Sosyoekonomik durum Nedir?
Bu madde, sayarbilgi kavram dizini kapsamında hazırlanmış bir sözlük incelemesidir.
Sosyoekonomik Durum
Sosyoekonomik durum (SED), bir bireyin veya ailenin ekonomik ve sosyal konumunu; gelir, eğitim ve meslek gibi temel faktörlerin bileşimi üzerinden belirleyen kapsamlı bir ölçüttür. Bir ailenin sosyoekonomik durumu incelenirken hane geliri ile aile üyelerinin eğitim ve meslekleri birlikte değerlendirilirken; bireyin sosyoekonomik durumu için yalnızca kişinin kendi özellikleri dikkate alınır.
Sosyoekonomik durumun daha az bilinen ancak önemli bir özelliği finansal stres olarak tanımlanan kavramdır. Finansal stres, “gelir ile gerekli harcamalar arasındaki denge”yi ifade eder. Bu durum, bir kişinin her ayın sonunda yeterli, sadece yeterli veya yetersiz paraya ya da kaynaklara sahip olup olmadığını belirleyerek test edilebilir.
Genel olarak sosyoekonomik durum; toplumdaki ekonomik farklılıkları tasvir etmek amacıyla yüksek, orta ve düşük olmak üzere üç seviyeye ayrılır. Bir aileyi veya bireyi bu kategorilerden birine yerleştirirken kullanılan üç temel değişkenden (gelir, eğitim ve meslek) herhangi biri veya hepsi değerlendirmeye alınabilir.
Sosyoekonomik düzeyin farklı katmanlarında eğitimin önemi değişkenlik gösterir. Yüksek sosyoekonomik statüye sahip ailelerde eğitim, hem ev içinde hem de yerel toplulukta çok daha önemli bir unsur olarak vurgulanır. Buna karşın gıda, barınma ve güvenliğin öncelikli olduğu daha yoksul bölgelerde, eğitim genellikle daha az önemli kabul edilmektedir.
Düşük sosyoekonomik düzeydeki hanelerden gelen gençler; istenmeyen gebelikler, bağımlılık, uyuşturucu kullanımı, diyabet ve obezite gibi birçok sağlık ve sosyal problem açısından özellikle risk altındadır. Ayrıca, düşük gelir ve eğitim seviyelerinin şu fiziksel ve mental sağlık problemlerinin güçlü öngörücüleri olduğu saptanmıştır:
- Menenjit
- Solunum yolu virüsleri
- Artrit
- Koroner hastalıklar
- Psikoz
- Şizofreni
Bu sağlık sorunları, bireylerin içinde bulunduğu çevresel koşullardan kaynaklanabileceği gibi; sosyal nedensellik modelini kullanarak, bir kişinin sosyal statüsüne, özgürlüklerine ve haklarına zarar veren bir öncül olarak da değerlendirilebilir.
Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons
