Kurgan
Kurgan veya Korgan, özellikle Orta Asya ve Doğu Avrupa coğrafyalarında yaygın olarak rastlanan, genellikle tahtadan inşa edilmiş yapıları barındıran yığma tepe veya höyük şeklindeki mezar alanlarını ifade eden bir tümülüs (gömü yeri) türüdür. Bu yapılar, tarih öncesinden Orta Çağ’a kadar uzanan geniş bir zaman diliminde çeşitli topluluklar tarafından kutsal alanlar ve defin yerleri olarak inşa edilmiştir.
Kurganların en eski örnekleri Kafkasya bölgesinde MÖ 4. milenyumda inşa edilmiş olup, araştırmacılar bu mezarların Proto-Hint-Avrupalı olarak tanımlanan Hint-Avrupa halklarının ataları tarafından oluşturulduğunu öngörmektedir. Bu yapılar; Eneolitik, Tunç, Demir Çağları, Antik ve Orta Çağ dönemlerinde inşa edilmeye devam etmiş; kültürel süreklilik göstererek günümüzde dahi bazı Güney Sibirya ve Orta Asya halkları tarafından geleneksel birer mezar biçimi olarak kullanılmaya devam etmiştir.
Arkeologlar, kurgan kültürünü bölgedeki farklı toplulukların karakteristik özelliklerini yansıtan çeşitli alt kültürlere ayırmaktadır. Bu çeşitlilik, bölgenin zengin kültürel mozaiğini ve tarihsel gelişimini gözler önüne sermektedir. Öne çıkan bazı kurgan alt kültürleri şunlardır:
- Srubna
- Çukur Mezar
- İskit
- Sarmat
- Hun
- Kuman-Kıpçak
Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons