[Levent99]

@hellfire yazdı:
“dsc çift monitör siyah ekran sorunu”

Hocam bu durum donanım arızası değil, GPU’nun görüntü kontrolcüsü (Display Engine) mimari sınırıdır. DisplayPort 1.4 bant genişliği (32.4 Gbps brüt) sıkıştırmasız olarak 4K 144Hz 10-bit RGB verisini taşıyamaz.

Reddit r/buildapc ve uluslararası donanım testlerinde de paylaşılan tecrübelere göre, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Bu yüzden VESA DSC 1.2a devreye girer.

DSC ‘gözle algılanamaz kayıpsız’ (visually lossless) bir algoritma olsa da GPU donanımı tarafında her bir DSC akışı için 2 adet dahili Display Head (ekran motoru hattı) birleştirilerek tek port için harcanır. NVIDIA mimarisinde (Ada Lovelace ve Ampere dahil) toplam 4 adet Display Head bulunur; ana monitör DSC ile 2 başlığı tükettiğinde kalan 2 başlık diğer portlara paylaştırılır.

En kritik kısıt: NVIDIA sürücülerinde DSC aktifken donanımsal ölçekleyici (Display Scaler Pipeline) kilitlendiği için DSR ve DLDSR yapay zeka tensör süper çözünürlük teknolojileri doğrudan devre dışı bırakılır! Çift monitörde Alt+Tab yaparken ekranların kararmasının sebebi de iki başlığın DSC senkronizasyonunu sıfırlayıp ‘handshake’ yapmasıdır.

Çözüm: Monitör OSD menüsünden DP sürümünü 1.4 (non-DSC) yapıp 120Hz 8-bit’e çekmek veya DLDSR kullanmak istiyorsan monitörü DSC’nin tetiklenmediği bant genişliği sınırlarına indirmektir.

[Levent99]

@erkan05 yazdı:
“stem wobble azaltma yöntemleri”

Mekanik klavyelerde ‘Stem Wobble’ (Tuş Kökü Sallantısı), yazım hissiyatını en çok ucuzlatan ve tuşların dengesiz inmesine sebep olan faktördür. İki farklı sallantı ekseni vardır: N-S (Kuzey-Güney) ve E-W (Doğu-Batı).

Geleneksel Cherry MX tarzı switchlerde stem sadece ortada artı (+) şeklinde bir haçtan ibarettir ve üst gövdenin (top housing) deliğinden geçerken sürtünmeyi azaltmak için aralarında 0.1 – 0.2 milimetrelik bir tolerans boşluğu bırakılır. Sen tuşun tam ortasına değil de köşesine bastığında (off-axis press), stem yana yatar, raylara sürtünür (scratchiness) ve tuş kapağı yalpalayarak takır tukur ses çıkarır.

İşte bu sorunu çözmek için ‘Box Switch’ (Kailh Box mimarisi veya Boxed/Dustproof Stem) geliştirilmiştir! Box mimarisinde artı şeklindeki stamin etrafı dört taraftan sert plastik duvarlarla (enclosed box) çevrelenmiştir.

Üst gövde deliği bu kare kutuyu mikron seviyesinde sıkı bir toleransla sarar. Avantajları: 1) E-W ve N-S yönündeki stem sallantısını %70 oranında yok eder; parmağını tuşun neresine koyarsan koy tuş kapağı bir cetvel gibi dimdik aşağı iner.

2) Tuş kapağının sağa sola yalpalamasından kaynaklanan tıkırtı gürültüsünü (chatter) sıfırlar, ses profilini çok daha tok ve homojen yapar. 3) Kutu yapısı switch’in içindeki narin kontak yapraklarını tamamen kapalı bir odaya hapsettiği için toz ve neme karşı IP56 koruma sağlar.

Klavyende kaya gibi sağlam, sallanmayan bir yazım hissiyatı istiyorsan tercihin kesinlikle Box stemli switchler (Kailh Box White/Red/Brown veya Gateron Box Ink V2 gibi) olmalıdır.

[Levent99]

Sakin ol ve işlemciyi ASLA zorla sokete oturtmaya çalışma! Karşılaştığın şey, AM4 (PGA – Pin Grid Array) platformunda kurumuş termal macunun vakum etkisiyle işlemciyi kilit mandalı kapalıyken dışarı çekmesidir.

Altın kaplamalı bakır alaşımı pinler son derece esnektir ancak metal yorgunluğuna (metal fatigue) dayanamaz; bir pini 2-3 kereden fazla ileri geri bükersen metal kırılır! ATÖLYE SEVİYESİ DÜZELTME REÇETESİ: 1.

0.5 mm Mekanik Uçlu Kalem Yöntemi (Altın Standart): Mekanik bir kurşun kalemin (Rotring, Faber vb.) içindeki kurşun ucu tamamen çıkarın. Kalemin metal boru ucunu (sleeve) yamuk pini içine alacak şekilde pimin üzerine hafifçe geçirin.

Kalemin borusu pinin tüm çevresini 360 derece sardığı için sıfır kayma riskiyle pini milimetrik olarak 90 derece dik açıya doğrultabilirsiniz. 2.

Sıra Hizalaması (Cetvel / Jilet Kontrolü): Pinleri kabaca dikleştirdikten sonra, işlemcinin pin sıralarının arasına temiz bir kredi kartı kenarı veya ince bir maket bıçağı/jilet sokarak pini yatay ve dikey sıralardaki komşularıyla tam hizaya getirin. 3.

Yerçekimi Testi: İşlemciyi sokete kesinlikle bastırmayın! Doğru hizalandığında altın üçgen işaretine denk getirdiğiniz an işlemci sıfır dirençle kendiliğinden (ZIF – Zero Insertion Force) sokete ‘şak’ diye oturmalıdır.

4. Kırılan Pin Durumu: Eğer pin kırıldıysa hemen panik yapmayın; işlemcinin pin haritasına (Pinout Map) bakın.

Eğer kırılan pin VSS (Topraklama/Ground) veya yedek güç pini ise sistem sorunsuz çalışmaya devam eder. Bellek kanalı (DDR) veya PCIe hattı pini ise profesyonel BGA mikroskop altında mikro lehimle donör pin kaynatılmalıdır.

LGA soketlerde (Intel/AM5) ise soket yayları asla bükülmez; kuyumcu cımbızı ve büyüteçle mikronluk müdahale gerekir.

[Levent99]

Çözüldüğüne sevindim. Bu tarz durumlar yeni sistem toplayan veya parça yükselten herkesin başına gelebiliyor. Güzel günlerde kullan.

[Yazar]

Yazılar