[Kuzey]

Merhaba, konuyu teknik olarak açayım.

💻 Sistem: Ryzen 5 3600 | A320M | GTX 1650 4GB | 16GB Crucial Ballistix | 240GB SSD + 1TB HDD

📍 Antalya (Konyaaltı)

"FPS yerlerdeyse hayat zor."

[Kuzey]

Hocam klasik ve çok tehlikeli bir yüksek frekans sinyal kirliliği (EMI. Elektromanyetik Parazit) vakası!

Gamers Nexus ve teknik forumlardaki test verilerinde vurgulandığı gibi, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. PCIe 4.0 standardı her bir şeritten (lane) tam 16 GT/s (Gigatransfer) hızında, yani yaklaşık 8 GHz frekansında inanılmaz narin diferansiyel sinyal çiftleri (differential pairs) taşır.

Bu sinyallerin voltaj genliği sadece birkaç yüz milivolttur. Kalitesiz, ince veya ekranlama folyosu (shielding) eksik olan ucuz riser kablolar; kasanın içindeki güç kaynağının (PSU) anahtarlama trafosundan, 230V AC giriş kablosundan veya ekran kartının yüksek akım çeken PCIe kablolarından yayılan elektromanyetik gürültüyü bir anten gibi emer!

Bu parazit, PCIe veri yollarındaki veri paketlerinin bozulmasına (CRC/TLP paket hataları) yol açar. İşlemcinin PCIe kontrolcüsü bu hataları yakalar, düzeltir ve Windows’a ‘WHEA-Logger Olay 17: Düzeltilmiş PCIe Hatası’ olarak yazar.

Ancak parazit seviyesi kontrolcünün düzeltebileceği eşiği aştığı an; veri akışı anlık olarak kopar (handshake düşer), ekran 2 saniye kararır veya sistem aniden kilitlenir!

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 01:03’te (Girilen BIOS’a girecek ve gen 3’ü seçmek) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.com/watch?

💻 Sistem: Ryzen 5 3600 | A320M | GTX 1650 4GB | 16GB Crucial Ballistix | 240GB SSD + 1TB HDD

📍 Antalya (Konyaaltı)

"FPS yerlerdeyse hayat zor."

[Kuzey]

@obsidian_x yazdı:
“Bilgisayar uyku moduna geçince uyanmıyor fanlar dönüyor ekran siyah kalıyor”

Hocam sistem oturmuşken bir DOS oyunuyla stres testi yapıp nostaljinin keyfine varabilirsin. Hayırlı olsun.

💻 Sistem: Ryzen 5 3600 | A320M | GTX 1650 4GB | 16GB Crucial Ballistix | 240GB SSD + 1TB HDD

📍 Antalya (Konyaaltı)

"FPS yerlerdeyse hayat zor."

[Kuzey]

@burak_x yazdı:
“1000r kavis çok mu fazla alışılır mı”

Reis kavisli monitör dünyasının en temel matematiksel ve geometrik gerçeğiyle karşı karşıyasın! O kavis değerlerinin başındaki ‘R’ harfi Latince Radius (Yarıçap) demektir: Kral RAKAMLARIN ANLAMI: Bir monitörde 1000R yazıyorsa; o monitörlerden yan yana dizip tam bir çember oluşturduğunda o çemberin yarıçapı tam 1000 mm (yani 1 metre) olur!

Gamers Nexus ve teknik forumlardaki test verilerinde vurgulandığı gibi, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. 1500R ise 1.5 metre yarıçaplı çemberdir.

Yani RAKAM KÜÇÜLDÜKÇE KAVİS DERİNLEŞİR VE EKRAN DAHA ÇOK BÜKÜLÜR! 1000R piyasadaki en agresif, en derin kavistir (Samsung Odyssey G7/G9 serisi gibi).

İnsan gözünün doğal küresel görüş kavisi de yaklaşık 1000R’dir; bu yüzden simülasyon ve FPS oyunlarında ekrana tam 1 metre mesafeden baktığında her piksel gözüne eşit mesafede kalır ve muazzam bir sarmalama (immersion) sağlar. Hocam VA PANEL VE KAVİS ZORUNLULUĞU: VA paneller 3000:1 gibi muhteşem derin siyahlar verir ancak görüş açıları (Viewing Angles) zayıftır.

Eğer 32 inç dev bir VA paneli dümdüz yapsalardı; köşelere baktığın açı dik olmadığı için ekranın sağ ve sol kenarları sarımtırak soluklaşır ve kontrast çökerdi! Kavis verilerek köşeler gözüne doğru çevrilir ve VA panelin renk kaybı sıfırlanır.

💻 Sistem: Ryzen 5 3600 | A320M | GTX 1650 4GB | 16GB Crucial Ballistix | 240GB SSD + 1TB HDD

📍 Antalya (Konyaaltı)

"FPS yerlerdeyse hayat zor."

[Kuzey]

@mehmet01 yazdı:
“Hdd led ters takılırsa yanar mı anakart kısa devre”

Çok sevindim hocam. Şaseye temas eden tırnak bazen portun içindeki pinleri de yamultabiliyor, port çalışıyorsa hiç kurcalama güle kullan.

💻 Sistem: Ryzen 5 3600 | A320M | GTX 1650 4GB | 16GB Crucial Ballistix | 240GB SSD + 1TB HDD

📍 Antalya (Konyaaltı)

"FPS yerlerdeyse hayat zor."

[Kuzey]

@morpheus_35 yazdı:
“Sıvı metal termal macun ile standart macun farkı anakartı yakar mı”

aynı panik bende de oldu ilk sistemimi toplarken noctua macunu boca etmiştim soğutucuyu bi sıktım yanlardan şelale gibi aktı am4 soketinin tırnaklarına kadar girdi ağlayacaktım anakart çöp oldu diye. foruma yazdım ustalar sakin ol o macun elektrik iletmez dedi.

sistemi açtım 3 yıldır banamısın demeden çalışıyor. tek sıkıntı sökerken biraz pislik çıkarıyor o kadar kafana takma.

💻 Sistem: Ryzen 5 3600 | A320M | GTX 1650 4GB | 16GB Crucial Ballistix | 240GB SSD + 1TB HDD

"8220;FPS yerlerdeyse hayat zor."

📍 Antalya (Konyaaltı)

[Kuzey]

Hocam windows işletim sisteminin gerçek zamanlı ses ve gecikme (Real-time Audio) cehennemine hoş geldin usta! O çıtırtıların ve mikro dropların sebebi donanım gücü değil, arka plandaki sürücü kuyruğudur!

Wagnardsoft ve r/techsupport rehberlerinde belirtildiği gibi Windows Update arka planda temel sürücüyü ezerek DLL çakışması yaratır, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Mekanizmayı ve çözümü çözelim: DPC Latency (Gecikmeli Yordam Çağrısı) Nedirı

Windows gerçek zamanlı (real-time) bir işletim sistemi değildir. Bir sürücü (örneğin Wi-Fi veya ekran kartı) işlemciden bir görev talep ettiğinde bir DPC kuyruğuna girer.

Eğer kötü yazılmış bir sürücü işlemci çekirdeğini 1000-2000 mikrosaniyeden (µs) uzun süre rehin tutarsa; Windows ses kartına ses verisi göndermeyi yetiştiremez! Ses veri tamponu boşalır (Buffer Underrun) ve sen kulaklığında o meşhur ‘çıt-pıt-cızzz’ sesini duyarsın, ekranda da mikro takılma yaşanır!

LatencyMon ile Suçluları Yakalama: LatencyMon’da “Drivers” sekmesine tıkla ve en yüksek yürütme süresine (Highest Execution Time) sahip sürücüye bak:. Suçlu 1: ndis.sys / tcpip.sys (Ağ ve Wi-Fi Sürücüsü): %80 ihtimalle sorunlu bir Wi-Fi veya Ethernet sürücüsüdür!.

💻 Sistem: Ryzen 5 3600 | A320M | GTX 1650 4GB | 16GB Crucial Ballistix | 240GB SSD + 1TB HDD

"8220;FPS yerlerdeyse hayat zor."

📍 Antalya (Konyaaltı)

[Kuzey]

Önerdiğiniz SMART testini ve firmware güncellemesini yaptım hocam, takılma sorunu tamamen çözüldü. Yardımlarınız için sağ olun.

💻 Sistem: Ryzen 5 3600 | A320M | GTX 1650 4GB | 16GB Crucial Ballistix | 240GB SSD + 1TB HDD

"8220;FPS yerlerdeyse hayat zor."

📍 Antalya (Konyaaltı)

[Kuzey]

Hocam berkay Cherry MX ve eski Gateron switchler için ‘Switch Film’ kesinlikle bir para tuzağı değil, İLAÇTIR! NEDEN GEREKLİDİRı

Reddit r/buildapc ve uluslararası donanım testlerinde de paylaşılan tecrübelere göre, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Cherry MX tarzı 4 tırnaklı geleneksel switchlerin kalıpları yıllarca kullanıldığı için toleransları gevşektir.

Üst gövde alt gövde üzerinde mikroskobik olarak oynar. Sen tuşa bastığında bu gevşeklik titreşir; hem parmak ucunda ucuz bir yalpalama hissi yaratır hem de yüksek frekanslı ince bir tıkırtı sesi (rattle) üretir.

İki gövdenin arasına 0.125mm kalınlığında bir film yerleştirdiğinde, aradaki boşluk tamamen contalanır! Üst kapak alt gövdeye taş gibi kenetlenir.

Tuş sallantısı bıçak gibi kesilir ve switch’in dip sesi inanılmaz tok, tok ve temiz bir ‘Thock’ sesine dönüşür. SİNAN’IN YAŞADIĞI HATA (HANGİ SWITCH’E FİLM TAKILMAZ?): Her switch’e film TAKILMAZ!

Modern yeni nesil switchler (Akko, Gazzew Boba U4T, Kailh Box, KTT) fabrikasyon olarak ‘Tight Housing Tolerance’ (aşırı dar tolerans) ile üretilir. Zaten fabrika çıkışı sıfır boşluk olan bir switch’e 0.15mm kalın film koymaya kalkarsan gövde kapanmaz, zorlarsan plastik tırnaklar beyazlaşır ve kırılır! FİLM SEÇİM REHBERİ:.

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 00:37’te (İşte ekran koruyucu için eski ekran koruyucu çıkartılmasının ilk adımları gösteriyor) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.

[Kuzey]

Hocam geçmiş olsun, çok ucuz atlatmışsın. Karşılaştığın bu felaket, termodinamik ve akışkanlar mekaniğinde ‘İdeal Gaz Yasası (P · V = n · R · T) ve Termal Genleşme Basıncı’ olarak açıklanır. Olayın bilimsel tablosu şudur: Öncelikle Hava ile Suyun Genleşme Farkı: Sıvı soğutma döngüsünde su (incompressible) neredeyse hiç sıkışmaz ve sıcaklıkla hacimsel genleşmesi çok düşüktür. Ancak rezervuarın tepesinde bıraktığın o 2-3 santimlik hava boşluğu (Air Pocket) sıcaklıkla muazzam genleşir! Sistem boştayken 22° C olan hava sıcaklığı, 4 saatlik ağır render yükünde radyatör ve bloklardan gelen ısı transferiyle rezervuar içinde 45-55° C’ye fırlar. Kapalı ve sabit hacimli (V = ext{sabit}) bir kapta sıcaklık (T) arttığında, içerideki basınç (P) doğrusal olarak tırmanır! İkinci olarak PETG Boruların Yumuşama Eşiği (Cam Geçiş Sıcaklığı – T_g): PETG boruların en zayıf noktası 60° C civarında yumuşamaya (Deformasyon) başlamasıdır. Rezervuarda biriken 0.5 – 1.0 ext{ bar} aşırı pozitif hava basıncı, ısınarak fittingin tutma tırnakları altında hafif yumuşayan PETG borunun ucunu iter. En zayıf halka olan rezervuar bağlantısından boru mermi gibi fırlar! Üçüncü olarak Basınç Tahliye Valfi (Pressure Relief Valve) Çözümü: Bu felaketi önlemenin tek ve kesin yolu, rezervuarın en üst portuna (sıvı seviyesinin üstündeki hava boşluğuna) Otomatik Basınç Tahliye Valfi (Örn: EK-Quantum Convection / Barrow Manual or Auto Release Valve) takmaktır: Membranlı Otomatik Valfler: İçerideki basınç 0.3 – 0.4 ext{ bar} eşiğini aştığı anda minik su geçirmez mikro gözenekli membran (Gore-Tex tipi) dışarıya sadece aşırı havayı tahliye eder, sıvıyı asla sızdırmaz. Kural: Eğer PETG boru kullanıyorsan ya basınç valfi kullanacaksın ya da boruları yüksek ısı dayanımlı Akrilik (PMMA) boruya geçireceksin. Akrilik 80° C’ye kadar sertliğini korur, esnemez.

[Kuzey]

Cenk Intel tarafında da durum farksızdır. DDR4’te Gear 1 vs Gear 2 vardı, DDR5’te standart Gear 2 oldu. Intel 13/14. nesilde 8000 MHz üzerine çıkıldışında zayıf silikonlu IMC’ler frekansı kaldıramaz ve anakart ‘Gear 4’ (IMC hızını 4’e bölme) moduna geçer. RAM 8200 MT/s aktarırken kontrolcü 1025 MHz’de emekler! Gecikme 85ns seviyesine çıkar ve oyun motorunda micro-stutter (mikro takılma) başlar. 8000+ MHz sadece AIDA64 okuma rekoru kırmak isteyen ekstrem hız aırtmacılar içindir. Günlük oyun için en stabil ve performanslı nokta 7200 MHz CL34 Gear 2’dir.

[Yazar]

Yazılar