[Baris Y.]

Söylediıiniz yöntemle çözüldü hocam. Sistemi dikkatlice açıp kontrol ettim ve tavsiye ettiıiniz ?ekilde hallettim.

Konuyu açtışığıma çok memnun oldum, elinize sağlık.

? Sistem: Ryzen 9 7950X | Proxmox VE | 128GB DDR5 ECC | 4x 2TB NVMe ZFS RAID10 | Intel X520 10GbE

? "Uptime: 450 days, 12 hours."

? Zonguldak (Merkez)

[Baris Y.]

@orhan007 yazdı:
“radyatöre hangi fan takılır mmh2o değeri”

Hocam serhat fan dünyasının en yaygın pazarlama tuzağına düşmüşsün! Kasa soğutmasında iki farklı fan türü vardır ve kullanım yerleri taban tabana zıttır: AIRFLOW (HAVA AKIŞI) ODAKLI FANLAR (Yüksek CFM, Düşük mmH2O): Bu fanların kanatları incedir ve sayıca fazladır.

Kasa içi hava akışında da Gamers Nexus verilerine göre ön ve alttan pozitif basınç verip arka-üstten egzoz yapmak en dengeli senaryodur, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Önünde ve arkasında hiçbir engel yokken harika hava taşırlar (örneğin kasanın arkasındaki açık ızgaralı egzoz yuvası).

Ancak bu fanların ‘İtme Gücü’ (Statik Basıncı) yerlerdedir (genellikle 1. 1.2 mmH2O civarı).

Sen bu fanın önüne ince gözenekli bir toz filtresi koyduğun an, hava filtreye çarpar ve fanın kanatları o direnci itemez! Hava kanatların kenarlarından geriye doğru girdap yapar (back-draft) ve içeri giren net hava %70-80 oranında düşer.

STATIC PRESSURE (STATİK BASINÇ) ODAKLI FANLAR (Yüksek mmH2O): Bu fanların kanatları geniştir, orak gibi kavislidir ve çerçeveye olan boşluğu milimetriktir (Örn: Arctic P12 PWM PST, Noctua NF-A12x25, Phanteks T30). Bu fanlar 2. 3.5 mmH2O statik basınç üretir!

[Baris Y.]

Hocam Donanım dünyasının en yaygın yanılgısı, CL (CAS Latency) değerini mutlak bir zaman birimi (saniye/milisaniye) zannetmektir. CL değeri bir zaman birimi DEĞİLDİR; bellek kontrolcüsünün bir veri sütununa erişmek için beklemesi gereken saat döngüsü (clock cycle) sayısıdır.

Nitekim Buildzoid’in (Actually Hardcore Overclocking) AM5 Hynix rehberinde ve r/overclocking testlerinde vurgulandığı gibi, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Bir saat döngüsünün süresi ise doğrudan RAM frekansına (MHz) bağlıdır!

Gerçek fiziksel erişim gecikmesi (True Latency) formülle hesaplanır: Gerçek Gecikme (Nanosaniye. ns) = (CL × ÷ Veri Hızı (MT/s).

Gelin matematiksel olarak hesaplayalım: DDR4-3200 CL16: (16 × ÷ 3200 = 10.00 nanosaniye. DDR4-3600 CL18: (18 × ÷ 3600 = 10.00 nanosaniye.

Gördüğünüz gibi ikisinin de mutlak tepki süresi birebir aynıdır (10 ns)! Ancak 3600 MHz olan kit, veriyolunda saniyede 28.8 GB/sn bant genişliği taşırken 3200 MHz kit 25.6 GB/sn taşır.

Dolayısıyla saf gecikmeleri eşit olsa bile 3600 CL18 daha yüksek bant genişliği sunduğu için ve AMD Ryzen’da Infinity Fabric’i (FCLK) 1600’den 1800 MHz’e çıkardığı için kesinlikle daha üstündür! Peki ya DDR5?

DDR5-6000 CL30: (30 × ÷ 6000 = 10.00 nanosaniye!

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 00:33’te (F10’a tıklandı) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.com/watchıv=plihTzm8Pxs&t=33s

[Baris Y.]

Söylediıiniz yöntemle çözüldü hocam. Sistemi dikkatlice açıp kontrol ettim ve tavsiye ettiıiniz ?ekilde hallettim.

Konuyu açtışığıma çok memnun oldum, elinize sağlık.

[Baris Y.]

@ercan42 yazdı:
“Rowhammer saldırısı nedir RAM bit flip güvenliıi, DDR5 DRFM Directed”

Kanka Rowhammer saldırısı yazılımla RAM’in fiziksel hücrelerini bozma tekniıidir. Hacker bir bellek satırını saniyede milyonlarca kez açıp kapatarak yanındaki satırın elektriıini sızdırır ve 0 olan veriyi 1 yapar; bu sayede sistemin ?ifrelerini kırar.

DDR4 belleklerde bu büyük bir güvenlik açışığıydı. DDR5 belleklerde ise ‘DRFM’ denen bir sistem geldi; ?üpheli bir bombardıman olduıunda işlemci komşu hücrelere anında ekstra elektrik basarak yeniliyor ve verinin bozulmasını tamamen engelliyor.

[Baris Y.]

Mekanik klavye modifikasyonunda ustalığa geçiş noktalarından biridir bu! Hazır klavyelerin %90’ında ‘Plate-Mounted’ (Plakaya Geçmeli) stabilizatörler kullanılır.

Bu stabilizatörler doğrudan PCB’ye vidalanmaz; kasanın metal veya alüminyum plakasındaki (switch plate) dikdörtgen deliklere plastik tırnaklarla çıt diye geçer. Ancak seri üretim toleransları yüzünden üreticiler delikleri her zaman 0.2 – 0.5 milimetre daha geniş keserler ki montaj hattında işçiler zorlanmadan takabilsin.

İşte bu mikronluk boşluk yüzünden stabilizatörün gövdesi plakanın içinde gevşek kalır! Sen tuşa her bastığında sadece tuş aşağı inmez; stabilizatörün koca plastik gövdesi de plakanın metal kenarlarına çarparak ‘takır-tukur’ gövde rezonansı ve tıkırtı üretir!

Teli ne kadar yağlarsan yağla bu sesi kesemezsin çünkü ses telden değil, oynayan gövdeden gelir! Çözüm: ‘Plaka Plaster / Band-Aid Modu’dur: 1) Tuş kapağını ve switch’i sök, ardından stabilizatörün küçük plastik kilitleme tırnağına basarak gövdeyi plakadan dışarı çıkar.

2) Eczaneden alacağın ince kumaş medikal flaster bandı (veya elektrik bandı) al. Makasla 3 milimetre genişliğinde, 1 santim uzunluğunda iki minik şerit kes.

3) Bu minik kumaş bantları, plakanın o dikdörtgen kesim deliğinin kenarlarına (stabilizatörün tırnaklarının bastığı metal kenarlara) bir conta gibi yapıştır. 4) Stabilizatörü deliğe geri bastırıp yerine oturt.

Göreceksin ki stabilizatör o kumaş bandın sıkıştırmasıyla deliğe ‘taş gibi’ sıfır toleransla oturacak, en ufak bir oynama veya esneme payı kalmayacaktır! Gövde kilitlendiği anda o sahte tıkırtıların tamamı sıfırlanır ve tuş tıpkı 300 dolarlık custom vidalı (screw-in) klavyeler gibi tok ve kaya gibi sağlam bir vuruş hissiyatına kavuşur.

[Baris Y.]

Hocam selamlar, Thermalright Phantom Spirit 120 SE / Peerless Assassin hakkında tecrübelerimi kısaca özetleyeyim: Cihazın en beğendiğim tarafı 7 adet ısı borusu, çift kule çift fan tasarımıyla 2.500 tl’lik sıvı soğutucularla yarışan termal performans, sessiz fanlar, bütçe dostu fiyat (1.500 – 1.800 tl). Gözüme batan eksi kısımlarına gelirsek: 157mm kule yüksekliği ve ön fanın yüksek profilli RGB RAM’lere çarpma ihtimali (fanı 5mm yukarı kaydırmak gerekebilir). Ayrıca şu detayı da unutmayın: Montaj yaparken tabandaki şeffaf ‘WARNING: PEEL OFF’ etiketini sökmeyi kesinlikle unutmayın. Özetle karar noktam: Ryzen 7800X3D, 7600X, Intel 13600K/14600K için sıvı soğutma masrafı yapmaya kesinlikle gerek bırakmayan piyasanın kral kule soğutucusudur.

[Yazar]

Yazılar