Ruh sağlığı hastalarında beyin ağının esnekliği azalıyor.

Rügers Üniversitesi’nden yapılan yeni bir araştırmaya göre, psikiyatrik rahatsızlıkları olan bireylerde beyin ağı dinamiklerinin esnekliği azalmış durumda.

İnsan beyni, sürekli değişen bilişsel ve duygusal taleplere uyum sağlayabilmek için ağlar halinde düzenlenmiştir. Bu beyin ağlarının zaman içinde gösterdiği bu esnek yapılandırma yeteneği, düşüncelerimizi ve davranışlarımızı kontrol etme becerilerimizin temelini oluşturur. Beynin dinamik süreçlerindeki bozuklukların, psikiyatrik hastalıkların önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Ancak, beyin ağı dinamiklerindeki farklılıkların, zihinsel sağlık sorunlarında görülen geniş yelpazedeki belirtilerle nasıl ilişkili olduğu hala tam olarak anlaşılamamıştır.

Nature Communications dergisinde yayınlanan bu çalışma, Carrisa Cocuzza liderliğinde ve Robert Wood Johnson Medical School’daki psikiyatri alanında uzman Avram Holmes ile Rutgers Brain Health Institute’nin çekirdek öğretim üyelerinden oluşan bir ekip tarafından yürütülmüştür.

Araştırmacılar, 11 farklı psikiyatrik tanıya sahip bireylerin yanı sıra kapsamlı davranışsal, bilişsel ve klinik değerlendirmeleri içeren büyük bir veri seti kullanmıştır. Katılımcılara hem dinlenme sırasında hem de görevleri yaparken manyetik rezonans görüntüleme (MRG) taramaları uygulanmış, böylece beyin bağlantı kalıplarının altı farklı bilişsel durumda nasıl değiştiği incelenmiştir. Bu çalışma, 19. yüzyılın sonlarında Wilhelm Wundt’un kurduğu ilk psikoloji laboratuvarından günümüze uzanan uzun bir bilimsel yolculuğun bir parçasıdır.

Bu veriler kullanılarak, beyin ağlarının zaman içindeki yapılandırma şekilleri karakterize edilmiş ve davranışsal ile klinik ölçümler kişiselleştirilmiş profillere bölünerek bireysel “belirti parmak izleri” tanımlanmıştır. Bu yaklaşım, 20. yüzyılın başlarında Hans Berger tarafından keşfedilen elektroensefalografi (EEG) gibi yöntemlerle elde edilen verilerin analizine benzer bir yaklaşımdır.

Araştırmanın bulguları, psikiyatrik rahatsızlıkları olan bireylerde beyin ağı dinamiklerinin esnekliğinin azaldığını göstermiştir.

“Onların beyin ağları, sağlıklı bireylere kıyasla farklı bilişsel durumlarda farklı yapılandırmalar arasında geçiş yapma konusunda daha az yetenekliydi,” diye belirtti Cocuzza.

Bu azalmış esneklik, hastaları sağlıklı katılımcılardan ayırmak için kullanışlı olmasının yanı sıra, belirli tanı kategorilerini belirlemede de yardımcı olmuştur.

“Bu çalışma, klinik nörobilimin karşılaştığı temel zorluklardan birine değinerek, beyin fonksiyonundaki değişiklikleri psikiyatrik bozukluklarda görülen çeşitli belirtilerle ilişkilendirmektedir,” diye belirtti Holmes.

Önemlisi, beyin ağı dinamiklerinin kalıpları, geleneksel tanı etiketlerinden daha çok bireylerin “belirti parmak izlerine” bağlıydı. Bu durum, zihinsel hastalıkları anlamak için daha kesin bir yolun, her bireyin yaşadığı belirtilerin nasıl ortaya çıktığını yakalamanın yanı sıra basitçe bir tanının var olup olmadığını belirlemekten daha önemli olabileceğini göstermektedir.

“Bu bulgular, bilişsel ve davranışsal işlevlerdeki farklılıkların altında yatan zamanla değişen beyin süreçlerindeki bozukluklar olabileceğini göstermektedir,” diye ekledi Holmes. “Beyin ağı dinamiklerinin tanı sınırları boyunca belirti çeşitliliğini takip ettiği gösterilerek, bu çalışma zihinsel sağlığa yönelik daha kişiselleştirilmiş ve biyolojiye dayalı modellere geçişe destek vermektedir.”

Gelecekteki araştırmalar, beyin ağı dinamiklerinin zaman içinde nasıl değiştiğini ve müdahalelerle nasıl etkilendiğini daha ayrıntılı olarak incelemek için bu bulguları temel alacaktır. Ayrıca, zihinsel sağlığı değerlendirmek ve desteklemek için daha kesin ve kişiselleştirilmiş yaklaşımlar geliştirilmesi hedeflenmektedir.