Lepidosauromorpha
Lepidosauromorpha (pullu kertenkele biçimleri), diapsid sürüngenler içerisinde yer alan ve arkozorlardan (timsahlar, dinozorlar) ziyade kertenkelere daha yakın olan geniş bir kladı temsil eder. Bu grup, evrimsel süreçte gelişen karakteristik fiziksel özellikleriyle tanımlanır ve günümüzde hayatta kalan tek alt grubu Lepidosauria (kertenkeleler, yılanlar ve tuataraları içeren grup) olarak kabul edilir.
Lepidozoromorfları arkozoromorlerden ayıran temel morfolojik özellikler arasında yürüyüş mekanizmaları, göğüs yapısı ve diş yapıları yer almaktadır. Lepidosauromorflar, balıklarda da görülen sinüzoidal gövde ve kuyruk hareketine izin veren ilkel yayılan yürüyüşleri ile karakterizedir. Ayrıca, korakoidler ile sternum (göğüs kemiği) arasındaki “eklem” yapısı, bu canlıların daha uzun bir adım atabilmesine olanak tanırken; plörodont diş yapıları onları arkozoromorlerden ayıran diğer önemli özelliklerden biridir.
Arkozoromorfler ise farklı evrimsel adaptasyonlar sergilemişlerdir. Bu grup, parasagital bir yürüyüşe, dermal kuşaklarında azalmaya, sternumda azalma veya kayıplara ve daha gelişmiş kodon diş yapılarına sahiptir. Yaşayan lepidozoromorflar, arkozoromorlardaki atadan kalma durumlardan farklı olarak, ektotermik (“soğuk kanlı”) bir metabolizmayı korumuştur.
Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons