[Mustafa C.]

+5VSB devresi ATX beslemede ana 300V DC şininden beslenen ayrı bir flyback (gerilim yükseltici) konvertördür ve makine kapalıyken bile çalışmaya devam eder; çünkü ana regülasyon bloğu çalışmaya başlamadan önce kontrol entegresine gücü ve PS_ON tetikleme sinyalini sağlar. Bu hattın “kuruyup” gidmesinin pratikte en yaygın sebebi, çıkış filtrasyonundaki yüksek ripple taşıyan elektrolitik kapasitelerin (genelde 5VSB hattında 470µF–1000µF/16V) kuruyup kapasite kaybetmesi veya şişmesidir; buna ek olarak standby kontrol entegresinin (

"🎧 Ses: Sennheiser HD 600 + FiiO K5 Pro ESS DAC Stack + Moondrop Chu II"

[Mustafa C.]

Dediğiniz gibi kontrol ettim..

💻 Sistem: Ryzen 9 7900X | FormD T1 v2 (SFF) | RTX 4070 Ti Super | Corsair SF750 Platinum | 32GB DDR5 6000 CL30

📍 İstanbul (Üsküdar)

"Frametime düz çizgi değilse huzur yok."

[Mustafa C.]

Hocam selamlar. Hardware Unboxed’ın The Last of Us ve modern oyun testlerinde kanıtladığı gibi VRAM kapasitesi aşıldığında sistem RAM’ine taşma yaşanır, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar.

Bak bu durum çok tipik bir hadisedir. Windows Kernel Güç Yöneticisi (PPM), enerji tasarrufu sağlamak amacıyla aktif iş parçacıklarının sayısına göre işlemci çekirdeklerinin bir kısmını ‘Park’ durumuna alarak derin C_6 veya C_7 güç tasarrufu durumuna kilitler.

Oyun motorları dinamik olarak yeni bir iş parçacığı (örneğin patlama fiziği, harita yükleme veya düşman yapay zekası) spawn ettiğinde, Windows Görev Zamanlayıcısı bu işi park edilmiş bir çekirdeğe atamak zorunda kalır. Çekirdeğin C_6 derin uyku durumundan çıkıp saat sinyalini PLL ile senkronize etmesi ve L1/L2 önbellek hatlarını geri yüklemesi donanımsal olarak 50-100\,µ\ts (bazı mimarilerde 1\t ms) sürer.

Bu uyanma gecikmesi, ana render döngüsünü (render thread) bekleterek oyun ekranında hissedilir mikro takılmalara (frame-time spike) sebep olur. Kayıt defterinden veya ParkControl aracıyla Core Parking \%0’a (daima uyanık) kilitlenmelidir.

Sakın öyle panik yapıp sağa sola körleme saldırma. Çözüm gayet basit: Öncelikle Çekirdek Uyku Durumları (C_6 / C_7 State Exit Latency) parametresine ve Güç Planı İnce Ayarı (0cc5b647-c1df-4637-891a-dec35c318583) kuralına dikkat etmen şart.

💻 Sistem: Ryzen 9 7900X | FormD T1 v2 (SFF) | RTX 4070 Ti Super | Corsair SF750 Platinum | 32GB DDR5 6000 CL30

📍 İstanbul (Üsküdar)

"Frametime düz çizgi değilse huzur yok."

[Mustafa C.]

Söylediğiniz yöntemle çözüldü hocam. Sistemi dikkatlice açıp kontrol ettim ve tavsiye ettiğiniz şekilde hallettim.

Konuyu açtığıma çok memnun oldum, elinize sağlık.

💻 Sistem: Ryzen 9 7900X | FormD T1 v2 (SFF) | RTX 4070 Ti Super | Corsair SF750 Platinum | 32GB DDR5 6000 CL30

📍 İstanbul (Üsküdar)

"Frametime düz çizgi değilse huzur yok."

[Mustafa C.]

Hocam el madencilik çıkması 3080 aldım ucuza, 1 hafta sonra ekranda satranç tahtası gibi kareler çıktı. Tamirciye götürdüm 2 tane VRAM çipi yanmış dedi, 3 bin lira masraf çıktı. Sıcaklığı kontrol etmeden kart almayın!

💻 Sistem: Ryzen 9 7900X | FormD T1 v2 (SFF) | RTX 4070 Ti Super | Corsair SF750 Platinum | 32GB DDR5 6000 CL30

📍 İstanbul (Üsküdar)

"Frametime düz çizgi değilse huzur yok."

[Mustafa C.]

Hocam ben CS2 oynarken 13600K işlemcimde anlık takılmalar yaşıyordum. VBS ve Çekirdek Yalıtımını kapattım.

1% Low FPS resmen 190’dan 230’a fırladı, mouse çevirirken o hissettiğim mikro ağırlık hissi tamamen yok oldu oyun yağ gibi akıyor. Normal oyuncu için VBS kapatmak kesinlikle değer.

💻 Sistem: Ryzen 9 7900X | FormD T1 v2 (SFF) | RTX 4070 Ti Super | Corsair SF750 Platinum | 32GB DDR5 6000 CL30

📍 İstanbul (Üsküdar)

"Frametime düz çizgi değilse huzur yok."

[Mustafa C.]

Hocam monitörün bozuk değil kardeşim, monitör üreticilerinin (Asus, AOC, Dell vb.) yazılım mühendislerinin üşengeçliği yüzünden milyonlarca kişinin yaşadığı meşhur sRGB Parlaklık Kilitlenmesi Tuzağına düşmüşsün! Üreticiler monitörü fabrikada sRGB standart laboratuvar ışığına (genelde 100 veya 120 nit) göre kalibre eder ve kullanıcı renk kalibrasyonunu bozmasın diye menüdeki Parlaklık ve Kontrast sürgülerini kilitler.

Wagnardsoft ve r/techsupport rehberlerinde belirtildiği gibi Windows Update arka planda temel sürücüyü ezerek DLL çakışması yaratır, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Kimi modellerde bu saçmalık yüzünden parlaklık 300 nit’te kilitlenir, gece karanlıkta gözünü oyar!

Çözüm Nedir? Monitörün sRGB Modunu Kapat, GPU Seviyesinde Clamping Yap: Monitörün kendi OSD menüsünden Standart veya Kullanıcı (User) moduna geri dön.

Böylece parlaklık kilidi kalkar, parlaklığı istediğin gibi %15-20’ye kısabilirsin. Peki aşırı doymuş (oversaturated) kırmızıları ve cırtlak renkleri nasıl düzelteceksin?

NVIDIA kullanıyorsan: GitHub’dan novideo_srgb adlı açık kaynak efsanevi mini aracı indir. Bu araç ekran kartının dahili renk boru hattında (LUT) monitörün EDID profilindeki geniş gamutu otomatik okur ve tam sRGB sınırına kırpar (clamp eder).

💻 Sistem: Ryzen 9 7900X | FormD T1 v2 (SFF) | RTX 4070 Ti Super | Corsair SF750 Platinum | 32GB DDR5 6000 CL30

📍 İstanbul (Üsküdar)

"Frametime düz çizgi değilse huzur yok."

[Mustafa C.]

@thermal_throttle_zede14 yazdı:
“Msinfo32 güvenli önyükleme durumu kapalı görünüyor bios açıkken”

Hocam Yaşadığın kriz binlerce oyuncunun başına gelen tipik bir ‘Secure Boot Setup Mode / Eksik Platform Key (PK)’ kilitlenmesidir. BIOS’ta Secure Boot’u ‘Enabled’ yapsan bile anahtarlar yüklü olmadığı için Windows bunu aktif saymaz.

Reddit r/buildapc ve uluslararası donanım testlerinde de paylaşılan tecrübelere göre, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. > Çözümü adım ve eksiksiz olarak şu şekilde uygula: > > Ön Koşul: CSM Kapatma ve GPT Disk Doğrulaması: >.

BIOS’a gir (Del veya F2). Boot sekmesine git.

CSM Support (Compatibility Support Module) seçeneğini kesinlikle Disabled yap. (Not: Diskin MBR ise Windows açılmaz, diskin GPT olmalıdır.

Disk Yönetimi’nde diske sağ tıklayıp GPT olduğunu teyit et). Security veya Settings altından fTPM (AMD) / Intel PTT seçeneğinin Enabled olduğunu doğrula.

> > Setup Mode’dan User Mode’a Geçiş (Fabrika Anahtarlarını Yükleme): >. Secure Boot menüsüne gir.

Orada Secure Boot Mode seçeneği göreceksin. Bunu Custom yap (veya bazı anakartlarda doğrudan Standard).

Hemen altındaki ‘Key Management’ (Anahtar Yönetimi) menüsüne gir. Burada Platform Key (PK), KEK, DB gibi anahtarların durumuna bak.

Muhtemelen PK karşısında ‘Not Installed’ yazıyor veya anahtar boş olduğu için sistem Setup Mode’da takılı kalmış.

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 00:36’te (Müzik çalınması) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.

💻 Sistem: Ryzen 9 7900X | FormD T1 v2 (SFF) | RTX 4070 Ti Super | Corsair SF750 Platinum | 32GB DDR5 6000 CL30

"8220;Frametime düz çizgi değilse huzur yok."

📍 İstanbul (Üsküdar)

[Mustafa C.]

Hocam batuhan kardeşim mini-ITX toplayanların en sık düştüğü fiziksel yanılgıya düşmüşsün: ‘Elektrik kablosu gibi katlarım bir şey olmaz’ mantığı yüksek hızlı veri yollarında İFLAS EDER! Olayın yüksek frekans fiziği şudur: PCIe 4.0 arayüzü 16 GT/s (8 GHz Nyquist frekansı) gibi akıl almaz bir hızda çalışır.

der8auer ve Gamers Nexus’un mikrometre ölçümlerinde gösterdiği gibi Intel’in standart ILM mekanizması IHS’nin ortasını aşağı bükerek soğutucu temasını bozar, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Bu frekansta elektronlar kablonun içinden değil, ‘Skin Effect’ (Deri Etkisi) ve diferansiyel çiftler (Differential Pairs) arasındaki mikronluk elektromanyetik alan üzerinden akar.

Kablonun karakteristik diferansiyel empedansı tam olarak 85\ \Omega (Ohm) olmak zorundadır. Sen o kabloyu jilet gibi 90° tırnağınla katladığında (Sharp Crease): İki iletken arasındaki dielektrik plastik ezilir ve incelir.

Katlanan noktadaki empedans aniden 85\ \Omega’dan 60\ \Omega’a çöker (Impedance Discontinuity)! Yüksek frekanslı PCIe veri paketleri o katlanma noktasına çarptığı anda duvara çarpmış gibi geri yansır (Signal Reflection / Return Loss)!

Göz diyagramı (Eye Diagram) tamamen kapanır; GPU ile işlemci arasındaki paketler bozulur (CRC Hatası).

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 00:05’te (Kabloyi doğru şekilde yerleştirirken duraklatır) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.

💻 Sistem: Ryzen 9 7900X | FormD T1 v2 (SFF) | RTX 4070 Ti Super | Corsair SF750 Platinum | 32GB DDR5 6000 CL30

"8220;Frametime düz çizgi değilse huzur yok."

📍 İstanbul (Üsküdar)

[Mustafa C.]

Dediğiniz gibi XMP/EXPO profilini kontrol edip tavsiye ettiğiniz değeri verdim. Gün boyu kullandım, hiçbir kararsızlık kalmadı. Teşekkürler.

💻 Sistem: Ryzen 9 7900X | FormD T1 v2 (SFF) | RTX 4070 Ti Super | Corsair SF750 Platinum | 32GB DDR5 6000 CL30

"8220;Frametime düz çizgi değilse huzur yok."

📍 İstanbul (Üsküdar)

[Mustafa C.]

Dediıiniz adımları az önce denedim hocam. Macunu yenileyip bloşu dengeli sıktım, boşta ve yükteki değerler fabrika ayarlarına geldi. Yardımlarınız için saı olun.

[Mustafa C.]

Meseleyi doğrudan donanım seviyesinde izah edeyim: Yüksek hızlı RPCIe 4.0 ve 5.0 standartlarında veri, anakart ile SSD arasında 16 ila 32 GT/s gibi mikrodalga frekanslarında diferansiyel çiftler üzerinden iletilir. Bu frekanslarda M.2 soketinin altın yaylı kontakları ile SSD’nin altın parmakları arasındaki temas noktası katı bir 85\,\Omega karakteristik empedansa sahip olmalıdır.

Eğer bu arayüze termal pedlerden sızan yalıtkan silikon yağı, toz partikülü veya nem oksidi girerse, temas direnci yerel olarak değişir ve bir empedans süreksizliği (impedance mismatch) yaratır. Yüksek frekanslı sinyaller bu engele çarparak geri yansır (signal reflection) ve dalga formunu bozarak göz diyagramını kapatır.

PCIe Veri Bağı Katmanı (Data Link Layer) paketin bozulduğunu algıladığında CRC hatası kaydeder ve paketi yeniden iletir (PCIe Replay). Hata sayısı SMART tablosuna kalıcı olarak işlenir.

Çözüm: SSD sökülmeli, hem SSD altın bacakları hem de anakartın dişi M.2 soket yuvası antistatik fırça ve %99 saf izopropil alkol ile bolca yıkanıp basınçlı havayla kurutulmalıdır; temizlik sonrası CRC hata artışı anında durur. Telemetri ve donanımsal ölçümlerde gözden kaçan kritik nokta şu: Öncelikle Diferansiyel Çift Empedans Süreksizliği (85-Ohm PCIe Trace Impedance Discontinuity) parametresine ve Sinyal Yansıması ve Göz Kapanması (Jitter & Eye Closure) kuralına dikkat etmen şart.

Değerleri test edip logları buraya atarsan eğriyi daha da optimize ederiz.

[Mustafa C.]

Elektronik servislerinin ‘Anakartınız yanmış çöpe atın’ dediği o cihazları 15 dakikada dirilten en efsane kurtarma operasyonuna hoş geldin usta! Adım o 150 TL’lik kurtarıcı aleti nasıl kullanacağını anlatalım: 1) Olay Nedirı

(Brick Olma Durumu): Elektrik kesilince anakartın üstündeki SPI Flash EEPROM çipindeki BIOS yazılımı yarım kaldı; anakart beynini kaybettiği için sistemi nasıl açacağını bilemiyor. İşlemci ve anakart aslında sapasağlamdır, sadece çipe yazılımın harici olarak pompalanması gerekir!

2) Gerekli Aletler: – 1 adet CH341A USB Programlayıcı (Siyah/Yeşil kart). – 1 adet SOP8 Test Klipsi (Kıskaç Mandal).

– İkinci bir çalışan bilgisayar (laptop vb.). 3) Adım Kurtarma Ameliyatı: – Adım A (Güvenlik): Kasanın fişini prizden çek!

Güç düğmesine 20 saniye basarak kondansatörleri boşalt! Anakartın BIOS pilini çıkar!

– Adım B (Çipi Bulma): Anakartın üstünde genelde SATA portlarının veya güney köprüsünün yanında 8 bacaklı minik bir entegre vardır (Üstünde Winbond, Macronix yazar, örn: W25Q128FV veya MX25L256). Çipin bir köşesinde küçük bir nokta / çentik bulunur; bu 1.

Pindir! – Adım C (Mandalı Takma): SOP8 klipsinin Kırmızı Kablosu, çipin üzerindeki o noktalı 1.

Pine gelecek şekilde çipi mandalla sımsıkı kıstır! Mandalı CH341A’nın 25XX yazan soketine tak.

– Adım D (Yazılım ile Yazma): Laptopa NeoProgrammer veya AsProgrammer yazılımını kur. CH341A’yı laptopun USB portuna tak: 1.

“Hardware Search / Detect” butonuna bas ightarrow Çipin modelini (örn. W25Q128) ekranda yeşil olarak tanıdığını gör!

2. “Read IC” diyerek önce çipteki bozuk halin bir yedeğini alıp kaydet.

3. “Erase IC” butonuna basarak çipi tamamen temizle!

4. “Open File” diyerek anakartın resmi sitesinden indirdiğin sağlam .bin (veya .CAP‘ten ayrıştırılmış .rom) dosyasını seç.

5. “Program / Write IC” butonuna bas!

Çipe 2 dakika içinde sağlam BIOS yazılır ve doğrulanır (Verify OK)! 4) Klipsi sök, BIOS pilini tak, kasayı prize bağla ve güç tuşuna bas: Anakart ilk günkü fabrikasyon haliyle ekrana görüntüyü basacaktır! 2500 TL servise vermekten kurtuldun!

[Yazar]

Yazılar