[Kaantr]

Coil whine’in asıl kaynağı bobin sargılarındaki piezoelektrik etkisi ve manyetostriksiyon, yani manyetik alan altında sargı tellerinin milimetrenin çok altında titreşmesi; bu da genelde 1440p/4K oyunlarda yük altında belirginleşir çünkü o frekanslarda anahtarlamalar sıklaşır. Epoksi sıkmanın mantığı işte bu titreşimi reçete içine gömerek sönümlemek ama karşılığı çok pahalı: kullandığın epoksi termal olarak yalıtkan olduğu için bobinlerin üzerindeki ısıyı hem hapseder hem de o bölgedeki NTC/termal sensörleri yanıltır, böylece GPU’nun termal korumayı yanlış tetiklemesi ya da tersine aşırı ısınıp throttle’a girmesi muhtemel. Pratikte epoksideki hava kabarcıkları ısıyı noktasal olarak toplayıp “sıcak nokta” (hotspot) oluşturur, ki bu GDDR bellek ve VRM bölgelerinde ömrü ciddi kısaltır; üstelik reçete kuruyunca kartı tekrar sökmek neredeyse imkânsız, yani gelecekteki

"Emek zayi olmaz; doğru tohum samimi bir niyetle atılmışsa, meyvesi vakti gelince mutlaka yeşerir."

[Kaantr]

Kardeş, konuyu toparlayayım çünkü burada asıl tehlike sırf Zero-RPM modunda değil, o modun aşağı bakan fanla birleşince yarattığı termal tuzaktır. Modern beslemelerin çoğunda alttan emiş fanı var ve bu fan düşük yüklerde tamamen duruyor; sessizlik güzel ama aşağı montajda işin içine yerçekimi ve basınç farkı giriyor. PSU’yu kasenin altına koyup lastik ayaklarla yere yaklaştırdığında, fan grate’i ile zemin arasında genelde 15-20 mm’d

"Emek zayi olmaz; doğru tohum samimi bir niyetle atılmışsa, meyvesi vakti gelince mutlaka yeşerir."

[Kaantr]

Hocam ben kasanın yanında bedava geldi diye F-Tier bir PSU kullanıyordum, Tier List’te ‘Replace Immediately’ yazdığını görünce abartıyorlar dedim. 4 ay sonra sistem yükteyken şalter attı, PSU anakartın VRM’ini yaktı.

Gittim Tier-A Corsair RM750x aldım, meğer elektrik kalitesi bile PC’nin stabilitesini değiştiriyormuş. Listeye kesinlikle uyun.

💻 Sistem: Xeon E5-2680 v4 Dual | 64GB DDR4 ECC Reg | Supermicro X10DRi | Ubuntu Server 24.04

📍 Ankara (Yenimahalle)

"Wi-Fi 5GHz DFS kanalı candır."

[Kaantr]

Hocam ben Dell U2723QE IPS Black monitör aldım, yanına da eski standart IPS monitörümü koydum. Aradaki fark gece ve gündüz gibi!

Eski monitörde siyah bildiıin kurıuni griymiı. IPS Black’te siyahlar simsiyah duruyor, fotoıraflardaki gölge detayları resmen canlandı.

OLED yanar diye korkanlar için ilaç gibi panel.

? Sistem: Xeon E5-2680 v4 Dual | 64GB DDR4 ECC Reg | Supermicro X10DRi | Ubuntu Server 24.04

"? "Wi-Fi 5GHz DFS kanalı candır."

"? Ankara (Yenimahalle)"

[Kaantr]

Hocam harika bir konuya parmak basmısın; tREFI (Refresh Interval), DDR5 belleklerde bant geniıliıini ve gecikmeyi en çok iyileıtiren ama Aynı zamanda sıcaklıa en baımlı olan alt zamanlamadır (subtiming). Bellek hücreleri veriyi minik kapasitörlerde elektrik yükü olarak tutar.

Buildzoid’in paylaıtığı kanıtlanm?? alt zamanlama tablosunda tREFI 65535 ve tRFC 500 civarına çekildiıinde bellek gecikmesi ciddi oranda düıer, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlıa yol açar. Fizik kuralları gereıi bu kapasitörler zamanla yük sızdırır (cell charge leakage).

Standart JEDEC tREFI süresi hücrelerin boşalmadan periyodik olarak ?arj edilmesini (refresh) sağlar. Sen tREFI deıerini 65.535 veya 131.071’e fırlattışığında, belleıe ‘hücreleri uzun süre yenileme, beklet’ demiı olursun.

Soıukken (35-45°C) kapasitör yükü rahatça tutar. Ancak RAM sıcaklığı 55°C ve üzerine çıktışığında yarı iletkenlerde kaçak akım katlanarak artar; kapasitörün tutma süresi (retention time) dramatik ?ekilde kısalır!

Sonuç: Hücre yenilenmeden önce içindeki elektrik yükü kritik eıiıin altına düıer, 1 olan bit 0’a döner (Silent Data Corruption) ve anında bellek hatası veya mavi ekran alırsın. Eıer RAM modüllerinin üzerine doırudan üfleyen 60mm/120mm özel bir fanın yoksa ve sıcaklık 50°C’yi aıyorsa, tREFI’yi 65535 yerine güvenli değerler olan 32768 veya fabrika deıerinde bırakmak zorundasın.

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldışın bir yer olursa, ?u videoda tam dakika 02:30’te (GPU stress test with ASRock boards) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.

[Kaantr]

Sorun yaşayan arkadaşlara referans olacak tertemiz bir konu oldu. Keyifli kullanımlar ve iyi forumlar dilerim.

[Yazar]

Yazılar