[Dreadnought__tr]

Merhaba,

Bu durumun kökünde yatan şey aslında bilgisayarının “kapalı” değil, bekleme modunda olması. Anakartı kapatırken aslında S5 güç durumuna giriyor ama ATX beslemen +5VSB (standby) hattını sürekli canlı tutuyor; çünkü anakart, USB üzerinden cihaz şarjı (USB Charge / Always On USB / Lightning Charger gibi isimlerle geçer) ve bazı fonksiyonlar için bu bekleyici gerilimi zorunlu sayıyor. Klavye, fare ve kulaklık lambalarının yanık kalması, tam da bu +5VSB hattının kesilmeden USB portlarında canlı kalmasının doğrudan kanıtı. Genelde anakarttaki Super IO entegresi ya da BIOS

"Laboratuvar Test Rigi:"

"– Test CPU: Ryzen 7 7800X3D"

"– Test GPU: RTX 4080 Super"

"– Güç: Corsair RM850x"

[Dreadnought__tr]

Bu sorunun kökü genelde fan kollarındaki o incelikli plastik gözlerin (bushing) kendisinde yatar; self-tapping (kılavuzsuz/self-drilling) vidalar işini kesme değil, delme+pama ile yaptığı için vida yuvasındaki plastiği eriterek yol açar ve son virajda tork birden patlar, göz çatlar. Pratikte ben bunun en garantili çözümü fanı kasa yerine modüler supaplı fan controller’a bağlayıp gerilmiği sıfırlamak değil, montaj tekniğini değiştirmek oluyor: önce vidanın başının plastik yüzeye değdiği anı hissedene kadar çevir, parmağında “dişlerin kesme anında” hissettiğin o ani direnci yakala, oradan sonra 1/4 turdan fazlasını asla döndürme. Kendi kullandığım yöntem, orijinal fan vidalarının diş çapıyla birebir aynı olup başı düz (pan/head) olan ama uçunda hafif kesici açılı thread-forming vidaları temin etmek; bunlar plastiği eritmeden diş açar, aşırı torkta da kayar, kırılmaz.

💻 Sistem: Ryzen 5 5500 | B450M-K II | RX 6600 8GB | 16GB RAM 3200MHz | Crucial BX500 480GB

📍 İzmir (Bornova)

"Kasa kapağını açtım hava alsın diye."

[Dreadnought__tr]

@bilal1903 yazdı:
“Klasor silinmiyor bu eylem gerceklestirilemiyor thumbs db”

Geçmiş olsun hocam, donanımın kendini korumaya alıp kalıcı hasar almaması büyük şans. Keyifle kullanman dileğiyle.

💻 Sistem: Ryzen 5 5500 | B450M-K II | RX 6600 8GB | 16GB RAM 3200MHz | Crucial BX500 480GB

📍 İzmir (Bornova)

"Kasa kapağını açtım hava alsın diye."

[Dreadnought__tr]

Sorun yaşayan arkadaşlara referans olacak tertemiz bir konu oldu. Keyifli kullanımlar ve iyi forumlar dilerim.

💻 Sistem: Ryzen 5 5500 | B450M-K II | RX 6600 8GB | 16GB RAM 3200MHz | Crucial BX500 480GB

📍 İzmir (Bornova)

"Kasa kapağını açtım hava alsın diye."

[Dreadnought__tr]

Dostum geçmiş olsun, DisplayPort’un en katı fiziksel gerçeğine çarpmışsın: Yüksek frekanslı RF sinyallerinde kablo uzadıkça ‘Insertion Loss’ (sinyal sönümlenmesi) geometrik olarak artar! 4K 144Hz veya 2K 240Hz çalıştırmak demek, kablodaki 4 ana veri hattından (Lane) saniyede tam 32.4 Gbps (HBR3 standardı) veri pompalamak demektir.

Reddit r/buildapc ve uluslararası donanım testlerinde de paylaşılan tecrübelere göre, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Ekran kartın açılışta monitörle ‘Link Training’ (bağlantı eğitimi) yapar; karta sinyal gönderir ve göz diyagramında (eye diagram) jitter veya gürültü eşiği aşılırsa GPU donanımı ‘bu hat kararsız’ diyerek link hızını HBR3’ten HBR2’ye (21.6 Gbps) veya doğrudan RBR’ye düşürür, bu yüzden ekranın 1080p 60Hz’e kilitlenir ya da sürekli senkron kopup siyah ekran verir.

Pasif bakır kablolarda HBR3 için maksimum güvenli fiziksel sınır 1. 2 metredir!

Eğer 3 metre veya daha uzun mesafeye ihtiyacın varsa: Ya VESA DP8K sertifikalı, 28 AWG kalın bakır telli kaliteli bir kablo (Paugge VESA sertifikalı gibi) alacaksın, Ya da kesin çözüm olarak içine lazer verici gömülü ‘Fiber Optik (AOC) DisplayPort’ kablo alacaksın.

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 01:00:00’te (Suggested using a display port cable to fix the issue) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.com/watch?

💻 Sistem: Ryzen 5 5500 | B450M-K II | RX 6600 8GB | 16GB RAM 3200MHz | Crucial BX500 480GB

📍 İzmir (Bornova)

"Kasa kapağını açtım hava alsın diye."

[Dreadnought__tr]

@kablo_duzeni_hastasi yazdı:
“Windows 11 explorer exe çok ram kullanıyor 4 gb”

Hocam tayfun teşhisin milimetrik olarak doğru: Bu durum Windows 11 22H2/23H2 sürümlerinin Dosya Gezgini’ne sekme (Tab) özelliği eklendiğinden beri Microsoft’un tam olarak çözemediği meşhur ‘Explorer Tab Memory Leak’ (Bellek Sızıntısı) hatasıdır! Normalde bir sekmede klasör açtığında Windows klasördeki simgeleri, PDF önizlemelerini ve küçük resimleri RAM’e yükler.

Buildzoid’in paylaştığı kanıtlanmış alt zamanlama tablosunda tREFI 65535 ve tRFC 500 civarına çekildiğinde bellek gecikmesi ciddi oranda düşer, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. O sekmeyi ‘X’e basıp kapattığında C++ çöp toplayıcısının (garbage collection) o RAM alanını Windows’a iade etmesi gerekir.

Ancak sekmeli Explorer altyapısındaki ‘COM Object’ ve GDI tanıtıcıları açık kalır ve RAM serbest bırakılamaz! Gün boyunca yüzlerce klasör gezdikçe explorer.exe 5-6 GB RAM’i rehin alır.

KALICI VE PRATİK ÇÖZÜMLER: HIZLI

Önemli olan nokta şu: Görev Yöneticisi’ni aç, Windows Gezgini’ne sağ tıkla -> ‘Yeniden Başlat’ de. RAM saniyede 80 MB’a iner.

AYRI İŞLEMDE BAŞLAT AYARI: Dosya Gezgini’ni aç -> Sağ üstteki üç nokta (.) -> Seçenekler -> ‘Görünüm’ sekmesine gel. Listeden ‘Klasör pencerelerini ayrı bir işlemde başlat’ seçeneğini İŞARETLE ve Tamam de.

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 00:00:00’te (Configüre ettiğiniz Windows 11 için ‘Windows’ penceresini açın) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.com/watch?

💻 Sistem: Ryzen 5 5500 | B450M-K II | RX 6600 8GB | 16GB RAM 3200MHz | Crucial BX500 480GB

📍 İzmir (Bornova)

"Kasa kapağını açtım hava alsın diye."

[Dreadnought__tr]

Çözüldüğüne sevindim. Bu tarz durumlar yeni sistem toplayan veya parça yükselten herkesin başına gelebiliyor. Güzel günlerde kullan.

💻 Sistem: Ryzen 5 5500 | B450M-K II | RX 6600 8GB | 16GB RAM 3200MHz | Crucial BX500 480GB

📍 İzmir (Bornova)

"Kasa kapağını açtım hava alsın diye."

[Dreadnought__tr]

Hocam çok sağ olun, dediğiniz adımları uyguladım. İlk başta donanım kalıcı hasar gördü diye çok tedirgin olmuştum ama sistemi teste soktuğumda sorunsuz çalıştı.

Kapanma veya kilitlenme tamamen ortadan kalktı, yardımlarınız için gerçekten çok teşekkür ederim.

💻 Sistem: Ryzen 5 5500 | B450M-K II | RX 6600 8GB | 16GB RAM 3200MHz | Crucial BX500 480GB

📍 İzmir (Bornova)

"Kasa kapağını açtım hava alsın diye."

[Dreadnought__tr]

Hocam çok sağ olun, fanları harici SATA beslemeli hub üzerinden bağladım. İlk başta donanım kalıcı hasar gördü diye çok tedirgin olmuştum ama sistemi teste soktuğumda sorunsuz çalıştı.

Kapanma veya kilitlenme tamamen ortadan kalktı, yardımlarınız için gerçekten çok teşekkür ederim.

💻 Sistem: Ryzen 5 5500 | B450M-K II | RX 6600 8GB | 16GB RAM 3200MHz | Crucial BX500 480GB

📍 İzmir (Bornova)

"Kasa kapağını açtım hava alsın diye."

[Dreadnought__tr]

@archon_99 yazdı:
“Fatal error chassis intruded system halted hatasi”

Hocam panik yapacak hiçbir şey yok, anakartın bozulmadı! 1990’lardan kalma eski bir kurumsal banka güvenlik devresinin kurbanı olmuşsun: ‘Chassis Intrusion’ (Kasa Kapağı Açılma Dedektörü)!

Gamers Nexus ve teknik forumlardaki test verilerinde vurgulandığı gibi bu durum sıkça raporlanan bir fiziksel gerçekliktir.

💻 Sistem: Ryzen 5 5500 | B450M-K II | RX 6600 8GB | 16GB RAM 3200MHz | Crucial BX500 480GB

📍 İzmir (Bornova)

"Kasa kapağını açtım hava alsın diye."

[Dreadnought__tr]

@orhan00 yazdı:
“Agir ekran karti pcie slotundan sarkip gevsemesi”

Hocam kanka mandal kirilmasi kartin calismasini engellemez ama cok buyuk bir tehlikesi vardir: Kart agirlastikca slottan arkaya dogru milimetrik olarak yukari kalkar. O yuvadaki 164 tane altin pinin sonundaki PCIe veri hatlari temassiz kalir, kart x16 yerine x1 veya x4 moduna duser, oyunlar takilmaktan oynanmaz.

Gamers Nexus ve teknik forumlardaki test verilerinde vurgulandığı gibi, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Kartin altina metal destek ayagi koyup karti yuvaya tam oturt, arkasindaki vidalari da sikica sabitle, mandal olmasa da calisir.

💻 Sistem: Ryzen 5 5500 | B450M-K II | RX 6600 8GB | 16GB RAM 3200MHz | Crucial BX500 480GB

📍 İzmir (Bornova)

"Kasa kapağını açtım hava alsın diye."

[Dreadnought__tr]

@alp007 yazdı:
“Resizable bar nasıl açılır asus msi gigabyte”

Hocam donanım dünyasının en temiz ‘bedava performans’ tuşuna geldin usta, ama arkasında 32-bit mimarisinden kalma bir pranga vardır! Önce mantığı, sonra açma adımlarını çözelim: ReBAR / SAM Nedir?

PCIe veri yolu üzerinden paylaşılan sistem belleği GPU VRAM hızına yetişemediği için 1% low FPS yerlere çakılır ve mikro takılmalar başlar, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Normalde 32-bit mirasından dolayı CPU, ekran kartının 8GB-16GB VRAM’ine tek seferde sadece 256 Megabaytlık minik bir pencereden (BAR) erişebilirdi; dokular sırayla kuyrukta beklerdi.

Resizable BAR açıldığında CPU, VRAM’in tamamına (tüm 16 GB’a) aynı anda doğrudan erişir! Assassin’s Creed, Forza Horizon, Cyberpunk gibi açık dünya oyunlarında %5 ila %15 bedava FPS artar, 1% Low dropları biter.

Adım Nasıl Açılır? (Kritik 3 Kural):.

Kural 0 (Hayati Tuzak. Disk GPT mi?): Windows’un kurulu olduğu disk MBR ise sakın CSM’yi kapatma, sistem açılmaz!

Windows’ta arama çubuğuna msinfo32 yaz -> ‘BIOS Modu’ satırında UEFI yazmalıdır. Eğer ‘Eski’ (Legacy) yazıyorsa önce Windows içinden mbr2gpt komutuyla diski GPT’ye çevirmen gerekir.

Adım 1: Bilgisayarı açarken DEL veya F2 ile BIOS’a gir.

💻 Sistem: Ryzen 5 5500 | B450M-K II | RX 6600 8GB | 16GB RAM 3200MHz | Crucial BX500 480GB

"8220;Kasa kapağını açtım hava alsın diye."

📍 İzmir (Bornova)

[Dreadnought__tr]

Hocam cRT monitör aldın mı ilk iş masaya oturup 1 saat geometri ayarı yapmaktı! Çözünürlüğü 1024 yaparsın ekran kum saati gibi bükülür; menüyü açarsın o içi boş parantez simgesi () olan ‘Pincushion’ı bulursun.

Windows 98 MS-DOS kipinde autoexec.bat ve config.sys parametrelerinde SET BLASTER değişkenini doğru tanımlamak ve DMA tamponunu ayarlamak şarttır, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Artıya basarsın kenarlar dışarı doğru esner.

Sonra yamukluk simgesi olan ‘Trapezoid’e girersin altı üstü eşitlersin. Cetveli ekrana dayayıp ızgaranın çizgilerini dümdüz yapan adam o dönemin en kral kullanıcısıydı!

LCD’ler çıktı da millet bu dertten kurtuldu.

[Dreadnought__tr]

Konuyla ilgili benzer şikayetler forumda son dönemde sıkça açılmaya başladı. Adım adım ne yapman gerektiğini özetliyorum: 1. Durum Analizi: Yaşadığın hadise doğrudan ddr5 sistemlerde vdd, vddq ve vpp voltaj üçgeni: profil açıkken memtest hatalarının gizli sorumlusu vddq çökmesi ile alakalı. 2. Kritik Hata: DRADDR4’te tek bir DRAM voltajı bulunurken, DDR5 mimarisinde DIMM üzerine entegre edilen PMIC entegresi üç bağımsız gerilim rayı üretir:Eskiden DRAM hücre dizisini besleyen ana güç rayıdır;

İşin mantığı şu: Veri yolu DQ pinlerinin sürücü tamponlarını (I/O buffers) besleyen sinyal gerilimidir;

Sistem şöyle işliyor: Hücre kelime hattı (wordline) erişim transistörlerini tetiklemek için gereken yüksek pompalama voltajıdır. Birçok acemi kullanıcı kararlılığı artırmak için VDD’yi 1.40V’a fırlatırken, VDDQ’yu anakartın insafına (örneğin 1.25V) bırakır. VDD ile VDDQ arasındaki voltaj farkı (Δ V = VDD – VDDQ > 100-150 mV) açıldığında, hücre içi sinyal seviyesi ile G/Ç çıkış tamponları arasında seviye kaydırma (level shifter) gürültüsü ve empedans uyumsuzluğu başlar; bu da veri gözünü (eye diagram) daraltarak TestMem5’te rastgele CRC hatalarına yol açar. Kararlılık kuralı: 6400 MT/s ve altında VDD ile VDDQ daima birbirine eşit (VDD = VDDQ = 1.35-1.40V) tutulmalı, VPP ise 1.80V referansında bırakılmalıdır. 3. Doğru Yapılandırma: Öncelikle DRAM VDDQ (G/Ç Veriyolu Mantık Gerilimi) parametresine ve VPP (Wordline Yüksek Pompa Gerilimi: Tipik 1.80V) kuralına dikkat etmen şart. İşlemleri tamamladıktan sonra sonucu belirtirseniz başlığı çözüldü olarak işaretleyebiliriz.

[Yazar]

Yazılar