[Cihan B.]

Bobin zırıltısı ile fan sürtünmesini ayırt etmenin en kesin yolu yük testi + kulak testi kombinasyonudur. Coil whine elektromanyetik bir olgu; VRM’deki indüktörlerden geçen akımın frekansı (genellikle 2-10 kHz arası) sargıların fiziksel olarak titreşmesinden kaynaklanır. Bu yüzden sesin karakteri GPU yüküne göre değişir: Stres testi (FurMark, 3DMark) veya oyun açtığında tının yükseldi

"AGP çentiğini ters takıp anakart yakan o nesle selam olsun…"

[Cihan B.]

Çözüldüğüne çok sevindim hocam. Hazır soğutma oturmuşken kasa içi hava akışını da dengeli tutarsan uzun vadede sessiz sedasız kullanırsın.

💻 Sistem: Ryzen 7 5800X3D | X570 Dark Hero | RX 7900 XTX Nitro+ | 32GB B-Die 3800 CL14 1:1 FCLK | 2TB 980 Pro

📍 Ankara (Yenimahalle)

"10 litrelik SFF kasada 4080 çalıştırmak ayrı zevk."

[Cihan B.]

Hocalar teşekkürler, dediğiniz gibi kablonun diğer ucunu modardan temizleyip tekrar takınca gitti o uyarı, canınız sağ olsun elinize sağlık, çok yordunuz beni 🙏?

💻 Sistem: Ryzen 7 5800X3D | X570 Dark Hero | RX 7900 XTX Nitro+ | 32GB B-Die 3800 CL14 1:1 FCLK | 2TB 980 Pro

📍 Ankara (Yenimahalle)

"10 litrelik SFF kasada 4080 çalıştırmak ayrı zevk."

[Cihan B.]

@morpheus_35 yazdı:
“Fan kanadı ızgaraya değmiyor ama hava yırtılma sesi var”

Geçmiş olsun hocam, çözdüysen süper.

Aklında bulunsun, bu tür sesler bazen fan yataklarının aşınma belirtisi de olabilir, bir süre daha dinle; ses tekrarlayorsa ya da fan mili oynuyorsa fanı değiştir, ızgara ayarından önce makineyi koru. İyi kullanımlar!

💻 Sistem: Ryzen 7 5800X3D | X570 Dark Hero | RX 7900 XTX Nitro+ | 32GB B-Die 3800 CL14 1:1 FCLK | 2TB 980 Pro

📍 Ankara (Yenimahalle)

"10 litrelik SFF kasada 4080 çalıştırmak ayrı zevk."

[Cihan B.]

Söylediğiniz yöntemle çözüldü hocam. Sistemi dikkatlice açıp kontrol ettim ve tavsiye ettiğiniz şekilde hallettim.

Konuyu açtığıma çok memnun oldum, elinize sağlık.

💻 Sistem: Ryzen 7 5800X3D | X570 Dark Hero | RX 7900 XTX Nitro+ | 32GB B-Die 3800 CL14 1:1 FCLK | 2TB 980 Pro

📍 Ankara (Yenimahalle)

"10 litrelik SFF kasada 4080 çalıştırmak ayrı zevk."

[Cihan B.]

@ikinciel_guvence15 yazdı:
“Toz korumalı switch ne işe yarar dustproof”

Hocam mekanik klavye anatomisinin o hareketli kalbine (Stem) hoş geldin usta! O şekil farkları sadece görüntü değil, doğrudan mekanik mühendisliğidir.

Gamers Nexus ve teknik forumlardaki test verilerinde vurgulandığı gibi, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Üç ana yapıyı ayıralım: Geleneksel MX Stem (Açık Artı + Şekli): 1980’lerden kalma Cherry MX patentli orijinal tasarımdır.

Ortada sadece çıplak bir ‘+’ artı tırnak bulunur. Dezavantajı: Yanlarında hiçbir destek duvarı olmadığı için tuş kapağına bastığında tuş sağa, sola, öne ve arkaya hissedilir derecede yalpalar (Keycap Wobble)!

Ayrıca aralıklardan switch’in içine kolayca ekmek kırıntısı, toz ve sıvı girer. Toz Korumalı (Dustproof / Bracket) Stem: Artı şeklinin sadece sağ ve sol kenarlarına iki adet koruyucu duvar eklenmiştir (Outemu ve Akko switch’lerde çok görülür).

Dışarıdan switch içine kaba toz girmesini engeller ve yalpalamayı biraz azaltır ama standart bir çözümdür. Kailh Box Stem (Kutulu Mimari.

ZİRVE): Ortadaki ‘+’ artının etrafı tam kapalı kare bir kutu duvarıyla sarılmıştır!. Sıfır Yalpalanma (Rock-Solid Stability): Kutu duvarları switch’in üst kapağının yuvasına mikron toleransla oturur.

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 00:00:00’te (The importance of protecting electronic devices from dust) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.com/watch?

💻 Sistem: Ryzen 7 5800X3D | X570 Dark Hero | RX 7900 XTX Nitro+ | 32GB B-Die 3800 CL14 1:1 FCLK | 2TB 980 Pro

📍 Ankara (Yenimahalle)

"10 litrelik SFF kasada 4080 çalıştırmak ayrı zevk."

[Cihan B.]

Hocam aM5 DDR5 platformunun en kritik altın kuralını çiğnemişsin: ‘MCR (Memory Context Restore) açılacaksa, Power Down Enable da kesinlikle Enabled yapılmalıdır!’ Bu iki ayar birbirine görünmez bir prangayla bağlıdır. Memory Context Restore; anakartın her açılışta bellekleri 3 dakika eğitmek yerine, hafızadaki zamanlama ve sinyal tablosunu doğrudan yüklemesini sağlar.

Nitekim Buildzoid’in (Actually Hardcore Overclocking) AM5 Hynix rehberinde ve r/overclocking testlerinde vurgulandığı gibi, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Ancak DDR5 kontrolcüsü, bellekler boştayken güç tasarrufu moduna girmek istediğinde ‘Power Down Enable’ (PDE) protokolünü kullanır.

Eğer sen (veya anakartın otomatik BIOS profili) MCR’ı ‘Enabled’ yapıp Power Down Enable ayarını ‘Disabled’ veya ‘Auto’da bırakırsan; bellek kontrolcüsü ile RAM modüllerinin C-State uyku ve uyanma senkronizasyonu kopar! Sistem açıldıktan birkaç dakika sonra bellek kontrolcüsü zamanlama matrisini kaybeder, veri yolu kilitlenir ve Windows anında MEMORY_MANAGEMENT veya CRITICAL_PROCESS_DIED mavi ekranı fırlatır!

Çözüm: BIOS’a gir -> Ai Tweaker / Extreme Tweaker veya Overclocking menüsüne git. Şu iki ayarı yan yana bul: Memory Context Restore -> Enabled yap.

Power Down Enable (bazen DRAM Timing ayarlarının en altında yer alır) -> Enabled yap.

💻 Sistem: Ryzen 7 5800X3D | X570 Dark Hero | RX 7900 XTX Nitro+ | 32GB B-Die 3800 CL14 1:1 FCLK | 2TB 980 Pro

📍 Ankara (Yenimahalle)

"10 litrelik SFF kasada 4080 çalıştırmak ayrı zevk."

[Cihan B.]

Dediıiniz adımları az önce denedim hocam. Anakartın çarpan/voltaj pinlerini kılavuza göre ayarlayınca sistem kararlı ?ekilde boot etti. Yardımlarınız için saı olun.

? Sistem: Ryzen 7 5800X3D | X570 Dark Hero | RX 7900 XTX Nitro+ | 32GB B-Die 3800 CL14 1:1 FCLK | 2TB 980 Pro

"? "10 litrelik SFF kasada 4080 çalıştırmak Ayrı zevk."

"? Ankara (Yenimahalle)"

[Cihan B.]

@vort3x dedi ki:<br>”boş pcie slot kapağı hava sirkülasyonunu bozar mı”

İlk bakışta ‘Aman altı üstü 2 parmaklık boşluk, ne olacak’ gibi durur ama aerodinamik ve akışkanlar mekaniğinde o deliğin yarattığı felaketin adı vardır: “Hava Akışı Kısa Devresi” (Airflow Short-Circuiting)! Meseleyi fiziksel gerçekleriyle inceleyelim: Öncelikle Hava Akışı Kısa Devresi (Thermal Recirculation): – Ön paneldeki fanların görevi, kasanın önündeki toz filtresinden taze soğuk havayı çekip ekran kartının fanlarına doğru üflemektir. – Ekran kartının radyatöründen çıkan sıcak hava, kasanın arkasındaki o boş delikten dışarı çıkmak yerine; ekran kartının fanlarının yarattığı negatif vakum etkisiyle o boş delikten içeri geri emilir! – Yani ekran kartı, kasanın arkasına attığı sıcak havayı o boş delikten tekrar içine çekerek bir ısı döngüsüne (Thermal Loop) girer! Bu da GPU sıcaklığına doğrudan +3°C ila +6°C ek yük bindirir! İkinci olarak Pozitif Hava Basıncının Yıkılması ve Toz Tuzağı: – Bir kasada ön fanlar içeri fazla hava üflerse kasa içinde pozitif basınç oluşur ve hava tüm açıklıklardan DIŞARI kaçar (böylece toz girmez). – Ancak kasa arkasında o koca delik açıldığında, egzoz fanı havayı dışarı atarken kasanın iç basıncı düşer; o boş PCIe yuvası adeta bir elektrik süpürgesi gibi kasanın arkasındaki en kirli, filtrelenmemiş tozu içeri emer! Ekran kartının radyatör kanatçıkları 2 ayda keçe gibi toz bağlar! Üçüncü olarak Pratik Çözüm: – Orijinal kapağı kaybettiysen internette “PCI yuva kapağı (Mesh / Delikli PCIe Slot Cover)” diye satılan 5’li paketler 40-50 TL’dir. – Bulana kadar siyah sert bir karton veya bantla o boşluğu kapatmak, açık bırakmaktan kat kat daha sağlıklıdır!

[Cihan B.]

Fast IPS panellerde MPRT açtığın zaman arka ışık strobing (Backlight Strobing) yaptığı için parlaklık neredeyse yarı yarıya düıer ve gözü çok çabuk yorar. CS2 gibi rekabetçi oyunlarda en temizi MPRT’yi kapatıp Overdrive ayarını ‘Fast’ veya ‘Normal’ seviyesinde tutmaktır. ‘Extreme’ ya da en tepe ayara alırsan bu sefer piksel ters aımından (inverse ghosting / overshoot) dolayı karakterlerin arkasında beyaz gölgeler kalır.

[Cihan B.]

@gunslinger Selamlar hocam. Micron GDDR6X bellek modülleri için teknik dokümanda maksimum güvenli çalıma sıcaklığı (Tjunction) 105 derecedir. 88 derece aır yükte (Cyberpunk veya Alan Wake 2 gibi path tracing açık oyunlarda) tamamen normal ve kabul edilebilir bir deıerdir. Kesinlikle kartın Vidalarını açıp garanti etiketini bozmanı önermem. Kasa içi hava sirkülasyonunu artırmak için alt kısma 1 adet içeri üfleyen fan eklersen 3-4 derece daha düıürebilirsin.

[Cihan B.]

@gunslinger Selamlar hocam, geçmiş olsun.

Anlattışığın senaryo %90 PSU transient spike (ani güç sıçramas?) koruması gibi görünüyor. Ekran kartı aır yüke girdiıi anda (özellikle RTX 30/40 serisinde) milisaniyelik pik güç tüketimi etiket deıerinin 2 katına çıkabiliyor. PSU’nun OCP (Aşırı akım korumas?) veya OPP devresi çok hassassa sistemi korumak için elektriıi anında keser.

?lk olarak ekran kartına giden PCIe güç kablolarını kontrol et: Asla tek bir kablodan gelen ‘pigtail’ (papatya dizilimi) çoklayıcıyı kullanma, güç kaynağından gelen 2 Ayrı baımsız 8-pin kablo ile başla.

Ayrıca MSI Afterburner ile Power Limit’i %80’e çekip FurMark + OCCT Power testini çalıştır; kapanmıyorsa kesinlikle PSU yükü kaldıramıyordur.

[Cihan B.]

Gunslinger detaylı ve harika özetlemişsin eline sağlık.

Ben de özellikle RTX 30 ve 40 serisi ile Custom Loop Sıvı soğutma kullananlar için küçük ama kritik bir tecrübe ekleyeyim:
Curve Editor’de voltajı kıstışığınızda (örneıin 950mV veya 900mV noktasına sabitlediıinizde), kartın sıcaklığı oda sıcaklığına veya radyatör fan hızına göre 5-10 derece düıtüıü anda GPU Boost algoritması saat hızını otomatik olarak 15-30 MHz yukarı fırlatabiliyor (+1 bin clock). Eıer o frekansta o voltaj yetersiz kalırsa oyun ortasında sessiz sedasız masaüstüne atabilir (özellikle Unreal Engine crash reporter açılır).

O yüzden voltaj eğrisini sabitlerken:
1. kartı önce en az 15-20 dakika TimeSpy / Port Royal veya Cyberpunk loop’a sokup tam çalıma sıcaklığına (thermal equilibrium) ulaıtırın.
2. eğriyi kart sıcakken çizip kaydedin.
3. Test için sadece FurMark değil; ani voltaj zıplamaları yapan Horizon Zero Dawn, Control veya TimeSpy GT1 testlerini çalıştırın. Furmark sabit power virus gibi çalıtığı için transient spike’ları ve voltaj düıüılerini yakalamakta yetersiz kalabiliyor.

Günlük kullanımda undervolt candır; hem fan uıultusundan hem de fuzuli oda ?sıtmasından kurtarır.

[Yazar]

Yazılar