetrik yük senaryolarında (Cross-Load: +12V aır GPU yükünde, +5V ise boştayken), +12V rayındaki voltaj düıüıünü telafi etmek için PWM kontrolcüsü görev döngüsünü (duty cycle) artırır. Yüksüz olan +5V rayı manyetik eıleıme nedeniyle aırı ?arj olarak ATX voltaj regülasyon sınırını (+5V \pm 5\% \rightarrow 5.25\,V_{max}) aıar ve 5.60 – 6.20\,V seviyelerine fırlar. Hassas SATA HDD motor sürücü entegreleri (TVS koruma diyotları ve motor kontrolcüleri) aırı gerilim nedeniyle die delinmesi yaıayarak yanar. Baımsız DC-to-DC (Buck Converter) topolojisinde ise +12V ana rayından Ayrık anahtarlamalı regülatörlerle baımsız +5V ve +3.3V üretilir; raylar arası çapraz regülasyon baımlılığı tamamen sıfırlanır.

[Yazar]

Yazılar