Meta, yeni duyurduğu Muse Charm adlı cihazı, hem 1990’ların sonu ve 2000’lerin ortasında büyük bir oyuncak patlaması yaratan dijital evcil hayvan oyuncağı Tamagotchi’ye hem de genç neslin Apple Watch’larını kolye ve aksesuar olarak kullanma alışkanlığına benzeterek tanıttı. Cihaz, yapay zeka asistanını kişiselleştirilebilir bir karakter haline getirirken, aynı zamanda Gen Z tüketicilerinde dantel, çanta süslemesi ve nostaljik teknoloji ürünlerine yönelik yükselen bir moda akımının parçası olmaya aday görünüyor. Uzmanlar, Muse Charm’ın bu akımlardan biri mi yoksa uzun süredir başarısız kalan bir dizi AI donanımı girişiminin bir daha da patlamadan sönmeye aday bir ürünü mü olacağı konusunda henüz net bir tahminde bulunamıyor.
Meta’nın bu ürünüyle hedeflediği kitle, ana akım teknoloji tüketiminden ziyade kişisel ifade ve moda odaklı bir yaklaşım sergileyen genç tüketiciler. Analistler, Muse Charm’ın formunun tam da bu demografik grubun ilgi alanlarına hitap ettiğini öne sürerken, ürünün pazarlanma biçiminin başarısını belirleyici olacağına işaret ediyor. Meta, Muse üzerinden kullanıcıların işlemlerinden küçük bir ücret alarak gelir elde etmeyi planladığını açıklamıştı.
Çantanın Süsünden Dijital Evcil Hayvana: Yükselen Bir Pazar
Muse Charm’ın arkasında duran akım, aslında birkaç yıl önce çanta süslemeleri olarak adlandırılan bir trendin genişleyen bir versiyonu. Gen Z, dudak parlatıcılarından güneş kremine, parfümlerden el dezenfektanlarına kadar pek çok ürünü çanta süsü haline getirerek özellikle kadın tüketicilere yönelik bir pazar oluşturmuştu. Bu alanda en dikkat çeken örneklerden biri, telefon kılıfına dudak parlatıcısını sabitleyen Hailey Bieber’in Rhode markasına ait ürünlerdi. Vogue, markanın geçen yıl yaklaşık 10 ürünüyle 212 milyon dolarlık yıllık net satışa ulaşmasını kaydetmişti.
Benzer şekilde, “o kadar çirinkiyki sevimli” olarak tanımlanan Labubu adlı tüylü canavar çanta süsü, Pop Mart’ın satışlarını patlatmıştı. Çin merkezli perakende devi Pop Mart, 2024’te gelirini 1,8 milyar dolara, 2019’a göre yedi katına çıkarmıştı. Labubu ürününe yönelik talebin zamanla azalmasına rağmen, dekoratif çanta süsü kavramının pazarı canlılığını korumaya devam ediyor. Bir analiz firmasının tahminine göre, küresel çanta süsü pazarının 2030’a kadar 1 milyar doların üzerinde büyümesinin bekleniyor.
Çanta süsleri artık karakterler, parlatılmış güzellik ürünleri ya da Coach’ın gençlerin favorisi haline gelen vişne süsleri gibi eğlenceli tasarımlar ve nesneler olabilir. Popülerliklerini, kişiliğinizi insanları yüzyıllardır moda, makyaj ve mücevher tercihleriyle ifade ettikleri gibi, bu ürünlerle de ifade etme imkânı sunmalarından alıyorlar.
Analiz firması yorumu
Muse Charm’ın da bu mantığa dayandığı görülüyor. Meta’nın Muse platformu, kullanıcıların kendi avatarlarını tasarladığı kişiselleştirilebilir bir karakter sistemi üzerine kuruluydu. Böylece yapay zeka asistanı, kullanıcının kendisinin bir yansıması haline geliyordu.
Tamagotchi’den Apple Watch Kolyesine: Nostaljinin Teknolojiye Dönüşü
Çoğu uzman, Muse Charm’ın formunu 1990’ların sonu ve 2000’lerin ortasında büyük bir oyuncak patlaması yaratan dijital evcil hayvan oyuncağı Tamagotchi’ye benzetse de, asıl referans noktası daha güncel bir trende işaret ediyor. Gençlerin Apple Watch’larını bile kolye ya da süs olarak kullanma alışkanlığı, TikTok’ta yayılan ve bileğinizde değil farklı biçimlerde kullanma yollarını gösteren videolarla hızla yaygınlaşmıştı.
Amazon ve Walmart gibi perakende devlerinde, eBay ve Etsy gibi pazar yerlerinde, Apple Watch kolyelerinin, kayışlarının, kolyelerinin, kordonlarının, klipslerinin ve çanta süsü kutularının neredeyse her tarzda binlerce ürünü bulunuyor. Beklenildiği gibi, bu bileklik saatler genellikle teknoloji parçası olmaktan çok, genç kadınlar tarafından öncelikle bir moda aksesuarı olarak benimseniyor.
Bu durum, dijital kameraların, katlanabilir telefonların, iPod’ların, CD’lerin, kasetlerin, ev telefonlarının ve kablolulu kulaklıkların sessiz bir şekilde geri döndüğü daha geniş bir nostaljik teknoloji akımıyla da örtüşüyor. Gençlerin, teknolojinin bağımlılık yaratan, algoritma odaklı akışlarını ve “ruhun yokluğu” niteliğini, kendilerini daha kopuk hissettirdiği şeklinde tanımlaması, dokunup hissedebilecekleri teknolojiye duyulan bu arzunun da beslenmesine katkı sağladı.
Gen Z için bu fiziksel nesneler, kullandıkları teknolojiyle daha bağ kurmalarına yardımcı oluyor. Teknolojinin hayatımızın o kadar derin bir parçası haline gelmesiyle artık onu kullanmak bir tercih gibi hissettirmeyen bir dünyaya karşı, kullanıcılara bir kontrol duygusu sunuyor.
Meta’nın Gizlilik Kaygıları ve Pazarın Belirsizliği
Meta’nın Muse Charm’ı açıkça teknolojiyi moda aksesuarı olarak konumlandıran bir trende yönelik tasarladığı görülse de, bu durumun ürünün bir hit olacağı anlamına gelmediği uyarısı yapılıyor. Meta’nın yıllar boyunca tüketicilerin güvenini o denli kötüye kullandığı öne sürülüyor ki, bu konudaki iyileşmesinin tam anlamıyla geri gelmesi belki hiç mümkün olmayabilir.
Meta, kullanıcıların onayı olmadan özel bilgilerini kamuoyuna açması gibi tüketicileri yanılttığı iddialarıyla FTC ile anlaşma yoluna gitmek zorunda kalmıştı. FTC, Meta’yı sayısız gizlilikle ilgili ihlale ilişkin cezalandırdı. 2023’te, 2019 anlaşmasından sonra dosyalanan bir gizlilik emrine aykırılık yaptığı iddiasıyla Meta’ya dava açıldı. Meta ayrıca, çocuklara yönelik zararları nedeniyle defalarca Kongre’ye çağrıldı, aynı konularda birden fazla dava kaybetti ya da bunları çözdü ve çeşitli ifşacılar kötüye kullanımını ortaya çıkardı.
Bu dikkatsiz gizlilik uygulamaları, Meta’yı tüketicilerin AI tercihi olma mücadelesinde kaybetmesine yol açabilir. Ancak tüketiciler, “tanıdığın şey” ile tanımadığın şey arasında seçim yaparken, özellikle de ikincisinin insanlığın sonunu getirebilecek uyarılar yaydığı durumlarda, “tanıdığın şeyi” tercih edebilirler.
Meta’nın nihai hedefi, yüksek düzeyde hedeflenmiş ve kişiselleştirilmiş reklamlar. Eğer ücretsiz AI’ya erişimin gizlilik bedeli budursa ve Meta, Muse üzerinden kullanıcıların işlemlerinden küçük bir ücret alarak gelir elde etmeyi planlıyorsa, tüketiciler bu riske girmeye razı olabilir.
Söz sizde.
Deneyiminizi, sorularınızı ve katkılarınızı paylaşın. E-posta adresiniz yayımlanmaz.