Microsoft’ın “İyi Komşu” Veri Merkezi Politikası, Topluluklara Destek Vermekten Çok Şirket İmajını Yıgamaya Odaklandı.

Microsoft, veri merkezlerini kurduğu kasabalarda yerel topluluklarla “işbirliği yapacağını” vaeden “iyi komşu” politikasının, sahadaki gerçeklerle ne kadar uyuşmadığını kanıtlayan bir olay ABD‘nin Indiana eyaletinde yaşandı. Şirketin bölgeye gönderdiği “Microsoft liaison” (koordinatör) ekiplerinin, yerel sivil toplum örgütlerinin taleplerini görmezden geldiği ve yalnızca sınırlı tutarda tek seferlik bağış yapmaya yetkili olduğu ortaya çıktı. Güney Bend (South Bend) merkezli We Make Indiana koalisinin, eyalet çapında 900 dekarlık bir hiperölçekli veri merkevinin yanında yaşadığı yoksulluk sorunu için şirketten destek istemesinin ardından ortaya çıkan tablo, teknoloji devinin topluluklara dair vaatlerinin kağıt üzerinde hoş görünse de hayata geçişte sınırlarla karşılaştığını gösteriyor.

Microsoft yöneticisi Smith, şirketin Amerika Birleşik Devletleri genelinde yerel topluluklarla “işbirliği yapacağına” dair beş maddelik bir plan açıklamıştı. Planda, “veri merkezlerimizin sizin elektrik faturalarınızı yükseltmemesini sağlamak için our way’ı ödeyeceğiz” ve “yerleşkeleriniz için iş yaratacağız” gibi eylem maddeleri yer alıyordu. Planın maddelerinden biri ise “yerel topluluğunuzu yerel yapay zeka eğitimi ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlara yatırım yaparak güçlendireceğiz” cümlesini içeriyordu.

Smith, “Yerel kâr amacı gütmeyen topluluğa yatırım yapacağız” yazısı altında bu sözü ekstra vurgu için altını çizmişti. Hatta şirketin yapay zeka veri merkezlerini kurduğu kasabalara “Microsoft liaison” ekiplerini göndereceğine dair bir planı da detaylandırdı. “Daha geniş katkımız dinlemekle başlamalı. Kasabınızın neye ihtiyacı olduğunu, hangi kâr amacı gütmeyen kuruluşların fark yarattığını ve hangi örgütlerin daha fazlasını yapmaya en uygun olduğunu siz biliyorsunuz” diyen Smith, sözlerini bu güven verici vaate bağladı.

Kağıt Üzerinde Hoş, Sada Gerçek Farklı

Bu açıklamalar en azından kağıt üzerinde oldukça hoş görünüyor. Ancak Indiana’daki bir grup topluluk örgütçüsünün yaşadığı deneyim, bu koordinatörlerin asıl amacının yerel programları desteklemekten çok, veri merkezleri kurduğu kasabalarda Microsoft’un imajını yıgamak olduğunu ortaya koydu. Ars Technica’nın haberine göre, 25 farklı dinler arası grubu, kolluk kuvvetleri birliklerini, ruh sağlığı örgütlerini ve diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşu bir araya getiren We Make Indiana koalisinin, topluluk hizmetleri için gelir sağlamak amacıyla şirkete bir koordinatör üzerinden başvurmasının ardından Microsoft’un alçakgönüllülüğünün sınırlarıyla yüzleşmesi uzun sürmedi.

Güney Bend merkezli olan We Make Indiana için durum, nüfusun yüzde 20’sinden fazlasının federal yoksulluk sınırının altında yaşadığı bir bölgede geçiyor. Bireyler için yıllık 15.960 dolar, aileler için ise 33.000 dolar olan bu sınır, yerel halk için kritik bir eşik. Kronik biçimde bütçe açığı yaşayan devlet programlarının sağladığı topluluk sağlık hizmeti, halka açık çocuk ve yaşlı bakımı, ulaşılabilir konut ve verimli toplu taşıma gibi hizmetler bu nüfus için hayati önem taşıyor. We Make Indiana, şirketin yanında inşa ettiği 900 dekarlık hiperölçekli veri merkevini göz önüne alarak Microsoft’un bu maliyetlere ortak olabileceğini düşündü.

Bu, aslında bize kendi zorluklarımızı çözmekte bizi terk eden devlet, Microsoft’tan yardım istemeye benziyor.

Notre Dame Üniversitesi Asistan Profesörü Ryan Juskus, Ars’a

Koordinatörler Talebi Görmezden Geldi

Bunun yerine Ars’ın aktardığına göre, şirket koordinatörleri yerel aktivistleri neredeyse tamamen ihmal etti. We Make Indiana, şirketin yerel temsilcilerine başvurarak yerel programlara ayrılan gelirin çok küçük bir kısmını —sadece yüzde birlik pay, yerel programlara yılda 30 ile 40 milyon dolar arasında bir gelir sağlayabilirdi— talep ettiğinde, teorik olarak desteklemeleri gereken bu grup görmezden gelindi.

Ars’ın belirttiği gibi, asıl sorun birkaç utangaç şirket temsilcisinden çok daha öteye uzanıyor. We Make Indiana’nın öğrendiğine göre, Microsoft’un koordinatörleri yalnızca toplam 1 milyon dolarlık bir kottan tek seferlik bağış yapmaya yetkiliydi ve bu bağışlar yalnızca kâr amacı gütmeyen kuruluşlara yapılabiliyordu; devlet programlarına veya kamu-özel ortaklıkları kurumlara hiçbir şekilde yapılamadı.

Bu takip eksikliği, yerel aktivistler için büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Aktivistler, Microsoft’un 1 milyar dolarlık veri merkevinin vergilerinin, devlet yetkilileri devrim niteliğinde bir vergi muafiyetine (tax abatement) razı olmamış olsaydı, Güney Bend ve çevresinin insanlarına hizmet edebilirdi diyordu. Mirror Indy’nin 2025 yılında yaptığı analize göre, bu cömert vergi indirimleri nedeniyle kaybedilen toplam vergi geliri eyalet çapında 900 milyon dolara ulaşması öngörülüyordu; Hoosier eyaleti (Indiana) boyunca ilerleyen yeni veri merkezleri gelişmeleriyle bu rakamın artık muhtemelen daha yüksek olduğu belirtiliyor.

Juskus, bağışların açıklamasında, “Bu bağışlar, projenin ölçeğine göre küçücük (minuscule) düzeyde” şeklinde değerlendirdi.

Hızla değişen yerel ve ulusal ortamda, Microsoft’u gerçek bir görüşme ve müzakere masasına oturtmak için elimizdeki her türlü gücü kullanarak topluluğumuzu ve seçilmiş temsilcilerimizi örgütlemeye devam edeceğiz. Microsoft iyi bir komşu olmak istediğini iddia ediyor, ancak sonuç hala belirsiz.

Notre Dame Üniversitesi Asistan Profesörü Ryan Juskus, Ars’a

Bu gelişmeler, teknoloji devinin topluluklara dair vaatleriyle sahadaki uygulaması arasındaki uçurumu bir kez daha gözler önüne seriyor. Şirketin “iyi komşu” olma iddiası ile veri merkezleri nedeniyle vergi gelirinden edilen, yerel halkın ise yoksulluk içinde yaşadığı tablo arasındaki zıtlık, bölge sakinlerinin ve sivil toplum örgütlerinin mücadelesini sürdüreceğine işaret ediyor.

Microsoft ile ilgili benzer bir başka gelişmede, bir veri merkezini işleten firmanın, çevre topluluğa zehirli gaz salması nedeniyle 1 milyon dolarlık ceza ile cezalandırıldığı bildirildi.