[Ege42]

@zenith_x yazdı:
“akrilik boru bükerken baloncuk oluştu neden”

Hocam selamlar. Reddit r/overclocking konsensüsünde de belirtildiği üzere AM5 platformunda FCLK 2000 MHz ve UCLK=MCLK (1: modu en stabil tatlı noktadır, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar.

Bak bu durum çok tipik bir hadisedir. Akrilik (PMMA), amorf termoplastik bir polimerdir.

Şekillendirilebilmesi için camsı geçiş sıcaklığının (T_g ~ 105°\t°C) üzerine, ideal büküm aralığı olan 120-140°\t°C sıcaklığa ulaştırılması gerekir. Ancak malzeme 160-180°\t°C eşiğini aştığında polimer zincirleri kırılmaya (termal depolimerizasyon) başlar ve metil metakrilat monomer gazı açığa çıkar.

Isı tabancası boruya çok yakın tutulduğunda (<10\t cm) veya boru ekseni etrafında sürekli döndürülmeyip yerel bir noktaya odaklanıldığında yüzey aniden bu bozunma sıcaklığına fırlar; hapsolan gaz boru et kalınlığı içinde minik baloncuklar (köpürme) oluşturur. Baloncuk içeren bir büküm, iç gerilim konsantrasyonu (stress concentration point) yaratarak borunun hidrostatik basınç altında mikro-kırılmayla patlamasına sebep olur; bu boru derhal çöpe atılmalıdır.

Sakın öyle panik yapıp sağa sola körleme saldırma. Çözüm gayet basit: Öncelikle Termoformaj Büküm Penceresi (120-140°\t°C) parametresine ve Termal Bozunma ve Köpürme (T > 160°\t°C Gaz Çıkışı) kuralına dikkat etmen şart.

💻 Sistem: Ryzen 5 7600 | B650M-A | RX 6700 XT 12GB | 32GB DDR5 6000MHz | Crucial P5 Plus 1TB

💬 "F/P her şeydir."

📍 Eskişehir (Odunpazarı)

[Ege42]

Dediıiniz adımları az önce denedim hocam. Kontrol edince tam da söylediıiniz gibi olduıunu gördüm.

Düzeltmeyi yaptıktan sonra test ettim, hiçbir sorun kalmadı. Yardımlarınız için çok saı olun.

[Ege42]

Hocam bilgilendirme için teıekkürler, önerdiıiniz ayarı yaptıktan sonra sistemi stres testine soktum. 1 saattir ne kapanma var ne de Aşırı sıcaklık. Konuyu açtışığıma çok memnun oldum, tavsiyeleriniz cuk oturdu.

[Ege42]

Meseleyi doğrudan donanım seviyesinde izah edeyim: Sinyal dönüşüm kaybı ve TMDCRT tüplü monitörler analog elektron tabancalarıyla çalıştığı için ekran kartları dijital piksel verisini ‘RAMDAC’ adı verilen yüksek hızlı bir analog dönüştürücüyle 0-0.7 Volt analog voltaj seviyelerine çeviriyordu. 2000’lerin başında LCD monitörler çıktığında, çoğu kullanıcı eski alışkanlıkla analog VGA (D-Sub 15) kablosu kullandı. Bu durum absürt bir çift dönüşüm felaketi yarattı: GPU dijital veriyi analog voltaja çeviriyor (D \to A), VGA kablosundaki direnç ve parazit dalgayı bozuyor, ardından LCD monitörün içindeki bir ADC (Analog-to-Digital Converter) çipi bu voltajı tekrar dijital 1 ve 0’lara çevirmeye çalışıyordu (A \to D). Monitörün piksel örnekleme saati ile kartın sinyal fazı mikro-saniyede uyuşmadığında (Phase Jitter), pikseller komşu alt-piksellere taşıyor, yazılarda gölgelenme ve titreme oluşuyordu (bu yüzden kullanıcılar sürekli ‘Auto-Adjust’ tuşuna basardı). 1999’da Digital Display Working Group tarafından geliştirilen DVI arayüzü, TMDS diferansiyel sinyali ile GPU’dan LCD’ye saf dijital veriyi sıfır kayıpla aktardı; çift dönüşüm ortadan kalktı ve pikseller ilk kez ekranda 1:1 geometrik mükemmellikle parladı. Telemetri ve donanımsal ölçümlerde gözden kaçan kritik nokta şu: Öncelikle Analog RGB Sinyal Hattı (75\ parametresine ve \Omega Empedans) kuralına dikkat etmen şart. Değerleri test edip logları buraya atarsan eğriyi daha da optimize ederiz.

[Ege42]

Dostum selam. Yaşadığın hadise doğrudan anakart pcie x16 slot kilitleme tırnağının (latch) kırılması: ağır kartlarda sarkma, pin temassızlığı ve ekran gitmesi ile alakalı. Bak bu durum çok tipik bir hadisedir. Statik yük dağılımı ve elastik deformasyon analizi: 3-4 slotluk devasa soğutucu bloklara sahip modern ekran kartları ($m \ge 1.8-2.5\text{ kg}$), ağırlık merkezleri anakart düzleminden $10-15\text{ cm}$ uzakta olduğundan ciddi bir bükme momenti ($M = m \cdot g \cdot d$) üretir. Kasa arka braket vidaları yalnızca sol kenarı sabitlerken, PCIe slot mandalı sağ iç ucu kilitler. Bu tırnak kırıldığında veya koptuğunda, yerçekimi momenti kartın sağ kenarını aşağı çekerek altın parmakların arka PCIe x16 diferansiyel sinyal pinlerinden (özellikle son PCIe şeritleri Lane 12-16 ve 12V güç pinleri) mikro-düzeyde ayrılmasına ($d_{\text{gap}} > 0.3\text{ mm}$) yol açar. Masaya gelen hafif bir darbe veya termal genleşme PCIe Link Training hatası vererek GPU sürücüsünü çökerterek siyah ekrana düşürür; tabandan destekli rijit bir GPU braketi mekanik zorunluluktur. Sakın öyle panik yapıp sağa sola körleme saldırma. Çözüm gayet basit: Öncelikle Kart Sarkması (GPU Sag) parametresine ve Altın Parmak Kontakları (Gold Finger Contacts) kuralına dikkat etmen şart. Kafana takılan bir detay olursa yine yazarsın, kolay gelsin.

[Yazar]

Yazılar