Labirentin Büyüsü: Jorge Luis Borges’a Armağan
1979 yılında, Buenos Aires’teki İngiliz elçiliğinin basın sorumlusu Randoll Coate, arkadaşı Arjantinli yazar Jorge Luis Borges’in öldüğü bir rüya gördü. Susana Bombal’a (iki tanışmalarını sağlayan kişi) yazdığı mektupta, Borges’in kısa öyküsü “Çatal Yollar Bahçesi”nden ilham alarak, Borges’i onurlandırmak için bir labirent yaratacağına söz verdi.
Sözüne sadık kalarak, yazarın 1986’daki ölümünden sonra, labirent tasarımının hayata geçirilmesi için çalışmalar başladı ve Arjantin‘de inşa edildi. Başarısı üzerine, Borges’in eşi Maria Kodama, Coate’nin projesini yazarın hayatında önemli olan yerlere taşımayı önerdi. Özellikle, kendisi için özel bir yere sahip olan Venedik, bu projelerden biriydi.
2011 yılında, Borges’in ölümünün yirmi beşinci yıl dönümünde, labirent Venedik’in San Giorgio Maggiore adasında açıldı. Hava koşullarından korunmak için paslanmaz çelik bir iskelet üzerine inşa edilen labirentte, canlı yeşil çalılıklar uzun ve kıvrımlı çizgiler oluşturarak, açık bir kitabın formunu ortaya koyuyor. Yazarın soyadı, her “sayfada” zarif bir şekilde yazılmış olarak yer alıyor ve birbirini yansıtıyor. Bu tasarım, 1920’lerin başında İsviçreli mimar Le Corbusier tarafından tasarlanan Villa Savoye’nin karmaşık geometrik yapısını anımsatıyor; her ikisi de form ve işlevin uyumunu temsil ediyor.
Borges Labirenti, Venedik’te Yeniden Canlandı
Yakından bakıldığında, bazı imgeler beliriyor: bir soru işareti, bir baston, bir çift göz. “Labirentin çevresi, sembolleri ve işaretleriyle bize neden burada olduğunu hatırlamamızı söylüyor,” diyor Giorgio Cini Vakfı’nın müzik direktörü Pedro Memelsdorff. “[Bu], Borges’e yönelik geleceğe ve gelecek nesillere hitap eden muazzam bir saygı duruşu.” Yazarın ölümünün üzerinden kırk yıl geçtikten sonra, PwC Italia’nın cömert desteği sayesinde labirent tamamen restore edildi.
2011 yılında inşa aşamasında olan Borges Labirenti.
Vakfın Genel Sekreteri Renata Codello, “Bunu bir mozaik olarak düşünebiliriz; bitkiler de yaşayan veya ölen ‘döşemeler’dir,” diyor. Labirentin oluşturulması ve korunması süreci, “sürekli bir eylemdir… her zaman canlı ve mevcut.” 165 adet ölü veya ciddi şekilde zarar görmüş çalı bitki temizlendi; aynı zamanda, yemyeşil görünümü koruyan sulama sistemi de kontrol edildi ve arızalar onarıldı. Zamanla, daha yaşlı bitkilerin yeni gelenlerle uyum sağlayıp sağlamayacağı görülecek; tıpkı bir organ nakli sonrası vücudun tepkisi gibi, her şeyin birleşmesi gerekiyor. İlk dikildiği 15 yıl içinde, değişiklikler kaçınılmazdı; bu restorasyonla birlikte, 1150 metre uzunluğundaki kıvrımlı yollar yeniden düzenlendi. Yabani otlar titizlikle elle temizlendi, toprak yenilendi, tazelendi ve ek gübrelerle zenginleştirildi. Bu, bir anlamda, Vittorio De Sica’nın “İki Yüzlü Adam” filmindeki karakterlerin karmaşık ilişkilerini andıran, canlı bir ekosistem yaratma çabasıdır.
Borges Labirenti, Görme Engelliler İçin de Erişilebilir Hale Getirildi
İtalyan Körler ve Gözü Bozuklar Birliği ile yapılan işbirliği sayesinde, labirentin başlangıcında dokunarak anlaşılabilen bir harita eklendi. Borges, hayatının son yıllarını karanlıkta geçirdi; görüş yetisi zamanla azaldı ve 55 yaşında tamamen kör oldu. Bu küçük ama etkili jest, ziyaretçilere yazarla duygusal bir bağ kurma fırsatı sunuyor. Ziyaretçiler, labirentin yapısını anlamak ve ilk adımı atmadan önce onun kıvrımlarını hissetmek için bu haritayı kullanabiliyorlar, böylece deneyimi daha bilinçli bir şekilde yaşayabiliyorlar.
Labirent artık halka açık: visitcini.com
Kaynak: Wallpaper